. به زنان و دختران متدين و عفيف پيشنهاد ميشود به طور مستمر مطالعات و تحقيقات خود را دربارهي فلسفه، فوايد و مسائل حجاب افزايش دهند. اين كار دو فايدهي مهم دارد:
الف) اعتقاد و ايمان آنها به حقانيت احكام متعالي و نوراني اسلام، افزايش مييابد و در نتيجه التزام عملي آنها به رعايت حجاب برتر بيشتر ميشود.[3]
ب) از طريق فوق بهتر ميتوانند به تبليغ و ترويج صحيح و منطقي حجاب برتر اقدام نمايند و حتي در مواقع لازم، از طريق جهاد فرهنگي به پاسخگويي شبهات مخالفان حجاب نيز اقدام نمايند.[4]
12. متأسفانه برخي مطبوعات، با روش سلبي، يعني از طريق تخريب حجاب برتر، مثل چادر، به طور غير مستقيم به ترويج حجاب و پوشش مورد علاقهي خود ميپردازند و چون اين روش، روش صحيح و معقولي نيست، به اين گونه مطبوعات توصيه ميشود به جاي پيش گرفتن روش تخريبي و سلبي، با ابزار منطق و دليل به ترويج حجاب مورد نظر خود بپردازند. به نمونههايي از روش تخريبي و القائات منفي برخي مطبوعات برضّد چادر مشكي و حجاب برتر توجه كنيد:
الف) مصاحبهي عمومي كوچه و بازاري دربارهي مسائل تخصصي.
يكي از مجلات در يك مصاحبهي عمومي با مردم كوچه و بازار، با طرح اين پرسش كه «خانم چرا سياه ميپوشيد؟»[5] با القاي غير مستقيم افكار انحرافي، سعي در تخريب حجاب تيره و چادر مشكي نموده است. اساساً ترديدي نيست اينگونه مصاحبههاي كوچه و بازاري كه معمولاً نظرهاي علمي و كارشناسي در آنها مطرح نميشود، در مورد مسائل تخصصي، مانند مسئلهي پوشش و لباس، ارزش و اعتبار علمي ندارد.
ب) استفادهي ابزاري از جوانان. يكي از روزنامهها نيز در عملي مشابه مصاحبهي مذكور، در يك نشست، به همراه بعضي دختران و پسران، بدون حضور كارشناسان و بدون استناد به نظرهاي كارشناسي، به چاپ نظرهاي آنها دربارهي لباس پرداخته است.[6] واضح است كه چنين روشي نيز از نظر علمي و كارشناسي فاقد ارزش و اعتبار است و بيشتر به استفادهي ابزاري از جوانان شباهت دارد.
ج) استفادهي ابزاري از ادبيات. روزنامهاي در يك قطعهي ادبي، با القاي غير مستقيم، به نكوهش بعضي از مصاديق پوشش مشكي در سطح جامعه پرداخته است.[7]روشن است كه دربارهي مسائل مهم و نيازمند كارشناسي، مثل مسئلهي لباس، نميتوان از نوشتههاي ادبي استفاده نظري و علمي نمود، بلكه بايد با برگزاري نشستهاي علمي و كارشناسي، كارآمدي يا ناكارآمدي يك نوع حجاب و لباس را مشخص نمود.
با توجه به روشهاي غير عقلايي ياد شده، به اينگونه مطبوعات توصيه ميشود براي فرهنگ سازي صحيح و عميق از روشهاي عقلايي استفاده نمايند.
13. همانگونه كه در ضمن نوشتهي حاضر آشكار شد، علت بسياري از اظهار نظرهاي نادرست و غير دقيق در زمينهي ابعاد ديني حجاب، اين است كه افرادي بدون آشنايي با احكام ديني و بدون مطالعه و تحقيق دربارهي مسائل حجاب ديني و اسلامي، به خود اجازهي اظهارنظر ميدهند. واقعاً جاي تعجب است كه در عصر پيشرفت علم، بعضي از مطبوعات از مواجههي كارشناسانه با مقولهي حجاب و پوشش گريزانند و با سوء استفاده از آزادي، به روشهاي غير علمي و غير منطقي روي ميآورند؛ به رسانهها و مطبوعاتي كه در صدد طرح مسائل ديني و مذهبي هستند پيشنهاد ميشود با ايجاد ارتباط صميمي با حوزهي علميهي قم و مراكز پژوهشي آن، زمينهي همكاري نزديك در طرح مسائل ديني به طور علمي و كارشناسانه را فراهم نمايند. شايستهي ذكر است اكنون با تأسيس مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي حوزه، زير نظر شوراي عالي حوزهي علميه قم، زمينهي همكاريهاي نزديك بين فرهيختگان حوزوي و اصحاب رسانهها و مطبوعات به خوبي فراهم شده است.
