نعمت های بهشت

پرسش  . نعمت هاي بهشت را شرح دهيد. 

پاسخ: نعمتهاي بهشت را به دو قسمت مي‏توان تقسيم كرد:
1. نعمتهاي مادي و جسماني.
2. نعمتهاي معنوي و روحاني.
هر دسته از اين نعمتها مركب از انواع فراواني است كه بحث از همه و چگونگي آنها بسيار مفصل خواهد شد. بنابراين تنها به فهرست بعضي از آيات اشاره مي‏شود و چند آيه به عنوان نمونه ذكر مي‏شود.
نكته‏اي كه به عنوان مقدمه يادآوري آن لازم است اين است كه آنچه براي ما كه محصور در محسوسات و امور مادي هستيم قابل تصور است و بيشتر در حد تجربيات و شناخت‏هايي است كه در دنيا به دست آورده‏ايم. و فراتر رفتن از آن دشوار است. آنچه را در قرآن و روايات آمده است نيز بر همين مفاهيم حمل مي‏كنيم. در حالي كه قطعاً ذهنيات ما با حقايق أخروي بسيار فاصله دارد و راه درك همين مقدار نيز، قرآن و حديث است و عقل و تجربه را در آن راهي نيست.
الف. برخي نعمتهاي مادي بهشتي به قرار زير است:
1. باغهاي بهشتي.
2. سايه‏هاي هميشگي و لذت‏بخش.
3. مسكنها و قصرهاي بهشتي.
4. فرشها و تختها.
5 . ظروف و طعامها.
6 . نوشيدني‏هاي طهور.
7. لباسها و زينتها.
8 . همسران بهشتي.
9. خادمان و ساقيان و ديگر پذيرايي كنندگان.
10. نزل و پذيرايي مقدماتي.
11. نعمتهايي كه در تصور نمي‏آيد.

قرآن مي‏فرمايد: «    وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ …» (عنكبوت: 58 ) كساني را كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند در غرفه‏ هايي از بهشت جاي مي‏دهيم كه نهرها در زير آن جاري است. در آيه ديگري مي‏فرمايد: «هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلاَلٍ عَلَي الْأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ» (يس: 56 ) آنها و همسرانشان در سايه‏هايي بر تختهاي مخصوص تكيه زده‏اند. و در مورد ميوه‏هاي بهشتي آمده است: «وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ» (واقعه: 20) و هر نوع ميوه‏اي كه برگزينند و مايل باشند در بهشت به آنان تقديم مي‏شود و در مورد آشاميدنيهاي بهشت: «مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيهَا أَنْهَارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفّيً …» (محمد: 15) وصف بهشتي كه به متقين وعده داده شده چنين است كه در آن نهرهايي از آب صاف و خالص وجود دارد كه هرگز بوي آن تغيير نمي‏كند و نهرهايي از شير كه طعم آن دگرگون نمي‏شود و نهرهايي از شراب كه مايه لذت كساني است كه مي‏آشامند و نهرهايي از عسل مصفي.    

در مورد لباس بهشتيان: «    … وَيَلْبَسُونَ ثِيَاباً خُضْراً مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ …» (كهف: 31) و آنها لباسهاي فاخر و زيبايي به رنگ سبز از حرير نازك و ضخيم در بر مي‏كنند. و در مورد همسران بهشتي: «… لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ …» (بقره: 25) و براي آنان در بهشت همسراني پاك و پاكيزه وجود دارد. و سرانجام هر لذتي كه به تصور گنجد و يا نگنجد: «… وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ …» (زخرف: 71) و در بهشت آنچه دل مي‏خواهد و چشم از آن لذت مي‏برد موجود است. اين شمّه‏اي از ده ‏ها آيه بود كه تنها نمونه‏هايي از آن ذكر شد و روايات در اين مورد بسيار است.    

ب. برخي از نعمتهاي معنوي بهشت:
درك كّم و كيف نعمتهاي روحاني بهشت بسيار دشوارتر از نعمتهاي مادي آن است، چون با نعمتهاي مادي و لذائذ جسماني كما بيش همه انسانها آشنا هستند؛ ولي بسيار كم‏اند كساني كه در دنيا از لذائذ روحاني برخوردار بوده‏اند و رشحه اي از آن را چشيده‏اند. ولي آنچه به طور قطع و يقين مي‏توان گفت اين است كه نعمتها و لذائذ و برخورداري‏هاي معنوي بهشت قابل مقايسه با لذائذ مادي آن نيست. چنانكه در دنيا نيز براي اهلش چنين است. طوري كه اهل معنا حاضر نيستند نظر الي وجه اللّه را با سراسر نعمتهاي مادي بهشت عوض كنند. فهرست بعضي نعمتهاي معنوي بهشت از اين قرار است:
1. رضوان اللّه.
2. منظور نظر رحمت خدا بودن و نظر الي وجه اللّه.
3. احترام مخصوص.
4. محيط با صفا و سلام.
5 . امنيت و از بين رفتن ترس.
6 . وجود دوستان صميمي و موافق.
7. شادي دل.
8 . تحقق اراده و آنچه دلخواه مؤمن باشد.
9. وجود نعمتهاي معنوي غير قابل تصور.
10. دوام نعمت.

در اينجا به عنوان نمونه به برخي آيات اشاره مي‏شود: قرآن مي‏فرمايد: «    وَعَدَ اللّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا  الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللّهِ أَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» (توبه: 72) به مؤمنين و مؤمنات باغهاي بهشتي را وعده داده است كه از زير آنها نهرها جاري است و در آن جاودانه خواهند ماند. همچنين مسكنهاي پاك در بهشت عدن و در حالي كه رضا و خشنودي خداوند از همه اينها برتر و بزرگتر است. رستگاري و پيروزي بزرگ همين است.    
در مورد چگونگي برخورد بهشتيان با هم و محيط حاكم: «    لاَ يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً وَلاَ تَأْثِيماً  إِلاَّ قِيلاً سَلاَماً سَلاَماً» (واقعه: 25 و 26) در بهشت نه سخن لغو و بيهوده‏اي مي‏شنوند و نه گفتار گناه و آلوده؛ تنها چيزي كه مي‏شنوند سلام است و سلام.    
درباره امنيت و زوال خوف: «    ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لاَخَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلاَأَنْتُمْ تَحْزَنُونَ» (اعراف: 49) داخل بهشت شويد در حالي كه نه ترسي داريد و نه غمي.    

در مورد تكريم و احترام مخصوص: «    … وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِن كُلِّ بَابٍ  سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَي الدَّارِ» (رعد: 23 و 24) و فرشتگان از هر دري بر آنان وارد مي‏شوند و به آنها مي‏گويند: سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان در راه حق؛ چه عاقبت نيكويي بعد از دنيا نصيب شما شد.