جهت گيري تحقيقاتي و پژوهشي6

تدبير ش40-  41   همه کشورهايي که توانايي دستيابي به انرژي هسته‌اي دارند، بايد به اين سمت بروند
همه کشورهايي که توانايي دستيابي به انرژي هسته‌اي را دارند، بايد به اين سمت بروند. … با توجه به محدود بودن منابع نفت و لزوم بهره‌برداري صحيح از منافع فراوان آن، چاره‌اي جز حرکت به‌سمت‌انرژي‌هاي‌نوازجمله انرژي هسته‌اي به عنوان سالم‌ترين راه توليد انرژي وجود ندارد.   3.  15/01/88     (گزارش خبري)ديدار آقاي هوگو‌چاوز رييس جمهور ونزوئلا«پيشرفت» با توسعه غرب نبايستي اشتباه بشود
ما وقتي مي‌گوييم پيشرفت، نبايد توسعه‏ي به مفهوم رايج غربي تداعي بشود. امروز توسعه، در اصطلاحات سياسي و جهاني و بين المللي حرف رايجي است. ممكن است پيشرفتي كه ما مي‌گوييم، با آنچه كه امروز از مفهوم توسعه در دنيا فهميده مي‌شود، وجوه مشتركي داشته باشد – كه حتماً دارد – اما در نظام واژگاني ما، كلمه‏ي پيشرفت معناي خاص خودش را دارد كه با توسعه در نظام واژگاني امروز غرب، نبايستي اشتباه بشود. آنچه ما دنبالش هستيم، لزوماً توسعه‏ي غربي – با همان مختصات و با همان شاخص‌ها – نيست.  … در حقيقت وقتي مي‌گويند كشور توسعه يافته، يعني كشور غربي! با همه‏ي خصوصياتش: فرهنگش، آدابش، رفتارش و جهت‏گيري سياسي‏اش؛ اين توسعه‏يافته است. در حال توسعه، يعني كشوري كه در حال غربي شدن است. توسعه‏نيافته، يعني كشوري كه غربي نشده و در حال غربي شدن هم نيست. اين جوري مي‌خواهند معنا كنند. در واقع در فرهنگ امروز غربي، تشويق كشورها به توسعه، تشويق كشورها به غربي شدن است! اين را بايد توجه داشته باشيد. … لذا ما مجموعه‏ي غربي شدن، يا توسعه‏يافته‏ي به اصطلاح غربي را مطلقاً قبول نمي‌كنيم. پيشرفتي كه ما مي‌خواهيم چيز ديگري است17. 17.  27/02/88     بيانات در ديدار استادان و دانشجويان كردستانما بايد مدل بومي پيشرفت را متناسب با شرايط خودمان پيدا كنيم
   پيشرفت براي همه‏ ي كشورها و همه‏ي جوامع عالم، يك الگوي واحد ندارد. پيشرفت يك معناي مطلق ندارد؛ شرايط گوناگون – شرائط تاريخي، شرايط جغرافيايي، شرايط جغرافياي سياسي، شرايط طبيعي، شرايط انساني و شرايط زماني و مكاني – در ايجاد مدل‌هاي پيشرفت، اثر مي‌گذارد. ممكن است يك مدل پيشرفت براي فلان كشور يك مدل مطلوب باشد؛ عيناً همان مدل براي يك كشور ديگر نامطلوب باشد. بنابراين، يك مدل واحدي براي پيشرفت وجود ندارد كه ما آن را پيدا كنيم، سراغ آن برويم و همه‏ي اجزاي آن الگو را در خودمان ايجاد كنيم و در كشورمان پياده كنيم؛ چنين چيزي نيست. پيشرفت در كشور ما – با شرايط تاريخي ما، با شرايط جغرافيايي ما، با اوضاع سرزميني ما، با وضع ملت ما، با آداب ما، با فرهنگ ما و با ميراث ما – الگوي ويژه‏ي خود را دارد؛ بايد جستجو كنيم و آن الگو را پيدا كنيم. آن الگو ما را به پيشرفت خواهد رساند؛ نسخه‏هاي ديگر به درد ما نمي‌خورد؛ … ما بايد دنبال مدل بومي خودمان بگرديم. هنر ما اين خواهد بود كه بتوانيم مدل بومي پيشرفت را متناسب با شرايط خودمان پيدا كنيم. من اين بحث را در محيط دانشگاه دارم مي‌كنم؛ معنايش اين است كه اين تحقيق و اين پيگيري و اين تفحص را شما دانشجو، شما استاد و شما عنصر دانشگاهي، با جديت بايد انجام بدهيد؛ و ان‏شاءاللَّه خواهيد توانست17.   17.  27/02/88     بيانات در ديدار استادان و دانشجويان كردستان
    تدبير ش45   مواظب باشيد در قضاياي سياسي كوچك، نبادا كار علمي دانشگاه متزلزل شود