14. مشكل ديگر ـ كه در ضمن اثر حاضر موارد متعددي از آن مطرح گرديد ـ اين است كه اظهار نظرها در زمينهي حجاب در عرصهي برخي مطبوعات، بعضاً بدون ذكر سند و مدرك و دليل صورت ميگيرد؛ مثلا ً فردي ادعا ميكند كه چادر در زمان قاجار جا افتاده است و ريشهي ديني و مذهبي ندارد،[8] ولي هيچ سند و مدركي براي ادعاي خود نقل نميكند. روشن است كه اينگونه اظهار نظرهاي بدون سند و مدرك فاقد ارزش علمي است؛ از اين رو به مطبوعات توصيه ميگردد در بيان ادعاها و اظهار نظرها، علاوه بر استفاده از نظرهاي علمي و كارشناسانه، ابتدا از وجود اسناد و مدارك معتبر و كافي براي بيان يك مدعا مطمئن شوند و سپس به چاپ آن اقدام نمايند.
15. افرادي كه خود يا يكي از اقوام و دوستانشان به كشورهايي كه مروّج فرهنگ برهنگياند، مانند كشورهاي اروپايي و غربي، مسافرت نمودهاند، به خوبي ميدانند كه رابطهي مستقيمي بين كاهش مقدار پوشش افراد، خصوصاً زنان، و افزايش جرايم و مفاسد جنسي وجود دارد. يك بانوي تازه مسلمان امريكايي ميگويد:
در زمستان كه مردم مجبورند به جهت سردي هوا خود را پوشانيده و پوشش بيشتري داشته باشند، به طور طبيعي و كاملاً محسوسي در امريكا تجاوز به عنف نسبت به زن كمتر ميشود، لكن در تابستان كه زنان، علاوه بر گرماي هوا، به پيروي از مدهاي جلف و فاسد كننده، خود نيز دنبال بهانهاي هستند تا هر چه ممكن است لباس خود را سبك نموده و به بهانهي گرما، اعضاي حساس بدن خود را در معرض ديد مردها قرار دهند، تجاوز به عنف نسبت به زنان حتي پيرزنان نيز افزايش مييابد و تا آنجا پيش ميرود كه در اين فصل راهبهها نيز مورد حملهي مردان جنايتكار قرار ميگيرند.[9]
به محققين و پژوهشگران توصيه ميشود به طور تطبيقي و مقايسهاي دربارهي مقدار جرايم و مفاسد جنسي در كشورهاي اسلامي، كه اكثراً مقيد به رعايت پوشش در اجتماع هستند، با كشورهايي كه برهنگي در آنها رواج دارد، همانند بسياري از كشورهاي اروپايي و غربي، تحقيقاتي انجام دهند تا براي افرادي كه دربارهي مطلب ياد شده ترديد دارند، به طور علمي آشكار گردد كه واقعاً بين افزايش پوشش و كاهش جرايم جنسي و بالعكس، رابطهي معناداري وجود دارد.
16. در ضمن اثر حاضر آشكار شد كه استفاده از چادر مشكي داراي ريشههاي قرآني و روايي است؛ از اين رو به اهل قلم و مطبوعات توصيه ميشود در مواجهه با سنت و سيرههاي موجود در بين مسلمين، مثل سيره و سنت استفادهي زنان مسلمان از چادر مشكي، كه داراي ريشهي قرآني و اسلامي است با احتياط و دقت مواجه شوند و اينگونه نباشد كه به راحتي به نقض سيره و سنّت اسلامي اقدام كنند. اميرمؤمنان علي(ع) ميفرمايند:
لا تنقض سنة صالحة عمل بها صدور هذِهِ الامة و اجتمعت بها الالفة و صلحت عليها الرعية و لا تُحدثنَّ سنة تضرّ بشيءٍ من ماضي تلك السنن فيكون الاجر لمن سنَّها و الوزر عليك بما نقضت منها؛[10] آداب پسنديدهاي را كه بزرگان اين امت به آن عمل كردند و ملت اسلام با آن پيوند خورده و رعيت با آن اصلاح شدند برهم مزن، و آدابي كه به سنتهاي خوب گذشته زيان وارد ميكند پديد نياور، كه پاداش براي آورندهي سنّت و كيفر آن براي تو باشد كه آنها را درهم شكستي.
