پرسش ـ اخلاقم بسيار تند است. بسيار عصبي هستم. در جزيي ترين مسائل خشونت به خرج ميدهم. نسبت به فرزندان و همسرم بسيار كم حوصله ام، به دليل ضعف اقتصادي هيچگونه مشغوليات علمي ـ فرهنگي ندارم و از همه چيز بي بهره ام، همه روزه مجبورم در خانه باشم. از پدر و مادرم دور هستم. مشكلات روحي فراوان دارم؛ نگران آينده ام و اضطراب دارم. عبادت خدا را دوست دارم و نهايتاً از مرگ و سؤالات شب اول قبر ميترسم. خواهشمندم راهنمايي فرماييد.
پاسخ ـ تذكر چند نكته را براي شما لازم ميبينيم:
1 . آگاهي و اعتراف شما نسبت به عيوب خويش، نكته مثبتي است كه در شما وجود دارد، به همين دليل برطرف نمودن و اصلاح آنها آسانتر خواهد بود. بسياري از افراد در اثر خودخواهي و ناداني، از عيبهاي خويش غافل بوده و يا در صدد توجيه آنها هستند. از اين رو معالجه اينگونه انسانها غير ممكن و يا بسيار دشوار خواهد بود.
2 . مطمئن باشيد كه با عصبانيت و خشم و كم حوصلگي نه تنها مشكلات شما حل نخواهد شد، بلكه روز به روز بيشتر نيز ميشود؛ چون خشم ـ بر اساس روايات ائمه(ع) ـ آتشي است شيطاني كه نخست جان و دل انسان خشمگين را ميسوزاند و سياه ميكند و سپس خانه و زندگي او را به جهنّمي پرعذاب تبديل ميكند. (اخلاق در خانواده، ص 213.)
بنابراين با توجه به اينكه طبق گفته خودتان عبادت خداوند را دوست داشته و از مسائل بعد از مرگ هراس داريد، روش عاقلانه آن است كه با اخلاق نيك و فرو بردن خشم خويش، خشم خداوند را از خود دور نموده و رحمت الهي را به سوي خويش جلب كنيد؛ چنان كه در روايتي ميخوانيم: از حضرت عيسي(ع) پرسيدند كه چه چيزي سختتر است؟ فرمود: خشم خداي بزرگ، گفتند: به چه چيز از خشم خدا درامان بمانيم؟ فرمود: به نگهداشتن خشم خويش. (اخلاق خانواده، ص 206.)
پيامبر اكرم(ص) در اين زمينه فرموده است:
هر كس خشمش را نگه دارد، خدا عذابش را از او نگه خواهد داشت. ( همان، ص 207.)
3 . زندگي انسان همانند درياست، گاه طوفاني و موّاج و گاه آرام. هيچگاه نبايد فكر كنيد كه زندگيتان خالي از مشكلات و فراز و نشيب باشد. قدرت اراده انسان آن چنان بالاست كه در صورت به كارگيري درست آن، ميتواند بر موج هاي سنگين زندگي سوارشده و خود را به ساحل نجات برساند.
مشكلات اقتصادي و…براي بسياري از مردم كم و بيش وجود داشته و دارد، ولي اين گونه امور نبايد سبب عجز و زبوني اراده انسان شده و او را از كشف ارزشها و تواناييهاي درونياش محروم كند. باور داشته باشيد كه در سايه توكّل به خداوند و بهره گيري از توانمندي هاي خويش و برنامه ريزي درست ميتوانيد بر مشكلات فائق شده و كانون خانواده تان را هميشه گرم نگه داريد.
4 . نگراني شما از آينده قطعاً بي اساس و از روي غفلت است. در اين باره توجه شما را به روايتي از امام صادق(ع) جلب ميكنيم كه فرمود:
روزها سه گونهاند: روزي كه گذشته و ديگر بهدست نميآيد، روزيكه مردم در آن به سر ميبرند و شايسته است كه آن را غنيمت شمرند، و فردا كه آرزويش را دارند. (بحارالانوار، ج 75، ص 238.)
مطمئن باشيد به كارگيري تنها همين سخن نوراني، نگراني از آينده را از شما برطرف نموده و شما را به تواناييها و ارزشهاي وجوديتان آگاه كرده و در نتيجه زندگي توأم با موفقيتي در كنار همسر و فرزندان خويش خواهيد داشت.
ضمناً براي شما چند كتاب معرفي ميكنيم كه ان شاء اللّه مطالعه آنها تحول مثبتي به زندگيتان بدهد:
1 . اخلاق در خانواده، سيد علي اكبر حسيني.
2 . زندگي در پرتو اخلاق، آيت اللّه مكارم شيرازي.
3 . آيين همسرداري يا اخلاق خانواده، آيت اللّه ابراهيم اميني.
4 . خانواده در اسلام، آيت اللّه مظاهري.
