جستجوی کاتولیک خوب

«رسم بر این است که بحث های جلسه انتخاب پاپ جدید از پشت درهای مهر و موم شده جلسه کاردینال ها به بیرون راه پیدا نکند، اما نطق راتزینگر به عنوان نامزد جانشینی پاپ برای کاردینال ها، چند ساعت بعد به گوش رسانه ها رسید و واشنگتن پست با لحن طعنه آمیز و حاکی از ناخشنودی آشکار از کاردینال آلمانی نوشت: «این نطق نشان می دهد که گویی او خود دریافته که قرار نیست انتخاب شود. او فضایی قطبی ایجاد می کند و اگر انتخاب شود هزاران هزار کاتولیک را در اروپا و آمریکا به حاشیه کلیسا عقب می راند.»
بعضی نویسندگان و تحلیل گران رسانه ای پیشنهاد کرده اند نطق راتزینگر در نشست کاردینال های گزینشگر پاپ جدید به عنوان پاراگراف جنجالی سال ???? انتخاب شود. این پاراگراف این طور آغاز می شود: «در دهه های اخیر امواجی از نظریه ها و ایدئولوژی ها و شیوه های فکری اطراف ما را فرا گرفته و قایق کوچک ذهن بسیاری از مسیحی ها را به این سو و آن سو کشانده است، از مارکسیسم به لیبرالیسم، از اصول اشتراکی به فردگرایی رادیکال، از الحاد به عرفان مذهبی، از عرفان منکر وجود خدا به چند خدایی و… هر روز فرقه جدیدی ایجاد می شود و آ نچه« سنت پل »درباره فریب بشر و تلاش برای به خطا انداختن آن گفته بود محقق می شود. امروز اعتقاد صریح و آشکار به کلیسا، برچسب بنیادگرایی می خورد.در حالی که نسبی گرایی یعنی امکان دادن به خود برای قرار گرفتن در معرض این نظریه ها تنها رویکردی است که می توان با تمسک به آن با دوران مدرن امروز کنار آمد. امروز ما در حال ایجاد دیکتاتوری نسبیت هستیم که در آن هیچ چیز قطعی نیست.»کمتر از ?? ساعت بعد از ایراد نطق در جمع کاردینال ها، راتزینگر به عنوان پاپ بندیکت شانزدهم جانشین پاپ ژان پل دوم شد. پس کاردینال ها از سخنان او راضی بوده اند و «دیکتاتوری نسبیت» شعار فکری امسال کلیسای کاتولیک است.
پاپ جدید و سخنان او بیش از هر کس دیگر، آمریکایی ها را نگران کرده است. نویسندگان آمریکایی این حرف های راتزینگر را اعلان جنگی علیه مدرنیته و لیبرالیسم(به معنای لیبرال دموکراسی) خواندند و نوشتند، این یک اختلاف نظر با کلیسای کاتولیک آمریکا نیست بلکه یک هجمه تمام عیار است.به نظر آنها این انتخاب از آن جهت نگران کننده است که بازتاب نظر دست کم دوسوم کاردینال های کلیسای کاتولیک به شمار می آید.انتخاب پاپ جدید در دیگر قطب های جهان مسیحیت هم واکنش های همراه با نگرانی را به همراه داشت. در آلمان که بعد از ? قرن شاهد انتخاب «فرزندی از خاک خود» به عنوان رهبر کلیسای کاتولیک بود، مطبوعات و رسانه ها نوشتند، «انتخاب بندیکت شانزدهم چندان شور و هیجانی در میان کاتولیک های آلمان ایجاد نمی کند، اگرچه انتخاب یک آلمانی باید نشانه ای برای اروپا باشد.»آلمانی ها به این انتخاب فخر می ورزند اما همان طور که روزنامه محافظه کار «دی ولت» چاپ برلین نوشت، آلمانی ها می دانند بسیاری در غرب از این انتخاب خشنود نشده اند.
انگلیسی ها هم از این که یک آلمانی که در جوانی عضو گروه جوانان هیتلر بوده اکنون رهبر کلیسای کاتولیک شده، ابراز ناخشنودی کردند. روزنامه چپگرای ایندیپندت چاپ لندن با اعزام خبرنگاری به «باواریای» آلمان، جایی که راتزینگر در آن مدرسه رفته گزارش مفصلی درباره شرایط دوران نوجوانی و جوانی پاپ جدید تهیه و منتشر و اعلام کرد که هیچ یک از این وقایع در زندگی نامه راتزینگر منعکس نشده است. در زندگی نامه پاپ جدید که در سال ???? چاپ شد، آمده است، او که در پایان جنگ جهانی دوم در واحد ضدهوایی خدمت می کرده در اواخر آوریل ???? از ارتش فرار کرده و به «تران اشتین» گریخته است. در آن شهر او لباس غیرنظامی پوشیده و بعد به دست آمریکایی ها اسیر شده و مدتی را در اردوگاه زندانیان جنگی آمریکا گذرانده است.کشورهای غربی امیدوار بودند فردی به عنوان جانشین پاپ انتخاب شود که به اندازه او محافظه کار نباشد. از نظر آنها مصداق های محافظه کاری در مخالفت با داروهای ضدبارداری، همجنس گرایی، مرگ دلسوزانه (euthanasia)، کشیش شدن زنان و آنچه «دخالت در جنبه های زندگی فردی» می خوانند، معنا پیدا می کند.
