پرسش ـ چرا در برخي از اوقات توفيق عبادت از انسان سلب ميشود؟ براي بازگشت توفيق و حالت معنوي چه بايد كرد؟پاسخ ـ توفيق عبارت است از آماده شدن زمينه روحي و جسمي عبادت و جذبه معنوي در انسان و نقطه مقابل آن «خِذلان» است؛ يعني نداشتن توفيق يا سلب شدن آن حالت.
توفيق گاهي به سراغ انسان مي آيد. مانند پيدايش نسيم حياتبخش بهاري كه زمين و طبيعت را زنده ميكند. از اين حالت در احاديث نبوي و علوي به «نفحات» تعبير شده است؛ يعني نسيمهاي معنوي و جذبه هاي روحاني. پيامبر اكرم(ص) ميفرمايد:اِنَّ لِرَبِّكُمْ في اَيّامِ دَهْرِكُم نَفَحاتٍ اَلا فَتَعَرَّضُوا لَها ( ميزان الحكمة 4 جلدي، محمد محمدي ريشه ري، ج 2، ص 1051.)
پروردگارتان در ايّام زندگي شما نسيمهايي (در حال وزيدن) دارد. سعي كنيد خود را در معرض آنها قرار دهيد.
برخي امور موجب خذلان و سلب توفيق ميشود كه بايد از آنها پرهيز كرد. اين امور عبارتاند از:
1. گناه: رسول اكرم(ص) ميفرمايد:إنَّ الْمَعاصي يَسْتَوْلي بِهَا الْخِذْلانُ عَلي صاحِبِها حَتّي تُوقِعَهُ بِما هُوَ أَعْظَمُ مِنْها (محمدي ريشهري، ميزان الحكمه 4 جلدي، ج 4، ص 3606. )
همانا به وسيله گناهان، خذلان بر گناهكار مسلط ميشود تا اينكه او را در گناهان بزرگتر فرو ميبرد.
2. دنياگرايي: اميرالمؤمنين(ع) ميفرمايد:مَنْ ازْوَرَّ عَنْ حَبائِلِكَ (الدنيا) وُفِّقَ (همان، ص 3607.)
(اي دنيا) هر كس از قيد و بندهايت كناره بگيرد، موفق ميشود.
3. پرحرفي: پيامبر اكرم(ص) ميفرمايد:فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللّهِ قَسْوَةُ القَلْبِ (همان، ج 3، ص 2734.)
سخن گفتن زياد به غير ياد خدا، موجب قساوت قلب ميشود.
حضرت علي(ع) نيز ميفرمايد:ايّاكَ وَ كَثْرَةَ الكَلامِ فَإنَّهُ يُكْثِرُ الزَّلَلَ وَ يُورِثُ الْمَلَلَ (همان.)
از پرحرفي بپرهيز، زيرا موجب لغزش فراوان و ملالت ميشود.
