“معجزه” در لغت از كلمه “عجز” گرفته شده، كه به معناي ضعف و ناتواني است1 و در اصطلاح عبارتست از گفتـار شگفت انگيز و جالب توجه و يا امـر خارق عادتي كه به وسيله مدعي مقام نبوت، برخلاف قوانين عادي و جاري طبيعت و به منظور اثبات ادعاي رسالت همراه باتحدي انجام مي گيرد.2پيشينه پژوهش اعجاز عددي قرآن
مباحث اعجاز عددي قرآن همزمان با مباحث تفسير قرآن مطرح بوده كه بعضي از مفسران به بيان اعجاز عددي در قرآن اشاره نموده اند؛ از جمله آنها مي توان “قرطبي” را نام برد كه در تفسير خود در تبيين آيه:
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم»
به اعجاز عددي قرآن پرداخته است، ايشان مي گويد:
آيه «بسْم اللَّه الرّحمن الرَّحيم» از 19حرف تشكيل شده است كه به تعداد ملائك جهنم مي باشد:
«عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ»3
«نوزده نفر (از فرشتگان عذاب) بر آن گمارده شدهاند! »4اهميت اعجاز عددي قرآن در جهان امروز
اعجاز عددي قرآن در عصر ما از اهميت بسيار زيادي بر خور دار مي باشد؛ زيرا در عصر علم محوري جهان كنوني، اگر اعجاز عددي قرآن براي جهانيان با معيار هاي علمي بيان گردد از اين طريق بسياري از حقايق نهفته در قرآن براي انديشمندان جهان كه در صدد يافتن حقايق جهان هستي مي باشند ثابت مي گردد و به واسطه آن حقانيت قرآن و اسلام براي جهانيان آشكار مي شود.
از جمله اعجاز عددي قرآن رمز موجود در عدد 19 مي باشد، لفظ جلاله الله 2696 بار در قرآن تكرار شده كه از حاصل ضرب 19 در 142 بدست مي آيد. كلمه «رحمان» 57 بار در قرآن تكرار شده كه از حاصل ضرب3 در 19 بدست آمده است.نمونه اي از اعجاز عددي قرآن
“عبدالرزاق نوفل” در كتابي كه از ايشان به فارسي تحت عنوان ” اعجاز عددي در قرآن كريم” ترجمه شده است، همت گماشته تا اثبات كند كه در مفاهيم قرآن به لحاظ عددي تناسب هاي دقيق رياضي را مي توان كشف كرد.
ميان مفاهيم قرآني كه با هم تقابل معنوي دارند مانند دنيا و آخرت، و مفاهيمي كه با هم تناسب نزديك معنوي دارند، چون عقل و نور، به لحاظ عددي با هم مساويند و در بعضي موارد، افزايش تعداد يك مفهوم نسبت به مفهوم ديگر به نسبت صحيح رياضي قابل بيان است، به عبارت ديگر، به قول مولف؛
«از جمله تناسب ها و هماهنگي هاي عددي كه در قرآن كريم مي يابيم موضوع چند برابري هاست»
در قرآن واژه هايي وجود دارند كه دو برابر يك ديگر و بالاخره چند برابر يكديگر بكار رفته اند و تمام آن ها از روي ترتيب و قصد و عمد بوده است مانند؛ كلمه “دنيا” و “آخرت” هر كدام 15 بار در قرآن آمده اند (تساوي)، واژة “نفع” و “فساد” هر كدام با تمام مشتقاتشان پنجاه بار ذكر شده اند. “عقل” با تمام مشتقاتش چهل و نه بار و “نور” نيز با تمام مشتقاتش به همين تعداد آمده است، “لسان” و “موعظه” هر كدام بيست و پنج بار، “زكات” و “بركات” هر كدام سي و دو بار، “كافرين” و “نار” هر كدام 153 بار، آمده اند. “رحيم” كه