تدبیر ش ۴۷
بدون انواع دانش، اقتدار کشور امکانپذیرنیست
رمز پیشرفت یک کشور، یعنی آن محور اصلی برای اقتدار یک کشور، پیشرفتِ همراه با اقتدار، علم است. آماج بسیاری از توطئههای امروزی که علیه جمهوری اسلامی هست، علم و اهل علم و دانشجویان علم و محیط علمی است. این را توجه داشته باشید! نگذارید این تیر طبق آن هدفگیری دشمن، به هدفی که آنها گرفتهاند، اصابت کند! کار علمی را نگذارید متوقف بشود! از همه این حرفهایی که گفته شد، مهمتر، مسئله علم و تحقیق و پژوهش است. دنیای غرب ثروتش از ناحیه علم است، اقتدارش از ناحیه علم است، زورگوییای که امروز میکند، به خاطر علمی است که دارد. پول فی نفسه اقتدار نمیآورد. آنی که اقتدار میآورد، دانش است.
امروز اگر آمریکا پیشرفت علمی خودش را نمیداشت، نمیتوانست در دنیا اینجور زورگویی بکند و در همه مسائل عالَم دخالت بکند. ثروت هم اگر به دست میآید، از ناحیه علم به دست میآید. علم را اهمیت بدهید. اینی که من سالهاست روی مسئله علم، تحقیق، پژوهش، پیشرفت، نوآوری، شکستن مرزهای علمی موجود تکیه میکنم، به خاطر این است. بدون انواع دانش، اقتـدار کشـور امـکانپـذیـر نیسـت. دانـش، اقتدار میآورد. ۲ ۲. ۸۸/۰۸/۰۶ بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی کشور
تدبیر ش ۴۹-۵۰ نهادینه کردن علم در کشور موثرترین راه برای رسیدن به آرمان ها
اتحـادیـه انجمـنهـای اسـلامـی در خـارج ازکشور، … شجـرهای طیبه و نهـادی جـوان و مؤمن ]و دارای حرکت صحیح[ است… نهادینه کردن علم در کشور، مؤثرترین راه برای رسیدن به آرمان هایی است که نظام جمهوری اسلامی به عنوان یک حرکت عظیم، با اهدافی بسیار والا و ارزشمند به دنبال آن است. … نظام حاکم بر جهان ناعادلانه است … در دنیای امروز، انسان در فرهنگ و نظامهای غلط و در تبعیض و بی عدالتی محصور بوده و بی عدالتی ، یک رسم حاکم بر جهان و جزو ذات و طبیعت نظام سـرمـایـهداری غــربـی بـا شـعـار لـیبرال دموکراسی است.۱ ۱ . ۸۸/۱۰/۰۹ (گزارش خبری) بیانات در دیدار اعضای اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان در اروپا
تدبیر ش ۴۹- ۵۰ علم مایه قدرت است؛ باید روی علم تأکید کرد
اگر مقتدر نباشیم، مقتدران عالم بر روی ما اثر میگذارند؛ مجالی باقی نمیماند تا ما بخواهیم حتّی روی همسایگان خودمان یا همکیشان خودمان تأثیر بگذاریم؛ چه برسد بر روی کل بشریت. پس باید قدرت پیدا کرد. این قدرت بلاشک در ابزارهای نظامی نیست؛ حتّی در قدرت تولید و پیشرفت فناوری هم نیست. آنچه که در درجه اول در ایجاد قدرت ملی مهم است، به نظر من دو چیز است: یکی علم است، یکی ایمان. علم مایه قدرت است؛ هم امروز و هم در طول تاریخ؛ در آینده هم همینجور خواهد بود. این علم یک وقت منتهی به یک فناوری خواهد شد، یک وقت هم نخواهد شد. خود دانش مایه اقتدار است؛ ثروتآفرین است؛ قدرت نظامیآفرین است؛ قدرت سیاسیآفرین است. یک روایتی هست که میفرماید: «اَلعِلمُ سُلْطانٌ» – علم، قدرت است – «مَن وَجدَهُ صالَ به و مَن لَم یَجدهُ صَیَلَ عَلیه».