سیمای بهشتیان

پرسش :سيماي بهشتيان چگونه است؟ 

پاسخ: اولين مطلبي كه در اينجا طرح آن مفيد است، اين كه خصوصيات اهل بهشت و اسبابي كه باعث ورود انسان به اين منزلگه سعادت مي‏شود، چيست؟ با نگاه به قرآن اسباب و عوامل متعددي براي اهل بهشت ذكر شده است كه به اختصار عبارت است از:
1 و 2. ايمان و عمل صالح:    (پيام قرآن ج 6 ص 197 به بعد.)    نخستين و مهمترين عامل كه در قرآن به عنوان كليد بهشت معرفي شده ايمان همراه با عمل صالح است: «    وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ» (بقره: 82 ) كساني كه ايمان آورده‏اند و عمل شايسته انجام مي‏دهند اينان اهل بهشتند و در آن جاودانه خواهند ماند. آيات فراوان ديگري نيز به اين معنا دلالت دارد از جمله آل عمران: 136، نساء: 124، اعراف: 42، حج: 14 و 23 و 56 ، عنكبوت: 58 ، زمر: 74، احقاف: 14، محمد: 12 و …   

البته بايد توجه كرد كه، عنوان ايمان و عمل صالح به ويژه عمل صالح عام بوده و شامل بسياري از عناوين آتي خواهد شد.
3. تقوي: قرآن مي‏فرمايد: «    إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي  جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ  فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ» (قمر: 54 و 55 ) مسلما انسان هاي با تقوا در باغهاي بهشت در كنار نهرها جاي دارند در جايگاه صدق نزد پادشاه قدرتمند.    
4. احسان: قرآن مي‏فرمايد: «    إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلاَلٍ وَعُيُونٍ  وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ  كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ  إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُـحْسِنِينَ» (مرسلات: 41 ـ 44) مسلما متقين در سايه‏ سار بهشت و كنار چشمه‏ ها هستند و برايشان ميوه‏ هاي فراوان از آنچه كه بخواهند وجود دارد. به آنها گفته مي‏شود بخوريد و بياشاميد؛ گوارايتان باد اين نعمتها به خاطر اعمال نيكي است كه انجام داده‏ايد. ما اين چنين به محسنين پاداش مي‏دهيم.
    
5 . جهاد با جان و مال در راه خدا: «    إِنَّ اللّهَ اشْتَرَي مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَي بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» (توبه: 111) خداوند از مومنين جانها و اموالشان را خريداري مي‏كند كه در برابر آن بهشت براي آنان باشد. در راه خدا پيكار مي‏كنند؛ مي‏كشند و كشته مي‏شوند؛ اين وعده حقي است بر او كه در تورات و انجيل و قرآن آمده و چه كسي نسبت به عهدش از خدا وفادارتر است؟ پس بشارت باد بر شما به خاطر معامله ‏اي كه با خدا كرده‏ايد و اين پيروزي بزرگي است.    

6 . مخالفت با هواي نفس: «    وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَي النَّفْسَ عَنِ الْهَوَي  فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَي» (نازعات: 40 و 41) و اما آنكه از مقام پروردگارش بترسد و نفس را از هواپرستي باز دارد، بهشت جايگاه اوست.    
7. هجرت: «    الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدَوا فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُولئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ  يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ» (توبه: 20 ـ 22) آنانكه ايمان آوردند و هجرت كردند، و در راه خدا با اموال و جانهايشان جهاد نمودند، مقامشان نزد خدا برتر است و آنها رستگارانند. پروردگارشان آنها را به رحمتي از سوي خويش و خشنودي خود و باغهاي بهشتي كه در آن نعمتهاي جاودانه است، بشارت مي‏دهد
.    
8 . صبر و استقامت در راه حق: «    إِنَّ  الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ  وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ  أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ» (احقاف: 13 و 14) كساني كه گفتند پروردگار ما اللّه است؛ آنگاه استقامت ورزيدند؛ نه ترسي بر آنهاست و نه غصه‏اي؛ آنها اصحاب بهشت‏اند و جاودانه در آن مي‏مانند. اين پاداش اعمالي است كه انجام مي دادند.    
9. اطاعت از خدا و پيامبر: «    … وَمَن  يُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا  الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» (نساء: 13) هر كس از خدا و رسولش اطاعت كند او را در باغهايي كه همواره از زير درختانش نهرها جاري است وارد مي‏كند؛ در آن بهشت جاودانه مي‏مانند و اين رستگاري بزرگي است.    

10. اخلاص: «    إِلاَّ عِبَادَ اللَّهِ الْمُـخْلَصِينَ  أُولئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ  مَّعْلُومٌ  فَوَاكِهُ وَهُم مُّكْرَمُونَ  فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ» (صافات: 40 ـ 43) مگر بندگان مخلص خدا كه براي آنها روزي معيّن و ويژه‏ اي است؛ ميوه ‏هاي گوناگون در حالي كه آنها مورد احترام و اكرامند؛ در باغهاي پرنعمت بهشت.    
11. صداقت: «    … هذَا يَوْمُ يَنفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً …» (مائده: 119) امروز (روز قيامت) روزي است كه صداقت راستگويان به آنها سود مي‏بخشد؛ براي آنها باغهايي از بهشت است كه از زير درختانش نهر ها جاري است و جاودانه در آن خواهند بود. 
   
12. خوف از خدا: «    وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ» (الرحمن: 46) براي كسي كه از مقام پروردگارش بترسد دو باغ بهشتي است.    
13. تولي و تبري: «    لاَ تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُم بِروحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ …» (مجادله: 22) هيچ گروهي را كه ايمان به خدا و روز قيامت دارد، نمي‏يابي كه با دشمنان خدا و رسولش دوستي كنند. هر چند پدران يا فرزندان يا برادران يا خويشاوندان آنها باشند. آنها كساني هستند كه خداوند ايمان را بر صفحه دل هايشان رقم زده و با روحي از سوي خود آنان را تاييد كرده است و آنها را در باغها از بهشت كه نهرها زير درختانش جاري است وارد مي‏كند..
.    
14. نماز: در سوره معارج پس از آنكه مي‏فرمايد انسان هلوع آفريده شده آمده است: «    إِلاَّ الْمُصَلِّينَ  الَّذِينَ هُمْ عَلَي صَلاَتِهِمْ دَائِمُونَ  …  وَالَّذِينَ هُمْ عَلَي صَلاَتِهِمْ يُحَافِظُونَ  أُولئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ» (معارج: 22 ـ 35) مگر نمازگزاران، كساني كه بر نماز خود مداومت دارند و كساني كه نسبت به (آداب و شرايط و روح) نمازشان محافظت دارند؛ اينها در باغهاي بهشتي گرامي داشته مي‏شوند.