پرسش. اگر مردي حق همسرش را زير پا بگذارد و ظلم كند آيا بايد در آخرت پاسخگو باشد ؛ چنان كه زن اگر در اداي حق شوهر كوتاهي كند بايد حلاليت بطلبد و در غير اين صورت مرد ميتواند در آخرت از همسرش طلبكار باشد؟ آيا براي زن نيز اين امكان وجود دارد كه در صورت مظلوم واقع شدن از شوهرش نگذرد يا چنين اختياري ندارد؟
پاسخ: در اسلام، زن و مرد در مسير كمال مقام يكسان دارند؛ چنانكه در قرآن از صالحين و قانتين در كنار صالحات و قانتات نام ميبرد و در كنار مردهايي مثل حضرت موسي عليه السلام از زنهايي مثل آسيه و مريم عليه السلام سخن ميگويد. در محيط خانواده نيز براي زن و شوهر هم تكليف و هم حق عادلانه وضع شده است و اين به معناي تساوي آن دو در حقوق و تكاليف نيست بلكه هر حق و هر تكليفي مناسب با ويژگيهاي جنسيتي تعبيه شده است. اين تكليف و حق از نظر امتيازبندي عادلانه است؛ بنابراين حق زن و شوهر نسبت به ديگري به گونهاي دو سويه وجود دارد؛ چنانكه حقوق پدر و مادر نسبت به فرزند يكطرفه نيست بلكه فرزند نيز بر گردن پدر و مادرش حقوقي دارد.
پس نظر اسلام يكجانبهنگر و تحميل تكليف بر زن به تنهايي نيست بلكه مردها نيز تكليف و وظايف خاصّي دارند؛ از جمله اينكه مرد مكلف به نفقه دادن و تهيه درآمد و مايحتاج زندگي است و در مقابل، بر زن تكليف شده كه در مقابل شوهرش تمكين كند. بنابراين اگر شوهر نفقه نداد بدهكار است و اگر در دنيا، زن نتوانست احقاق حق كند، در آخرت از آن مرد طلبكار است و همين طور اگر زن در مورد حقي از حقوق شوهر تخطّي كرد، به همان نسبت به شوهرش بدهكار است مگر آنكه رضايت او را جلب كند. بنابراين مشابه نبودن حقوق زن و مرد ـ كه به تفاوتهاي جنسيتي برميگردد ـ نبايد منشأ اين شبهه شود كه اسلام تنها بر تسلط مرد حكم كرده و حقوق زن را ناديده گرفته است. بلكه حقوق دو طرف عادلانه و برابر است منتها در نوع حق با هم تفاوت دارند.
