ابن ابی جمهور احسائی ـ محمد (زنده تا سال ۹۰۴ ق)
محمد بن زینالدین بن علی بن ابراهیم بن حسامالدین بن ابیجمهور احسائی، از علمای نامدار شیعه در احساء به دنیا آمد و در همان جا به تحصیل آغازید. سپس به نجف اشرف کوچید و نزد اساتید آن دیار به فراگیری علم پرداخت و سال ۸۷۷ ق راهی حج شد، آن گاه چندی در شام ماند و همچون دانشمند همعصر خویش محقق کرکی، از محضر شیخالاسلام علی بن هلال جزایری سماع حدیث کرد و سرانجامن به خراسان آمد.
وی در فقه و حدیث و کلام تخصص داشت و صوفیمشرب بود و کتابهایی در این زمینه نوشت؛ زادالمسافرین و شرح آن کشف البراهین از آثار اوست که در مشهد نوشته است. .وی گفتوگوهایی با فاضل هروی، یکی از علمای عامه داشته، که شرح آن در کتاب مناظره ابن ابیجمهور آمده است. به رغم تبحر وی در فقه و کلام و حدیث، همواره مورد اعتراض گروهی از بزرگان فقهای شیعه بود؛ شاید بیشتر از آن رو که به تصوف گرایش داشت و از بازگویی روایات عامه خودداری نمیکرد. وی در سال ۸۹۶ ق، برای آخرین بار به مشهد آمد و پس از فوت، در کنار مرقد منور امام رضا(ع) به خاک سپرده شد.