علائم و نشانههاي افسردگي در نوجواني از ديدگاه بك عبارتند از :
1 ـ عوامل شناختي اي كه باعث ميشوند نوجوان، آينده را به صورت منفي ببيند
2 ـ عوامل عاطفي و هيجاني چون خشم و نبود تجربيات خوشايند و لذت بخش
3 ـ عوامل انگيزشي كه شامل دوري گزيدن از جامعه و تمايل به خودكشي ميگردد
4 _ عوامل رفتاري و فيزيولوژيكي كه بي فعاليتي، نوسان در اشتها، آشفتگي در خواب و اظهار خستگي مفرط را شامل ميشود(افروز، 1380 ).
از عوامل مؤثر در افسردگي نوجوانان ميتوان از رفتارهاي بزه كارانه در سطح خانواده و جامعه مانند پرخاشگري، فرار از منزل، مشكلات مدرسه اي مانند عدم پيشرفت تحصيلي، و همچنين مشكلات مربوط به برقراري رابطه با گروه همسن و سال ( مثل طرد شدن توسط آنها ) را نام برد (افروز، 1380 ).
دادههايي در مورد هنجارهاي سن و جنس موجود است، تفاوتهاي سني و جنسي اندك، اما مهمي آشكار شد : كودكان بسيار خردسال نسبت به كودكان بزرگ تر افسردگي كمتري نشان دادند، و دختران، به خصوص در گروههاي سني پايين تر، افسردگي كمتري ابراز كردند (هارينكتون، 1380 ).
از آنجايي كه افسردگي در ميان كودكان و نوجوانان در دهههاي اخير بسيار شايع شده است و مشكلاتي از قبيل، تحصيلي، شخصيتي و اجتماعي در بين آنها بسيار ديده ميشود. در نتيجه نياز به تشخيص و درمان سريعتر آنها لازم ميباشد. به اين منظور براي تشخيص افسردگي از ابزارها و روشهاي متفاوتي از جمله، مصاحبه، مشاهده، پرسشنامه و آزمونها استفاده ميكنند. كه معروفترين وسيله اندازه گيري در بين اين ابزارها همين آزمونها ميباشد ( سيف، 1371 ).
امروزه نياز به احساس امنيت و آرامش روان از اساسی ترين نيازهاي فطري انسان است. احساس امنيت و بهره مندي از آرامش روان، ضروري ترين بستر پديد آيي خلاقيتها، شكوفايي استعدادها، تعالي وجود و توسعه و تحول پايدار در عرصههاي مختلف حيات فردي و اجتماعي است. ما در جامعه زندگي ميكنيم كه از تنش و فشار رواني بدور نيستيم، در نتيجه روز به روز به تعداد افرادي كه دچار بيماريهاي رواني بخصوص افسردگي ميشوند افزوده ميشود همين افزايش نرخ افسردگي دربين كودكان و نوجوانان توجه مسولان را به خود جلب كرده است. اما اولين جايگاه رشد شخصيت و تربيت نوجوانان، محيط خانواده ميباشد. در خانواده است كه او راه و رسم زندگي را ميآموزد. چگونگي برخورد والدين با رويدادها و حوادث مختلف زندگي، در تربيت و بهداشت رواني فرزندانشان نقش بسزايي دارد. اما به دليل ناآگاهي والدين در مورد بيماري رواني فرزندشان نياز به اين است كه به والدين اطلاعاتي در مورد بيماري افسردگي داده شود و آنها را از علائم و نشانههاي اين بيماري آگاه كرده، توجيه و راهنمايي خانوادههاي جوانان افسرده تنها درباره نشانههاي افسردگي، اغلب راهگشا و مفيد واقع ميشود و همچنين والدين جواناني كه احتمال خود كشي در آنها هست نيازمند توصيههايي درباره شيوههاي كاهش خطر هستند. از آنجايي كه اين بيماري رواني روز به روز در حال افزايش ميباشد و به دليل عوارض نامطلوبي كه بر رشد شخصيتي و اجتماعي و همچنين تحصيلي كودكان و نوجوانان دارد نياز به بررسي بيشتري دارد جوانان افسرده معمولا افكار خودكشي دارند و برخي از آنها اقدام به خودكشي ميكنند. براي مثال رييان و همكاران ( 1987 ) دريافتند كه حدود0 6 درصد كودكان و نوجوانان مبتلا به افسردگي شديد فكر خودكشي در سر دارند. به نظر ميرسد در كودكان كه گرايش به خودكشي داشته اند خطر افسردگي بيشتر بوده است. پنفر و همكاران ( 1991 ) دريافتند كه جواناني كه اقدام به خودكشي كرده اند در دوره پيگيري 6 _ 7 سال بعد احتمالا ده بار بيشتر از جواناني كه چنين اقدامي نكرده بودند داراي اختلال خلق و خو بودند (هارينگتون، 1380 ).
افسردگي در كودكان و نوجوانان مورد توجه روز افزون مسؤولان بهداشت رواني در مدارس قرار گرفته است. به خصوص كه ممكن است كه كودكان « گوشه گير و كم تحرك و ساكت » كمتر مورد توجه قرار گيرند، و احتمال ارجاع آنها براي آموزش ويژه نسبت به كودكاني كه مشكلاتشان را برون فكني ميكنند كمتر باشد و معلمان، همانند والدين از افسردگي نوجوانان بي اطلاع اند و نياز به آگاهي بيشتري در مورد اين بيماري دارند (هارينگتون، 1380 ).
