دیدار افراد خانواده در عالم برزخ

پرسش: آيا ديدار افراد يك خانواده در عالم برزخ امكان دارد؟ يعني مي‏توانند يكديگر را بشناسند و كنار هم بمانند؟!

پاسخ: در محاسن برقي آمده: حماد بن عثمان از امام صادق(ع) نقل كرده است كه: حضرت سخني از ارواح مؤمنان به ميان آورد و فرمود: آن‏ها يكديگر را ملاقات مي‏كنند. با تعجب گفتم: يكديگر را ملاقات مي‏كنند؟! فرمود: آري، يكديگر را مي‏شناسند و از هم سؤال مي‏كنند.(1)در كافي آمده است: امام صادق(ع) فرمود: “مؤمن نزديكان خود را ديدار مي‏كند و آن چه را دوست دارد مي‏بيند…”.(2) نيز در كافي از امام صادق(ع) نقل شده است كه فرمود: “ارواح مؤمنان در قالب و صورتي مثل بدن دنيوي، در درختزاري از بهشت قرار دارند و يكديگر را مي‏شناسند و از هم سؤال مي‏كنند. وقتي روح تازه‏اي بر آن‏ها وارد مي‏شود مي‏گويند: او را به حال خود بگذاريد، زيرا از هول عظيمي به سمت ما مي‏آيد.سپس از وي مي‏پرسند: فلان كس چه شد؟ فلان آقا چه شد؟ اگر بگويد: من كه آمدم، او زنده بود، اظهار اميدواري مي‏كنند او هم نزد آنان بيايد، ولي اگر بگويد: او از دنيا رفته و جلوتر از من آمده است. همه متأثر مي‏شوند و مي‏گويند: سقوط كرد؛ يعني گرفتار عذاب شده است.(3)اين روايات صريحاً مي‏گويد: افراد يك خانواده اگر مؤمن باشند، در عالم برزخ با هم ملاقات مي‏كنند و از هم سؤال مي‏كنند و از زنده‏ها جويا مي‏شوند كه چه مي‏كنند؟
پي نوشت‏ها: 1. علامه محمد حسين طباطبايي(ره)، الميزان، تفسير روايي، ذيل آيات 153 – 157، چ 1، ص 513.2. همان؛ بحارالانوار، ج 6، ص 234، چاپ بيروت، انتشارات احياء التراث العربي… .3. بحارالانوار، ج 6، ص 514، چاپ بيروت، انتشارات احياء التراث العربي… .