
طبقات بهشت و جهنم
پرسش: آیا بهشت و جهنم دارای طبقه های خاصی است؟ آن ها را نام برده و توضیح دهید؟ پاسخ: بهشت دارای مقامات و مراتبی است که از آن ها به درجات بهشت تعبیر می شود.هر گروهی از مؤمنان و اهل بهشت طبق اعمال و شایستگی هایی که در دنیا کسب
95 مقاله

پرسش: آیا بهشت و جهنم دارای طبقه های خاصی است؟ آن ها را نام برده و توضیح دهید؟ پاسخ: بهشت دارای مقامات و مراتبی است که از آن ها به درجات بهشت تعبیر می شود.هر گروهی از مؤمنان و اهل بهشت طبق اعمال و شایستگی هایی که در دنیا کسب

پرسش: آیا بهشتیان در مراتبی که قرار دارند ، در بهشت نیز تکامل کرده و به معرفت آنان افزوده خواهد شد؟ پاسخ: اهل بهشت طبق نصّ آیات، دارای تکامل و هدایت خواهند بود: “و یزید الله الّذین اهتدوا هدیً والباقیات الصّالحات خیرٌ عند ربّک ثواباً و خیرٌ مرّدّاً؛۱ کسانی را

پرسش: شخصی که نمیخواهد به بهشت برود و یا به جهنم و خودش هم مسلمان نیست،چه کند؟ پاسخ: سرسپاری در پیشگاه خداوند و تسلیم دین و او امر او گشتن از وظایف اصلی هر انسان است. عقل سلیم حکم میکند که آدمی باید در برابر آفریدگار و منعم خویش خاضع

پرسش: آیا انسان پس از مرگ در عالم برزخ تا قیامت خواهد ماند؟ پاسخ: برزخ جهانی است میان دنیا و عالم آخرت؛ یعنی هنگامی که روح از بدن جدا میشود، پیش از آن که بار دیگر در قیامت به بدن اصلی باز گردد، در عالمی که میان این دو عالم

پرسش: آیا دیدار افراد یک خانواده در عالم برزخ امکان دارد؟ یعنی میتوانند یکدیگر را بشناسند و کنار هم بمانند؟! پاسخ: در محاسن برقی آمده: حماد بن عثمان از امام صادق(ع) نقل کرده است که: حضرت سخنی از ارواح مؤمنان به میان آورد و فرمود: آنها یکدیگر را ملاقات میکنند.

سوال: آیا در آن دنیا ازدواج و در نتیجه زاد و ولد وجود دارد؟ جواب: در مورد ازدواج در بهشت آیات بسیاری است که وجود روابط زناشویی و التذاذات جنسی را از طریق همسران بیان میکند؛ مانند “وَ أَزْواجٌ مُطَهَّرَهٌ” از طرف دیگر مومنین در بهشت در کنار همسران و

بهشت، رشوهعبادتنیست؛ نتیجهعملانسانو پاداشکار است. کسی که در دنیا برایتأمین معاش خود کشتو کار کند، و به آباد کردن زمین خشکی بپردازد، ثمره و پایان عمل خود را خواهد دید. این نکته تمثیلی برای جهان آخرت و پاداش بزرگی چون بهشت است. انسانی که دنیا را مزرعهای برای آخرت حساب

إِنَّا کُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوهُ إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِیمُ ما از پیش او را میخواندیم (و میپرستیدیم)، که اوست نیکوکار و مهربان!»«الطور/۲۸» إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ یقینا پرهیزگاران در باغها و نهرهای بهشتی جای دارند.«القمر/۵۴» فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ در جایگاه صدق نزد خداوند مالک مقتدر!«القمر/۵۵» وَلِمَنْ

وَقِیلَ لِلَّذِینَ اتَّقَوْا مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ قَالُوا خَیرًا لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا فِی هَذِهِ الدُّنْیا حَسَنَهٌ وَلَدَارُ الْآخِرَهِ خَیرٌ وَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِینَ (ولی هنگامی که) به پرهیزگاران گفته میشد: «پروردگار شما چه چیز نازل کرده است؟» میگفتند: «خیر (و سعادت)» (آری،) برای کسانی که نیکی کردند، در این دنیا نیکی است؛ و

إِنَّ رَبَّکَ یعْلَمُ أَنَّکَ تَقُومُ أَدْنَى مِنْ ثُلُثَی اللَّیلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَهٌ مِنَ الَّذِینَ مَعَکَ وَاللَّهُ یقَدِّرُ اللَّیلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَیکُمْ فَاقْرَءُوا مَا تَیسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ عَلِمَ أَنْ سَیکُونُ مِنْکُمْ مَرْضَى وَآخَرُونَ یضْرِبُونَ فِی الْأَرْضِ یبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ یقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَاقْرَءُوا مَا

وَبَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ کُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَهٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِیهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَهٌ وَهُمْ فِیهَا خَالِدُونَ به کسانی که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام دادهاند، بشارت ده که باغهایی از بهشت

اصْلَوْهَا فَاصْبِرُوا أَوْ لَا تَصْبِرُوا سَوَاءٌ عَلَیکُمْ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ در آن وارد شوید و بسوزید؛ میخواهید صبر کنید یا نکنید، برای شما یکسان است؛ چرا که تنها به اعمالتان جزا داده میشوید!«الطور/۱۶» یوْمَ لَا یغْنِی عَنْهُمْ کَیدُهُمْ شَیئًا وَلَا هُمْ ینْصَرُونَ روزی که نقشههای آنان سودی به

وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِینَ ظَلَمُوا مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذَابِ یوْمَ الْقِیامَهِ وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ یکُونُوا یحْتَسِبُونَ اگر ستمکاران تمام آنچه را روی زمین است مالک باشند و همانند آن بر آن افزوده شود، حاضرند همه را فدا کنند تا از عذاب

فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّهُ هنگامی که آن صدای مهیب [= صیحه رستاخیز] بیاید، (کافران در اندوه عمیقی فرومیروند)!«عبس/۳۳» یوْمَ یفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ در آن روز که انسان از برادر خود میگریزد،«عبس/۳۴» وَأُمِّهِ وَأَبِیهِ و از مادر و پدرش،«عبس/۳۵» وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِیهِ و زن و فرزندانش؛«عبس/۳۶» لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ یوْمَئِذٍ شَأْنٌ یغْنِیهِ

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالصَّابِئِینَ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِینَ أَشْرَکُوا إِنَّ اللَّهَ یفْصِلُ بَینَهُمْ یوْمَ الْقِیامَهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیءٍ شَهِیدٌ مسلما کسانی که ایمان آوردهاند، و یهود و صابئان [= ستارهپرستان] و نصاری و مجوس و مشرکان، خداوند در میان آنان روز قیامت داوری میکند؛ (و حق را

لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِی الْآخِرَهِ هُمُ الْخَاسِرُونَ و ناچار آنها در آخرت زیانکارند.«النحل/۱۰۹» یوْمَ تَأْتِی کُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَفْسِهَا وَتُوَفَّى کُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا یظْلَمُونَ (به یاد آورید) روزی را که هر کس (در فکر خویشتن است؛ و تنها) به دفاع از خود برمیخیزد؛ و نتیجه اعمال

وَیوْمَ یحْشُرُهُمْ جَمِیعًا یا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَکْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ وَقَالَ أَوْلِیاؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِی أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاکُمْ خَالِدِینَ فِیهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ در آن روز که (خدا) همه آنها را جمع و محشور میسازد، (میگوید:) ای

وَاتَّقُوا یوْمًا لَا تَجْزِی نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَیئًا وَلَا یقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَهٌ وَلَا یؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ ینْصَرُونَ و از آن روز بترسید که کسی مجازات دیگری را نمیپذیرد و نه از او شفاعت پذیرفته میشود؛ و نه غرامت از او قبول خواهد شد؛ و نه یاری میشوند.«البقره/۴۸» وَاتَّقُوا

وَإِذَا رَأَیتَ ثَمَّ رَأَیتَ نَعِیمًا وَمُلْکًا کَبِیرًا و هنگامی که آنجا را ببینی نعمتها و ملک عظیمی را میبینی!«الإنسان/۲۰» عَالِیهُمْ ثِیابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّهٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا بر اندام آنها [= بهشتیان] لباسهایی است از حریر نازک سبزرنگ، و از دیبای ضخیم، و با دستبندهایی

ثُلَّهٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ که گروهی از امتهای نخستینند،«الواقعه/۳۹» وَثُلَّهٌ مِنَ الْآخِرِینَ و گروهی از امتهای آخرین!«الواقعه/۴۰» فَرَوْحٌ وَرَیحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِیمٍ در روح و ریحان و بهشت پرنعمت است!«الواقعه/۸۹» فَنُزُلٌ مِنْ حَمِیمٍ با آب جوشان دوزخ از او پذیرایی میشوید!«الواقعه/۹۳» وَتَصْلِیهُ جَحِیمٍ و سرنوشت او ورود در آتش جهنم است،«الواقعه/۹۴» سَابِقُوا

