پرسش: آيا بهشتيان در مراتبي كه قرار دارند ، در بهشت نيز تكامل كرده و به معرفت آنان افزوده خواهد شد؟
پاسخ: اهل بهشت طبق نصّ آيات، داراي تكامل و هدايت خواهند بود: “و يزيد الله الّذين اهتدوا هديً والباقيات الصّالحات خيرٌ عند ربّك ثواباً و خيرٌ مرّدّاً؛1 كساني را كه در راه هدايت گام نهادند، خداوند بر هدايتشان مي افزايد و آثار شايسته اي كه (از انسان) باقي مي ماند، ثوابش در پيشگاه پروردگارت بهتر و عاقبت خوب تر است”.در جاي ديگر مي فرمايد: “يا ايّها الانسان إنك كادحٌ إلي ربّك كدحاً فملاقيه؛2 اي انسان! تو با تلاش و رنج و زحمت به سوي پروردگارت پيش مي روي، و سرانجام او را ملاقات خواهي كرد”.همه مسافراني هستيم كه از سر حد عدم بار سفر بسته، به اقليم وجود گام نهاده ايم، و ما همه رهرو منزل عشق او هستيم و به طلبكاري مهر گياه رخ دوست آمده ايم. نظير اين تعبير در آيات ديگر آمده است، مانند: “و انّ الي ربّك المنتهي؛3 همة امور به پروردگارت باز مي گردد و تمام خطوط به او منتهي مي شود”. نيز مي فرمايد: “و الي الله المصير؛4 بازگشت همه به سوي خداوند است” آيات ديگري نيز هست كه همه حالي از سير دائمي تكامل موجودات به سوي پروردگار است. طريق تكامل نامحدود است و به سوي بي نهايت پيش مي رود. بنابراين جاي تعجّب نيست كه حتّي پيامبران و امامان معصوم(ع) از خدا تقاضاي هدايت به صراط مستقيم كنند، چه اين كه كمال مطلق تنها خدا است، و همه در مسير تكاملند. چه مانعي دارد حتّي اهل بهشت نيز تقاضاي درجات بالاتري را از خدا بنمايند؟ مگر ما بر پيامبر و آل او(ص) صلوات و درود نمي فرستيم؟ مگر مفهوم صلوات، تقاضاي رحمت تازة پروردگار براي محمد(ص) و آل او نيست؟ از اين آيات و روايات معلوم مي شود در بهشت نيز تكامل وجود دارد.
1.مريم(19) آية 76
2.انشقاق(84) آية6
3. نجم(53) آية42
4. فاطر(3) آية 18.
