پرسش ـ بفرماييد از چند سالگي و به چه طريق دخترم را تشويق يا اجبار به نماز و عبادات نمايم؟
پاسخ ـ در شيوه آموزش نماز و ساير عبادات به كودكان رعايت نكات زير ضروري است: ( ر.ك: محمد علي سادات، راهنماي پدران و مادران، ج 2 تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1372 ص 157 ـ 167.)
1 . نماز خواندن در حضور كودك و نوجوان: به دليل وجود حسّ تقليد و الگوگيري در كودكان، نماز والدين در حضور كودك ميتواند سهم بسزايي در تربيت ديني كودكان به ويژه تعليم نماز داشته باشد.
2 . بردن كودك به مساجد و مجالس مذهبي: اين روش نيز در ايجاد علاقه به نماز و… در كودك تأثير فراواني خواهد داشت. البته به شرطي كه اين كار با محبت و نرمش انجام گرفته و فارغ از هر نوع اجبار و تحميلي باشد و نيز به خستگي و آزردگي كودك منجر نشود.
3 . ايجاد جاذبه ظاهري: شما ميتوانيد بر اساس ميل فرزندتان مقنعه و چادر مناسب و زيبا و نيز مهر و تسبيح و سجاده و… دلخواهش را تهيه كنيد. همچنين رعايت والدين نسبت به ظواهر ديني همانند پوشيدن لباس زيبا هنگام نماز و برپايي نماز در مكان تميز و شايسته و… تأثيرات مثبتي در رفتار و تربيت ديني كودك خواهد داشت.
4 . تمرين دادن به نماز و ديگر عبادتها: بلوغ شرعي دختران از سن نُه سالگي آغاز ميگردد. از اين رو، براساس روايات لازم است از سن شش سالگي آنان را به خواندن نماز و… وادار كرد. چنان كه امام صادق(ع) فرمود: «از سن شش تا هفت سالگي كودك را به نماز واداريد و در ترك آن مؤاخذه اش كنيد.» (مركز تحقيقات اسلامي سپاه، نماز و شكوفه هاي زندگي، ص 51.)
البته وادار كردن به نماز بايد با محبت و رأفت توأم باشد، در غير اين صورت آثار منفي چنين روشي بيش از آثار مثبتش خواهد بود. در مورد عبادات ديگر نيز شايسته است متناسب با ظرفيّت و توان كودك با او برخورد شود. مثلاً نسبت به روزه از او خواسته شود كه چند ساعت روزه بگيرد و… .
5 . تشويق: تشويق كودكان مهمترين نقش را در تربيت ديني آنان خواهد داشت. اگر تشويق كودكان در حضور ديگران صورت گيرد تأثيراتش بيشتر از روشهاي ديگر خواهدبود. از طرفي تشويقها را ميتوان از طريق دادن جايزه، خريدن اسباب بازي مناسب، خوراكي دادن، پول و… انجام داد. البته در بين تشويق ها، تشويق لفظي و دادن مسئوليت، بيشترين اثر را دارند. (نماز و شكوفه هاي زندگي، ص 105. )
6 . گفتوگو درباره نماز و… بين اعضاي خانواده: اين روش نيز در تعميق اعتقادات ديني كودكان بسيار مؤثر است.البته بايد مباحث در سطح متناسبي بوده و با قصه و شعر و… همراه باشد تا در قلب كودك و نوجوان نفوذ كند.