غربی ها انتظار داشتند پاپ جدید شخصیتی «مترقی» مانند «ژان ??» باشد که با تشکیل شورای آزاد واتیکان دوم در دهه ???? بسیاری را شگفت زده کرد. اما راتزینگر یک محافظه کار رادیکال است که از این عنوان ترسی هم ندارد.در سالهای اخیر کناره گیری مردم از کلیسا در کشورهای صنعتی غرب موضوع بحث های فکری و عقیدتی و مقالات متعدد مطبوعاتی بوده است. در ایتالیا مقر واتیکان، نیمی از مردم به کلیسا نمی روند. در کشورهای اروپایی دیگر هم تعداد کلیساها کاهش یافته است. بعضی محافظه کاری کلیسای کاتولیک را دلیل کم رنگ شدن حضور مردم می دانند و بعضی دیگر می گویند چون کلیسا به اندازه کافی با قدرت و صراحت نظرات و راهنمایی های خود را اعلام نکرده اقبال مردم به کلیسا کمتر شده است.بعضی دیگر هم می گویند مردم در این کشورها نه تنها با بعضی دستورات کلیسای کاتولیک مخالفند بلکه فرصتی برای ابراز این مخالفت ندارند و به همین دلیل اقبالی نشان نمی دهند.اگر دلیل حضور کمرنگ غربی ها در کلیساها این باشد، در زمان مسئولیت پاپ جدید تفاوت چندانی در شرایط ایجاد نخواهد شد چون راتزینگر قبلاً گفته است که کلیسایی کوچک از مؤمنانی اندک را به انبوهی از کسانی که «کاتولیک خوب» نیستند، ترجیح می دهد.نخستین دیدار پاپ جدید با خبرنگاران که روز شنبه در واتیکان انجام شد و فقط ?? دقیقه طول کشید، تفاوت های بندیکت شانزدهم را با ژان پل دوم نشان داد. او بر خلاف پاپ قبلی که نشست های مطبوعاتی یک ساعته برگزار می کرد، به سؤال هیچ یک از هزار خبرنگار حاضر در آن جلسه پاسخ نداد. اما تفاوت قابل توجه بندیکت شانزدهم با ژان پل دوم رویکرد او به پیروان دیگر مذاهب است. پاپ ژان پل دوم در سفرها و اظهارنظراتش توجه ویژه ای به پیروان دیگر مذاهب نشان می داد، اما به نظر می رسد پاپ بندیکت شانزدهم چنین رویکردی ندارد و همواره بر اشاره به تفاوت های میان کلیسای کاتولیک و این مذاهب تأ کید دارد.مخالفت مؤکد او با ورود ترکیه به اتحادیه اروپا آن هم به دلیل مسلمان بودن این کشور و بیم از اخلال در هویت مسیحی اروپا از بارزترین جنبه های این رویکرد است. او در این باره گفته است، ریشه هایی که اروپا را شکل داده، ریشه های مسیحی است. ترکیه همواره نماینده قاره دیگری بوده که تفاوت آشکاری با اروپا دارد.برابر کردن این دو قاره اشتباه است. ترکیه بر اساس ریشه های اسلام بنا شده و ورود این کشور به اروپا کاری ضد تاریخی است. پاپ جدید همچنین از بی میلی اروپا برای تأکید بر ریشه های مسیحی خود به خاطر بیم از توهین به ماهیت در حال نفوذ اسلام در کشورهای اروپایی، به شدت انتقاد کرد ه است.این رویکرد پاپ جدید فقط به پیروان مذاهب دیگر محدود نمی شود. او تأکید دارد که کلیساهای دیگر مسیحیت به جای «کلیساهای خواهر» ، «کلیساهای دختر» خوانده شوند.راتزینگر در نطق عید پاک به به دلیل وخامت حال پاپ ژان پل، توسط او ایراد شد و همچنین در سخنانش در نشست کاردینال های گزینشگر پاپ جدید، کلیسای کاتولیک را در وضعیت بحرانی توصیف کرد و آن را به قایقی میان دریایی طوفانی و در معرض هجوم امواج تشبیه نمود. از نظر او در جامعه کنونی غرب یک «کاتولیک خوب» بودن کار خیلی دشواری است. به همین دلیل او مسئولیت پاپ گذشته و خود را یک نبرد دشوار می داند.راتزینگر با انتخاب عنوان بندیکت، نام قدیسی در قرن شش که به مسیحی شدن اروپا کمک کرد، در حقیقت نشان داد که خود را تحکیم کننده این مذهب در قاره ای می داند که در حال غلتیدن در دامان سکولاریسم است.
منبع: / روزنامه / همشهری
نویسنده : نیلوفر قدیری