بداخلاقی پدر

پرسش. هنگامی که پدر بداخلاقی می‏کند تا حدی که موجب ناراحتی و قهر می‏شود، این فکر به ذهن خطور می‏کند که او را دوست نداریم، آیا این فکر، گناه است؟

پاسخ: اوّلاً به این فرزند گفته می‏شود که خطورات ذهنی گاه القائات شیطانی است که باید از آنها دوری کرد و با تمرین، به این فکرها مسلط شد؛ اگرچه در خود این فکر که  القای شیطان است مقصر نباشی، اما در ادامه و تکرار آن اختیار داری و باید با جدیت در مقابلش بایستی و سعی کنی محبت پدر را جایگزین آن نمایی. ثانیا به پدران توصیه می‏شود که در کنار انجام فرائض دینی، به حسن اخلاق نیز توجه داشته باشند و با بدخلقی، زمینه چنین احساساتی را به وجود نیاورند. در مورد اخلاق نیکو بسیار سفارش شده است. از پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله نقل شده است:
    أفضلکم ایمانا أحسنکم اخلاقه.   (تاج الدین شعیری، جامع الاخبار، قم، انتشارات رضی، ۱۳۶۳، ش، ص ۵.)
برترین شما از نظر ایمان کسانی‏اند که خوش اخلاق ‏ترین باشند.
و در حدیث دیگر فرمود:
    حُسْنُ الْخُلْقِ نِصْفُ الدین.    (وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۱۵۴.)       
خوش اخلاقی نصف دین است.
در روایت است که به پیامبر اسلام صلی‏ الله ‏علیه‏ و ‏آله خبر دادند از زنی که روزها روزه می‏گیرد و شب‏ها به نماز می‏گذراند و صدقه می‏دهد (انفاق می‏کند) و در عین حال با زبانش همسایه‏اش را اذیت می‏کند.آن حضرت صلی‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله فرمود: در این زن خیری نیست و او از اهل جهنم است.    (مستدرک الوسائل، ج۸، ص ۴۲۳.)    و در روایت است که مردی از دنیا رفت. هنگامی که برای کندن قبر مهیا شدند، زمین کنده نمی‏شد (گویی زمین از پذیرش او سر باز زده است). به رسول خدا صلی ‏الله ‏علیه ‏و‏ آله شکایت بردند. حضرت فرمود: چرا چنین باشد اگر او حسن خلق داشت. (یعنی به سبب بداخلاقی او زمین بر او سخت می‏گیرد). آنگاه آن حضرت صلی‏ الله علیه ‏و‏ آله دست خود را در ظرفی از آب قرار داد و بعد به زمین ریختند، زمین نرم شد    (بحارالانوار، ج ۶۸، ص ۳۷۷.)    (گویی به سبب تأثیر آبی که به دست مبارک کسی خورد که اخلاق نیکو دارد، اثر بدخلقی آن میت نادیده گرفته شده است). در این مورد داستانی شنیدنی وجود دارد که نقلش مفید است:
سعد بن معاذ یکی از یاران پیامبر اکرم صلی الله ‏علیه ‏و ‏آله بعد از حکمی که در مورد قبیله بنی قریظه کرد ـ که جریانی تاریخی دارد ـ جان داد. پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله و اصحابش در تشییع جنازه سعد شرکت کردند؛ پیامبر گرامی اسلام صلی‏ الله‏ علیه‏ و ‏آله به غسل سعد امر کرد و خودش دم در ایستاد و نظارت می‏کرد. آنگاه که حنوط و تکفین صورت گرفت و بر سریر (تابوت) نهاده شد رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و ‏آله پابرهنه و بدون ردا در تشییع او شرکت کرد: گاه به سمت تابوت می‏رفت و گاه به سمت چپ تابوت تا به قبر رسیدند. آن حضرت صلی‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله خود لحدش را چید و… . مادر سعد که ناظر این جریان بود، گفت: بهشت بر تو گوارا باد. رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله فرمود: ای امّ سعد! به جزم بر پروردگارت حکم نکن. بدان که سعد الان دچار فشار قبر است. مردم گفتند: آنچه را که در مورد سعد انجام دادید، در مورد هیچ کس دیگری ندیده بودیم. تو پابرهنه و بدون ردا تشییع جنازه کردی؟ فرمود: فرشتگان چنین بودند، من هم به آنها تأسی کردم. گفتند: سمت راست و چپ تابوت را می‏گرفتی؟ فرمود: دستم در دست جبرئیل بود هر جا را که می‏گرفت من هم همان طرف را می‏گرفتم. گفتند… (با اینهمه) سعد در فشار قبر است؟ فرمود: «نَعَمْ. إنَّهُ کانَ فِی خُلْقِهِ مَعَ اَهْلِهِ سوءٌ» بله او در فشار قبر است؛ چرا که او با خانواده‏ اش بداخلاق بود.    (بحارالانوار، ج۲۲، ص ۱۰۷ ـ ۱۰۸.)       
در مورد آثار بدخلقی و امتیازات حسن خلق روایات متعددی آمده است از آن جمله اینکه امام صادق علیه ‏السلام فرمود:    إنَّ سُوءَ الْخُلْقِ لَیُفْسِدُ الایمانَ کَما یُفْسِدُ الْنحل الْعَسَلَ.   (الکافی، ج۲، ص ۳۲۱.)       
همانا بدخلقی ایمان را از بین می‏برد همچنان که سرکه عسل را از بین می‏برد.
و رسول گرامی اسلام صلی‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله فرمود:
بهترین شما بهترین شما با خانواده ‏اش است و من نسبت به خانواده ‏ام از همه شما (نسبت به خانواده ‏تان) خوش اخلاق‏ترم.    (وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۷۱.)