در زير مينا مجاري لانه زنبوري ريز پر از مايعي وجود دارد که مستقيما به مغز دندان ميروند که حاوي عصب حساس دندان است. به طور طبيعي، بزاق دهان باعث رسوب کلسيم بر ميناي دندان شده و مانع باز شدن اين مجاري ميگردد. اما مسواک زدن شديد و زياد (مخصوصا با مسواک زبر)، عقب نشيني لثه ها، خوردن غذاهاي اسيدي و دندان قروچه پوشش محافظتي دندان را از بين ميبرند و انتهاي مجاري را لخت ميکنند. ترک خوردگي دندانها و افتادن پرشدگي ها نيز مجاري را لخت ميکنند.
علت هر چه باشد، وقتي انتهاي مجرايي لخت شد، تغيير شديد دماي دهان باعث جابه جا شدن سريع مايع درون آن ميگردد. اين حرکت مايع باعث تير کشيدن دندان ميشود.
خورده شدن مينا باعث واکنشهاي دردناک به خوراکيهاي سرد ميشود. اگر دندان تان به چيزهاي گرم حساس است يا اگر حساسيت به چيزهاي سرد بيش از چند لحظه طول ميکشد، احتمالاً دچار التهاب بازگشتناپذيري شدهايد که ممکن است منجر به آبسه (التهاب پر از چرک) شود.
دکتر سيد مصطفي فاطمي ، دندانپزشک در اين باره ميگويد:
لثه ها مانند يک پوشش، ريشه هاي دندان را ميپوشانند، بنابراين با تحليل لثه ها و از بين رفتن محافظ ريشه که «سمان» نام دارد، ريشه هاي زيرين دندانها بدون محافظ ميمانند. از اين رو مشاوره با دندانپزشک براي شناسايي علت تحليل لثه و انتخاب بهترين راه درمان بسيار مهم است.
در دندانهاي سالم، عاج دندان (بافت زنده درون دندان) به کمک لثه ها و لايه محکم ميناي دندان محافظت ميشود. وقتي ميناي دندان از بين ميرود يا هنگامي که لثه ها بر اثر مسواک زدن محکم يا استفاده از مسواکي با الياف بسيار زبر تحليل مييابند، لايه سمان ساييده شده و ممکن است عاج دندان نمايان شود.عاج دندان از تعداد زيادي مجرا (لوله هاي ميکروسکوپي به نام توبول) تشکيل شده که با عصب عمق دندان در ارتباط است.
سرما، گرما يا شيريني ميتواند سبب تحريک عاج دندان و متعاقب آن تحريک عصبهايي شود که ايجاد حساسيت، ناراحتي و درد ميکند.چگونه از بروز حساسيت دندان پيشگيري کنيم؟
به طور کلي رعايت بهداشت دهان و دندان از بروز حساسيت دندان جلوگيري ميکند که اين امر با دو بار مسواک زدن در روز به مدت 5 دقيقه با استفاده از مسواکهاي با کيفيت و داراي الياف نرم و با خميردندانهاي استاندارد حاوي فلورايد صورت ميگيرد.
در عين حال بايد از دندانپزشک براي فهميدن بهترين روش مسواک زدن و رفع نيازهاي دنداني کمک گرفت.
راه اصلي جلوگيري از حساسيت دندان، پيشگيري از تحليل لثه هاست. البته مسواک زدن آرام (نه محکم) هم بسيار موثر است
در صورتي که عاج دندان نمايان شود، حتي اگر احساس درد نداشته باشيم تا پايان عمر اين مشکل بهبود نخواهد يافت. پس رعايت بهداشت دهان و دندان، حتي در زماني که احساس درد نداريم، در جلوگيري از پوسيدگي ريشه بسيار حائز اهميت است.
منبع : تبیان
حساسيت دندان دردناک است