1. پيشنهاد ميشود در كتابهاي درسي دختران دورههاي ابتدايي، راهنمايي و دبيرستان، به طور سلسلهوار مباحث مختلف حجاب و پوشش به ترتيب دورههاي تحصيلي و با رعايت سطحبندي مباحث از ساده به پيچيده به شكل صحيح و زيبا طرح شود، تا دختران جامعه از همان خردسالي به عنوان مادران آينده، با مسائل مختلف حجاب، اعم از فلسفه و فوايد حجاب، آثار فردي و اجتماعي آن، پيامدهاي بدحجابي و بيحجابي و غيره آشنا شوند و نسبت به حجاب، اعتقاد راسخ پيدا نمايند، اگر دختران جامعه از همان سنين كودكي اعتقاد راسخ و عميقي نسبت به حقانيت حجاب و مسائل آن، به عنوان يك حجاب دروني، پيدا نمايند يقيناً در مرحلهي حجاب بيروني نيز بر اساس همان اعتقاد دروني عمل خواهند كرد. از آن جا كه يكي از سورههاي قرآني كه بسياري از مسائل حجاب و پوشش در آن مطرح شده، سورهي نور است؛ مناسب است كه در مدارس دخترانه، زمينهي آشنايي عميق و تفصيلي دختران با معارف قرآني اين سوره دربارهي حجاب و پوشش، به طور صحيح و دقيق و كارشناسي شده فراهم گردد.
2. پيشنهاد ميگردد از برخي محصولات فرهنگي، مثل مجلهها به صورت ويژهنامههاي هر چند وقت يكبار براي تبيين علمي و جذاب مسائل حجاب براي دختران استفاده شود؛ به عنوان مثال شمارهي ششم مجلهي «حديث زندگي» ويژهي جوانان كه توسط موسسهي فرهنگي دارالحديث چاپ ميگردد، ويژهي عفاف و حجاب است كه مطالعه آن را به خواهران و بانوان توصيه ميكنيم.
3. در مراكز آموزش عالي و دانشگاهها كه مقدار آگاهي و توانايي فهم دختران بيشتر است، جلسات پرسش و پاسخ دربارهي بعضي مسائل و شبهات جديد حجاب با حضور كارشناسان آگاه و مسلط ديني و اسلامي، با حضور زنان و خواهران مؤمن فرهيخته و دانشمند تشكيل گردد.
4. يكي از مراكز فرهنگي مهم كه نقش قابل توجهي در گسترش حجاب كامل دارد، سيماي جمهوري اسلامي است؛ زيرا تمام فيلمها و برنامههاي آن نقش الگودهي بسيار مهمي براي مردم دارد؛ بنابراين، جا دارد مسئولان سيماي جمهوري اسلامي به الگوپذيري مردم، خصوصاً زنان و دختران، از حجاب و پوشش هنرمندان و مجريان تلويزيون، توجّه و دقت جدي نمايند.
4. مراكز فرهنگي و رسانههاي جمعي، مثل مطبوعات با نگارش آثار و مقالات علمي و استدلالي به تبيين مسائل مهم و اساسي حجاب برتر بپردازند؛ زيرا همانگونه كه از لابلاي اثر حاضر روشن گشت، حجاب حداكثري و بيشتر بانوان يكي از احكامي است كه دين اسلام، بانوان را به آن ترغيب و تشويق نموده است. نكتهي فوق به منزلهي يك ملاك و معيار براي ارزيابي فعاليتهاي مطبوعاتي در ارتباط با ترويج فرهنگ حجاب و پوشش در جامعه اسلامي است؛ به اين معنا كه اگر نتيجهي فعاليتهاي مطبوعاتي در راستاي تقويت و تحكيم منطقي حجاب و پوشش بيشتر و برتر باشد، ميتوان گفت مطبوعات جامعهي اسلامي، در اين مورد به وظيفهي اسلامي خود عمل نمودهاند؛ ولي اگر فعاليتهاي مطبوعاتي آنان منجر به تضعيف و تخريب مصاديق حجاب برتر باشد در حقيقت به رسالت مطبوعاتي خود عمل نكردهاند.
6. خانوادهها، خصوصاً مادران كه مسئوليت سنگينتري در تربيت دختران و ارتباط بيشتري با آنها دارند، خود در مواجهه با نامحرم از حجاب كامل، مثل چادر استفاده نمايند، تا از اين طريق فرزندان دختر نيز از همان كودكي با حجاب اسلامي آشنا شوند و با تمرين كردن نسبت به آن انس بگيرند. البته در كنار تمرين و عادت دادن آنان، لازم است مادران ابعاد مختلف حجاب و پوشش و فوايد آن را براي دختران تبيين و آنها را به رعايت پوشش كامل اسلامي تشويق، و در انتخاب دوستان آنها توجه نمايند كه به مسائل شرعي و از جمله رعايت حجاب مقيد باشند.