لَا یصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا ینْزِفُونَ اما شرابی که از آن درد سر نمیگیرند و نه مست میشوند!«الواقعه/۱۹» وَفَاکِهَهٍ مِمَّا یتَخَیرُونَ و میوههایی از هر نوع که انتخاب کنند«الواقعه/۲۰» وَلَحْمِ طَیرٍ مِمَّا یشْتَهُونَ و گوشت پرنده از هر نوع که مایل باشند!«الواقعه/۲۱» وَحُورٌ عِینٌ و همسرانی از حور العین دارند،«الواقعه/۲۲» کَأَمْثَالِ

أُولَئِکَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ برای آنان [= بندگان مخلص] روزی معین و ویژهای است. «الصافات/۴۱» فَوَاکِهُ وَهُمْ مُکْرَمُونَ میوهها(ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته میشوند… «الصافات/۴۲» فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ در باغهای پر نعمت بهشت؛ «الصافات/۴۳» عَلَى سُرُرٍ مُتَقَابِلِینَ در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه

إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِینَ و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.«الصافات/۵۹» إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ راستی این همان پیروزی بزرگ است!«الصافات/۶۰» هَذَا ذِکْرٌ وَإِنَّ لِلْمُتَّقِینَ لَحُسْنَ مَآبٍ این یک یادآوری است، و برای پرهیزکاران فرجام نیکویی است:

مَثَلُ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِنْ مَاءٍ غَیرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ یتَغَیرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّهٍ لِلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى وَلَهُمْ فِیهَا مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَهٌ مِنْ رَبِّهِمْ کَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِی النَّارِ وَسُقُوا مَاءً حَمِیمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ توصیف بهشتی که به پرهیزگاران وعده

عامه و خاصه از رسول خدا (ص) روایت کرده اند که آن حضرت فرمود: الْجَنَهُ مَحْفُوفَهٌ بِالْمَکَارِهِ وَ الصَبْرِ، فَمَنْ صَبَرَ عَلَی الْمَکَارِهِ فِی الدُنْیَا دَخَلَ الْجَنَهَ؛ وَ جَهَنَمُ مَحْفُوفَهٌ بِاللَذَاتِ وَ الشَهَوَاتِ، فَمَنْ أَعْطَی نَفْسَهُ لَذَتَهَا وَ شَهْوَتَهَا دَخَلَ النَارَ. (مصباح الفلاح طبع سنگی، تألیف آخوند ملامحمد جواد صافی

قرآن در مورد قیامت می گوید: «لایبغون عنها حولا» ( کهف/۱۰۸ ) چون این توهم در ذهن اشخاص پیدا می شود که حالا ما بهشتها رفتیم، بهشت برای انسان یک سال، دو سال، ده سال، صد سال، هزار سال لذت داشته باشد، بعد عادی می شود، وقتی عادی شد دیگر

افرادی هستند که بهشت آنها ( چون ما جنات داریم و یک بهشت نیست ) بهشتی است که شاید تا ابد به سفره مادی بهشت توجه هم نکنند. آنها حسابشان حساب دیگری است. «یا ایتها النفس المطمئنه * ارجعی الی ربک راضیه مرضیه* فادخلی فی عبادی* و ادخلی جنتی» (فجر/۲۷

پرسش . نعمت های بهشت را شرح دهید. پاسخ: نعمتهای بهشت را به دو قسمت میتوان تقسیم کرد: ۱. نعمتهای مادی و جسمانی. ۲. نعمتهای معنوی و روحانی. هر دسته از این نعمتها مرکب از انواع فراوانی است که بحث از همه و چگونگی آنها بسیار مفصل خواهد شد. بنابراین

پرسش . چهارمین مرحله معاد (بهشت و جهنم) را توضیح دهید. . پاسخ: قافله بشریت سرانجام پس از عبور از فراز و نشیبهای عجیب و غریب و پس از طی مسافرتی بس پر غوغا و پشت سرگذاشتن مقدمات فراوان به مقصد نهایی خود میرسد. این منزل پایان سیر و حرکت

پرسش . بهشت و جهنم برزخی چگونه است؟ پاسخ: انسانها را در عالم برزخ در انتظار بر پاشدن قیامت نمیگذارند؛ بلکه پس از پشت سر گذاشتن پرسش قبر آنها را یا وارد بهشت برزخی میکنند و یا جهنم برزخی. در روایات فراوانی آمده است: « ان القبر روضه من ریاض