امام هادی (علیه السلام) می فرماید: ای انسان به یاد بیاور آن زمان که در حضور خانواده ات به زمین افتادی و در حال رفتن هستی نه طبیبی وجود دارد که به دردت بخورد و برایت فایده داشته باشد و نه دوستی می تواند به تو سودی برساند. آن حالت را به یاد بیاور که این یاد آوردن خدا می داند چه آثاری دارد؟
پیغمبر (صلی الله علیه واله وسلم) فرمود: اگر زیاد به یاد مرگ باشید بقیه مشکلاتتان حل می شود. یعنی مشکلات با یاد مرگ کم رنگ جلوه می کند. آثار فراوانی برای یاد کردن مرگ بیان شده که در این مجال به ۱۰ فایده از فواید یاد مرگ اشاره می شود که عبارت است از:
۱- یاد مرگ باعث می شود لذت جوییهایی که انسان را به انحراف می کشاند از بین برود پس لذت های نامشروع را از بین می برد.
۲- یاد مرگ باعث احیاء قلب انسان می شود و دل انسان را زنده می کند ،آن دل هایی که غمگین هستند یا به هر دلیلی مرده اند اگر می خواهند زنده بشوند بر حسب روایت پیامبر عظیم الشأن اسلام راهش این است که به یاد مرگ باشند.
۳- یاد مرگ باعث می شود که انسان با مرگ مأنوس بشود و این انس مرگ را بر انسان آسان می کند.
۴ – یاد مرگ به خودی خود باعث پاک کردن گناه می شود. البته یاد مرگ جلوی گناه را می گیرد که آن اثر دیگری است. یعنی ثواب دارد و نتیجه این ثواب و این حسنه این است که گناه پاک می شود.
۵ – بی میل شدن نسبت به دنیا چرا که زهد نسبت به دنیا سر منشأ بسیاری از فضائل اخلاقیست. دلبستگی به دنیا عاملی است که انسان ها را به بسیاری از انحرافات و گناهان می کشاند ولی اگر انسان به یاد مرگ باشد نسبت به دنیا بی میل و زاهد می شود و اثرش این است که خیلی از انحرافات از بین می رود.
۶ – اگر انسان در حالیکه خودش را بی نیاز می بیند به یاد مرگ افتاد از آن طغیان و سرکشی که به خاطر ثروت و بی نیازی به سراغ انسان می آید ، باز می ماند.
۷ – اگر انسان بداند که مرگی هست و سرانجامی هست ، در هر مرحله از زندگی که باشد خشنود است ولو اینکه ممکن است امکانات فراوانی هم در اختیارش نباشد اما از زندگیش راضی و خشنود است .
۸- یاد مرگ باعث می شود که مصیبت های سخت بر انسان آسان بشود.
این موارد را به طور کاربردی از آن باید استفاده کرد زمانی که یک مصیبت کوچکی پیش آید باید ببینیم که چقدر ناراحت هستیم؟ ولی وقتی انسان به یاد مرگ خودش می افتد آن مصیبت آن چنان قابل تحمل می شود که باورش نمی شود.
۹. جلوگیری از شهوتها و شهوترانیها
۱۰- یاد مرگ و خود مرگ بهترین واعظ است. در بعضی از روایات آمده مرگ واعظ خوبی است.
خلاصه سخن:
مرگ و یاد مرگ آثار و فواید فراوانی در زندگی انسان دارد که مهمترین آنها این است که انسان از گناه و سرکشی نجات می یابد و دنیا را محدود و غیر قابل اعتماد می بیند.