7. به دليل تأثيرپذيري دانشآموزان و دانشجويان از مديران و معلمان و اساتيد، رعايت حجاب كامل از سوي كادر آموزشي مراكز آموزش و پرورش و دانشگاه تأثير رفتاري و عملي فراواني روي مخاطبان دارد. براي استمرار و تقويت حجاب كامل در بين كادر آموزشي، مسئولان مراكز مذكور بايد با تصميمگيري قاطع و منطقي اوّلاً، لزوم استفاده از حجاب كامل اسلامي را قانونمند كنند؛ ثانياً، افرادي كه حجاب كامل را رعايت ميكنند به شكلهاي مختلف مورد تشويق قرار گيرند؛ ثالثاً، پس از تبيين منطقي حكم حجاب با افراد متخلف، به طور قاطع و جدي و قانوني برخورد نمايند.
8. اگر برخي مراكز فرهنگي از شعارنويسي روي ديوارها براي ترويج فرهنگ حجاب كمك ميگيرند، در اين زمينه بايد از شعارهاي جذاب و مثبت استفاده كنند، مثل: حجاب سلاح زن است در مقابل نگاههاي آلوده؛ حجاب پند است، نه بند.
افراد آشنا به مسائل و كارهاي فرهنگي، به خوبي ميدانند كه استفاده از شعارهاي منفي و داراي دافعه، نه تنها اثر مثبت ندارد، بلكه بر عكس باعث لجاجت و مقاومت در افراد بيحجاب ميگردد.
9. يكي از روشهاي تبليغ منفي بر ضد حجاب، خصوصاً در شكل چادر اين است كه معمولاً افراد باحجاب و چادري را افرادي بيسواد و بدون فرهنگ معرفي ميكنند و در مقابل، زنان بيحجاب را افراد با فرهنگ به حساب ميآورند.با توجه به اين كه ادعاي فوق توسط بعضي افراد، خصوصاً رسانههاي خارجي و غربي مطرح ميگردد، به منظور اثبات نادرستي اين ادعا دو پيشنهاد ارائه ميگردد:
الف) الگوهاي برجستهي زنان محجبه و چادري در زمينههاي مختلف به وسيله رسانهها، مثل صدا و سيما و مطبوعات و … از طريق بيان جلوههاي زندگاني، و موفقيتهاي آنها در كسب مدارج علمي و فرهنگي معرفي گردند. يكي از مطبوعاتي كه تا حدودي در اين زمينه موفق بوده است، مجلهي «پيام زن» است. در شمارههاي مختلف اين مجله مصاحبههايي با زنان متدين و محجبه كه داراي موفقيتهاي علمي و فرهنگي بودهاند انجام شده است، كه مطالعهي آنها به دختران و بانوان توصيه ميگردد.
ب) شركت فعال زنان محجبه و داراي مدارك علمي و فرهنگي سطح بالا در كنفرانسهاي خارجي و بينالمللي، در خنثي نمودن تبليغات سوء رسانههاي خارجي و غربي بر ضد زنان محجبه، نقش بسيار مؤثري دارد. يكي از نمونههاي بارز آن، شركت گسترده و عالمانهي زنان محجبه در اجلاس پكن بود كه نقش بسيار مؤثري را در تصحيح افكار جهانيان دربارهي زنان محجبه ايراني داشته است.[1]
10. همانگونه كه حكومتهاي لائيك و ضد دين، مثل حكومت رضاخان در ايران و حكومت آتاتورك در تركيه، با طرح كشف حجاب، به طور برنامهريزي شده به مقابله با آن برخاستند؛ و رژيم طاغوتي شاه نيز به دليل ماهيت ضد ديني براي مقابله با دين و مقولههاي ديني، مثل حجاب، داراي طرح و برنامهي مشخص بود؛[2] لازم است حكومتهاي ديني، از جمله جمهوري اسلامي نيز براي مقابله با بيحجابي و بدحجابي، كه از مظاهر هجوم فرهنگي غرب است، داراي طرح روشن و مشخص و دقيق و كارشناسانه باشد؛ از اين رو، پيشنهاد ميشود شورايي از كارشناسان مسائل شرعي و جامعهشناختي و روانشناختي حجاب، با نظارت و حمايت شوراي عالي انقلاب فرهنگي تشكيل شود و طرحي جامع براي مبارزهي سنجيده و كارشناسي شده با مقولهي بدحجابي و راههاي گسترش حجاب برتر تهيه نمايند. در تهيهي طرح مذكور لازم است از تجربههاي زنان محجبه و فرهيختهي حوزوي و دانشگاهي نيز استفاده شود
[1] . براي آگاهي از موفقيّتهاي زنان ايراني در اجلاس مذكور ر.ك: «همراه با زنان در سفرنامهي پكن»، مجلهي پيام زن، ش 45ـ57.
[2] . به عنوان نمونه، در مجلهي پيام زن، شمارهي 50، ص 18، طرح رژيم شاه در برخورد با حجاب و چادر چاپ شده است.
پيشنهادها و توصيههاي کاربردي جهت بهبود وضع حجاب