(شرح نهجالبلاغه،ج ۲۰، ص۳۱۹) یعنی مسئله، دو طرف دارد: اگر علم داشتید، میتوانید سخن برتر را بگویید، دست برتر را داشته باشید – «صالَ» یعنی این – اگر نداشتید، حالت میانه ندارد؛ «صَیَلَ عَلَیْه». پس کسی که علم دارد، او دست برتر را بر روی شما خواهد داشت؛ در مقدرات شما دخالت میکند؛ در سرنوشت شما دخالت میکند. گنجینه معارف اسلامی پر است از این حرفها. یکی هم ایمان است … بنابراین باید روی علم تکیه کرد. این پیشرفتهایی که ذکر کردند، اینها پیشرفتهای بسیار مهمی است؛ در سایه آزادی و آزادفکری ناشی از انقلاب اسلامی هم به وجود آمده؛ و الاّ اگر در نظام دیکتاتوری وابسته دوران طاغوت زندگی میکردیم، قطعاً این برای ما پیش نمیآمد؛ یعنی گذشت زمان این پیشرفت را به ما نمیداد. دیکتاتوری بود و وابستگی هم بود.۹ ۹. ۸۸/۱۱/۱۳ بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
باید ما به ژرفای دانش برسیم و دانشهای جدیدی را پیدا کنیم
صحبت اختراعات شد؛ که حالا مقداری اختراعات انجام گرفته، کارهای جدیدی انجام گرفته. پیشرفتها را شاید من یک مقدار بیشتر هم بدانم؛ چون گزارشهای گوناگون از جاهای مختلف به ما خیلی میرسد؛ اما حقیقتاً بنده راضی نیستم و این مقدار پیشرفت علم راضی کننده نیست. حالا اینها مطالبی است که فقط در این جمعها میشود گفت. وقتی میگوییم از این مقدار پیشرفت راضی نیستیم، نه اینکه ما میتوانستیم و نکردیم؛ نه، ممکن است هیچ کس هم مقصر نباشد، و بیشتر از این هم نمیشده. ممکن است واقع مطلب هم همین باشد، اما همین واقعیت برای بنده واقعاً خشنود کننده نیست؛ ما هنوز خیلی فاصله داریم تا آنجایی که باید به آن برسیم. من توقع زیادی هم ندارم. بنده عرض نمیکنم که حتماً در ظرف ده سال یا بیست سال بایستی به ردیفهـای اول عـلمـی دنیا بـرسیم – حـالا نمیگویم ردیف اول – لیکن باید هدف ما این باشد؛ ولو در ظرف پنجاه سال کشور از اسارت علمی مطلقاً خارج بشود. تولید علم معنایش این است. علم یک محصولی نیست که تولیدش مثل تولیدهای دیگر باشد؛ به خیلی مقدمات نیازمند است؛ ولی باید بالاخره ما به آنجا برسیم که دانش را گسترش و بسط بدهیم، به ژرفای دانش برسیم، دانشهای جدیدی را پیدا کنیم. دانشهای ممکنِ برای بشر فقط همین دانشهایی نیست که ما امروز داریم؛ بسیاری دانشها قطعاً وجود دارد که بعدها بشر به آنها خواهد رسید؛ کما اینکه بسیاری از دانشها تا صد سال پیش نبود. خیلی از این علوم انسانی که صحبت کردند، تا صد سال پیش، از اینها خبری نبود؛ نه علم وجود داشت، نه تحقیقات علمی در آن رشتهها وجود داشت؛ بعد به وجود آمد. بشر قابلیت اتساعش خیلی بیش از اینهاست. عالَم قابلیت معرفت و شناختش خیلی بیشتر از اینهاست.۹ ۹. ۸۸/۱۱/۱۳ بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
