درباره کتاب خلاصة البلدان

وي در مقدمه کتابش مي نويسد: کتاب خلاصة البلدان از تأليفات صفي الدين محمّدبن محمّدبن هاشم حسيني رضوي قمي است که خود در اول کتاب مي نويسد: از سال 1179به خواهش ملّا محمّد صالح [1] معلم قمي آن را تأليف نمودم.
ايشان در بخش ديگري از کلام خود مي نويسد: صفي الدين رساله اي مي نويسد که مشتمل بر مقداري از اخبار قم، و حديث خبر دادن امير المؤمنين عليه السلام به پسر يماني از شرافت زمين قم و کيفيّت بناء مسجد جمکران و اسم آن را خلاصة البلدان گذارده است.
پاورقي
[1] انوار المشعشعين ج 1ص 3.
درباره مسجد جمکران
وي مي نويسد: مخفي نماند که يکي از مواضع مشرفه و مساجد مقدّسه قم، مسجد جمکران است که حضرت حجّت عليه السلام را در آن مقام ديده اند، و حضرت امر به بناء مسجد نموده است، و چه مقدار از آيات [1] الهي و معجزات و نوادر کرامات در آن مکان مقدّس ديده شده که باعث حيرت است.
پاورقي
[1] همان، صفحه 188. درباره حديث فرزند يماني
وي حديثي را ازکتاب خلاصةالبلدان به نقل از کتاب مونس الحزين نقل کرده است که خلاصه حديث چنين است:
امير مؤمنان علي عليه السلام به پسر يماني فرمود:
قائم آل محمّدعليه السلام از شهر قم ظهور مي کند و مردم را دعوت به حق مي کند، و همه خلايق از شرق و غرب به سوي آن شهر حرکت مي کنند، و اسلام تازه گردد… و رايت (پرچم) در اين کوه سفيد بزنند به نزد دهي کهن که در جنب مسجد است و آن را جمکران خوانند. [1] .
وي در اين کتاب پنج کرامت از سيّد عبدالرحيم، خادم مسجد جمکران نقل نموده و چون او را توثيق نکرده است از درج آن خودداري مي شود.
نگارنده گويد: کتاب خلاصة البلدان به سعي فاضل معاصر جناب آقاي سيد حسين مدرسي طباطبائي – از دوستان قديمي نگارنده – در سال 1396قمري به چاپ رسيده است، وي به دو نسخه خطي ناقص از اين کتاب دست يافته است که فاقد خبر مسجد و خبر پسر يماني است؛ از ايشان اميد بود که با تتبّع بيشتر به نسخه کامل دست مي يافت و در نتيجه، خدمت بيشتري را ارائه مي داد.
پاورقي
[1] همان، صفحه 188. نگارنده گويد: ظهور از شهر قم محمول بر ظهور بعد از مکه است.