ايني كه من توي اين چند سال به دانشگاه‏ها مرتّب راجع به مسائل علم و تحقيق و پژوهش و نوآوري و جنبش نرم‏افزاري و ارتباط صنعت و دانشگاه و اينها اين همه تأكيد كردم، براي خاطر اين است كه يك ركن امنيت بلند مدّت كشور و ملّتتان علم است. و همين جا به شما بگويم، مواظب باشيد توي اين قضاياي سياسي كوچك و حقير نبادا دانشگاه تحت تأثير قرار بگيرد؛ نبادا كار علمي دانشگاه متزلزل شود؛ نبادا آزمايشگاه‏هاي ما، كلاس‌هاي ما، مراكز تحقيقاتي ما دچار آسيب بشوند؛ حواستان باشد. يعني يكي از مسائل مهمّ در پيش روي شما، حفظ حركت علمي در دانشگاه‏هاست. دشمن‌ها خيلي دوست مي‌دارند كه دانشگاه ما يك مدّتي لااقل دچار تعطيلي و تشنّج و اختلال‌هاي گوناگوني باشد؛ اين برايشان يك نقطة مطلوب است؛ هم از لحاظ سياسي برايشان مطلوب است، هم از لحاظ بلندمدّت؛ چون علم شما از لحاظ بلندمدّت به ضـرر آنهـاست.1    1.  ۸۸/۰۶/۰۴        بيانات در ديدار دانشجويان و نخبگان علمیبايد پژوهش را تابع نياز خودمان قرار بدهيم
 در باب علم و تحقيق، آن بخش عمده هم مربوط به تحقيق است؛ مربوط به پژوهش است. نكته‌اي كه… مورد تأكيد بنده است كه پژوهش اوّلاً مورد اهتمام قرار بگيرد، ثانياً سمت و سوي پرداختن به نيازهاي كشور را پيدا كند. يعني حقيقتاً پژوهش‌هايي بكنيم كه مورد نياز ماست. من بارها هم در شوراي عالي انقلاب فرهنگي به آن دوستان عرض كرده‏ام، هم شايد اينجا گفته‏ام: ما ملاك پيشرفت علمي‏مان را درج مقالات در مجلات آي.اس.آي نبايد قرار بدهيم. ما نمي‌دانيم آنچه كه پيشنهاد مي‌شود، تشويق مي‌شود، برايش آن مقاله‏ نويس احترام مي‌شود، دقيقاً همان چيزي باشد كه كشور ما به آن احتياج دارد. ما خودمان بايد مشخّص كنيم كه دربارة چي مقاله مي‌نويسيم، دربارة چي تحقيق مي‌كنيم. البته انعكاس در مجامع جهاني لازم است، ضروري است؛ و انعكاس هم پيدا خواهد كرد. مقصود اين است كه ما پژوهش را تابع نياز خودمان قـرار بـدهيم.2 2.  ۸۸/۰۶/۰۸        بيانات در ديدار اساتيد دانشگاه‌ها
بايستي در رشته‏ هاي گوناگون علمي، توازن و تعادل صحيح و واقعي ايجاد بكنيم
آن طوري كه در گزارش‌ها من به دست مي‏آورم و افراد آگاه و خبره و دانشگاهي و مسئول به ما اطّلاع مي‌دهند، تقسيم توان در برنامه ‏ريزي رشته‏ هاي گوناگون علمي، يك تقسيم عادلانه و صحيح و منطبق با نياز كشور نيست. يك جاهايي ما رشدهاي چشمگيري داريم، يك جاهايي اصلاً حركتي مشاهده نمي‌شود! اين غلط است. اين ناشي از نبود نقشة جامع علمي است. درست است كه در هر رشته‏اي ما پيشرفت بكنيم … مغتنم است؛ در اين ترديدي نيست؛ امّا اگر مي‌خواهيم كشور رتبة علمي به معناي واقعي كلمه پيدا كند و علم در كشور نهادينه بشود، ما بايستي در رشته‏هاي گوناگون علمي – چه در آموزش، چه در پژوهش – توازن و تعادل صحيح و واقعي و عادلانه ‏اي ايجاد بكنيم؛ اين جزو نيـازهـاي مـاست.
 اينكه دهة آينده – كه شروع شد، يعني دهه‏اي كه امسال اوّلين سالش است – به عنوان دهة پيشرفت و عدالت اعلام شده، بدون ترديد يك پاية اصلي آن علم است؛ گسترش علم و تعميق علم در كشور است. كما اينكه اصل اعلام اين عنوان – عنوان دهة پيشرفت – به پشت گرمي پيشرفت‌هايي بوده كه در كشور از لحاظ علمي ديده شده. يعني اين اميد به وجود آمده كه ما مي‌توانيم در ظرف يك دهه، يك پيشرفت چشمگير، يك حركت سريع در زمينه ‏هاي علمي داشته باشيم كه بخشي از عقب ‏ماندگي‏هاي ما را جبران بكند. بنابراين، مسئلة علم مهمّ است.2  2.  ۸۸/۰۶/۰۸        بيانات در ديدار اساتيد دانشگاه‌ها