17. در نوشتهي حاضر به طور مستند اثبات گرديد كه متأسفانه برخي مطبوعات و افراد از آزادي كه به بركت جانفشاني صدها هزار شهيد گلگون كفن به دست آمده است به نحو شايسته و صحيح در راه تبيين و نشر حقايق استفاده نميكنند، بلكه برعكس، در راه ترويج اباطيل و شبههها و سست كردن ارزشهاي الهي جامعه اسلامي، همانند حجاب، از آزادي سوء استفاده ميكنند. به نظر ميرسد يكي از علل اين سوء استفاده، عدم تبيين صحيح و علمي محدودهي آزادي بيان و قلم است كه باعث گرديده عدهاي تصور كنند به بهانه آزادي، مجاز به تبليغ و ترويج هر فكر و عملي به هر شكل و قيمتي ولو با شيوههاي غير علمي، مثل ادعاهاي بدون دليل و ترويج دروغ و تهمت ميباشند. ثمرهي چنين تصور نادرستي به هر حال اين واقعيت تلخ عيني را منجر گرديده است كه عدهاي با نشر اكاذيب در مورد مباني حجاب اسلامي، زمينهي تشويش اذهان عمومي، به خصوص بانوان و دختران جوان در زمينهي حجاب و پوشش اسلامي را فراهم كردهاند. حال پرسش اساسي اين است كه مسئوليت تشويش، سرگرداني و در نتيجه سستي آشكار نسبت به رعايت حجاب كه در برخي از بانوان و دختران در اثر انتشار شبههها در زمينهي حجاب اسلامي مشاهده ميگردد به عهده كيست؟ به نظر ميرسد، مسئوليت تشويش و سستي ياد شده، بيش از همه بر دوش افرادي است كه به جاي تبيين دقيق و عميق مفهوم و معناي آزادي قلم و بيان و حد و مرزهاي آن در يك جامعه اسلامي،[11] پيوسته فرياد به خطر افتادن آزادي سر داده و ميدهند. به اين گونه افراد و به افرادي كه با سوءاستفاده از آزادي، شبهههايي را در زمينهي ارزشهاي اسلامي، مانند حجاب، با ابزار قلم و بيان در جامعه منتشر نموده و مينمايند، توصيه ميشود دربارهي حد و مرز آزادي و تفاوت آزادي در جامعهي اسلامي و جامعهي غربي به مطالعه و پژوهش عميق بپردازند.
[3] . يكي از مصاديق برجسته و جالب در مورد تأثير آگاهي زنان مسلمان در التزام آنها به حجاب، حادثهي شگفتانگيز محجبه شدن چند تن از زنان هنرپيشهي مصري است كه در يك اقدام غير منتظره حجاب و پوشش اسلامي را انتخاب نمودند. متأسفانه اين حادثهي مهم در اثر بايكوت خبري رسانهها در مطبوعات جهان، خصوصاً رسانههاي غربي، انعكاس نيافت. مجموع مصاحبههاي آنان را در شمارههاي 11 و 12 و 13 مجلهي پيام زن ميتوانيد مطالعه نماييد.
[4] . براي آشنايي با جهاد فرهنگي بعضي از زنان فرهيخته با مقولهي كشف حجاب، به عنوان نمونه ر.ك: زينب بيگم شيرازي، «جوابيهي ضاله طالبين رفع حجاب»، پيام زن، ش 112، ص 26.
[5] . مجلهي زنان، سال سوم، بهمن و اسفند 73، شماره 22، خانم چرا سياه ميپوشيد؟ به كوشش ليلي پورزن.
[6] . گيو نمازي، همانديشي جوانان درباره لباس پوشيدن، روزنامهي نوروز 18 / 4 / 80 ، ص 8.
[7] . مانا دشت گُلي، «نكند پدر مرا نشناسد» روزنامهي نوروز، 24 شهريور 1380، ص 8.
[8] . پاسخ اين ادعا در فصل دوم اين اثر آمده است.
[9]. اردوباري، آيين بهزيستي اسلام، ج 3، ص 219.
[10]. نهجالبلاغه، ترجمهي محمد دشتي، نامهي 53، ص 572.
[11] . براي آگاهي بيشتر در زمينهي محدودهي آزادي قلم و بيان از ديدگاه اسلام و تفاوت ديدگاه اسلام و غرب در باب آزادي ر. ك: به آثار ذيل از سردار بزرگ جهاد فرهنگي بر ضد شبههافكنان در عصر حاضر علامه استاد محمد تقي مصباح يزدي، دين و آزادي، و نظريه حقوقي اسلام، ص 303 ـ 400، و نيز نظريه سياسي اسلام، ج 1، ص 63 ـ 97 و 213 ـ 224