از اسماء حُسني مي باشد (بجز در يك مورد كه صفت رسول اكرم قرار گرفته است) 114 بار، (به تعداد سوره هاي قرآن) و “رحمان” كه او نيز از اسماء حُسني است 57 بار آمده اند، فجار 3 بار، ابرار 6 بار، جزاء (كيفر) 117 بار، مغفرت 234 بار آمده اند. يوم (به صورت مفرد) 365 بار (به تعداد روزهاي سال) بصورت مثني و جمع سي بار، و كلمه شهر (ماه) 12 بار5 آمده اند.6اعجاز عددي بر معيار رمز عدد 19
از جمله اعجاز عددي قرآن رمز موجود در عدد 19 مي باشد، لفظ جلاله الله 2696 بار در قرآن تكرار شده كه از حاصل ضرب 19 در 142 بدست مي آيد. كلمه «رحمان» 57 بار در قرآن تكرار شده كه از حاصل ضرب3 در 19 بدست آمده است. تعداد حروف «ا، ل، م» در سوره بقره كه با «الم» اغاز مي گردد 9899 حرف است كه از ضريب 521 در عدد 19 بدست آمده است. در سوره آل عمران تعداد حروف «ا، ل، م» 5662 حرف است كه از ضريب 298 در عدد 19 بدست ميآيد. تعداد حروف «ن» در سوره القلم كه با حرف «ن» آغاز شده 133 حرف مي باشد كه از ضريب 7 در عدد 19 بدست آمده است. تعداد حروف «ق» در سوره قاف 57 حرف است كه از ضريب 3 در عدد 19 بدست آمده و همين طور در سوره شوري نيز تعداد حروف «ق» 57 مرتبه ذكر شده كه از ضريب 3 در عدد 19 بدست آمده؛ در مجموع دو سوره حرف «ق»114 بار تكرار شده كه از ضريب 6 در 19 بدست مي آيد.7
همه آنچه گفته شد به معناي تاييد صد در صد اين نوع از اعجاز قرآن نيست و به نظر مي رسد اين وجه اعجاز هنوز نياز به مطالعه بيشتري دارد.
نويسنده : روح الله رضواني
________________________________________
[1] – علامه ابن منظور، لسان العرب، لبنان، بيروت، دارالحياء التراث العربي، س 1408 هق 1988 م، چ اول، ج4، ص 58.
[2] – تفتازاني، سعد الدين، شرح المقاصد، تحقيق عبد الرحمن عميره، قم، الشريف الرضي، س 1409 هق 1989م، چ اول، ج 4 و5، جزء 5، ص 11.
[3] – سوره المدثر آيه 30.
[4] – جوهر، طلحة، الاعجاز العددي في سوره الفاتحة، سوريه دمشق: انتشارات الحكمه، س 1997م 1418هـ، چ اول، ص 10.
[5] – نوفل، عبد الرزاق؛ الاعجاز العددي القرآن الكريم؛ ترجمه سعيدهمايون، قم: انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، س 1383، چ اول، ص 19-171-234.
[6] – در رابطه به نقض هاي اعجاز عددي قرآن دکتر رضائي اصفهاني، مباحثي در كتاب پژوهش در اعجاز علمي قرآن دارد كه به نظريات گروه موافق و مخالف به بحث پرداخته اند، در اخر اين طور نتيجه گيري مي كند كه اعجاز عددي قرآن را مي توان به صورت موجبه جزئيه پذيرفت. رضائي اصفهاني، محمد علي، پژوهش در اعجاز علمي قرآن، انتشارات كتاب مبين، س 1380، چ اول، ج 1، ص 219تا232 كه در ص 220-226 به نظريه موافقان اشاره دارد و ص 226-231 به نظريه مخالفان پرداخته اند.
[7] – اشرف عبد الرزاق قطنه؛ رسم المصحف و الاعجاز العددي، لبنان بيرو: موسسه علوم قرآني، س1999م 1420هـ، چ اول، ص 84.
اعجاز عدد 19 در قرآن
