چگونگی انتقال روح از این دنیا به آن دنیا

چگونگی انتقال روح از این دنیا به آن دنیا

پرسش : انتقال روح از این دنیا به آن دنیا چطور است؟

پاسخ: قرآن مجید می فرماید: کسانی که فرشتگان قبض روح، روح آنها را گرفتند در حالی که به خود ستم کرده بودند، و از آنها پرسیدند، شما اگر مسلمان بودید، پس چرا در صفوف کفار قرار داشتید و با مسلمانان جنگیدید؟ (إِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَهُ ظالِمِی أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِیمَ کُنْتُمْ).(۱)
در اینجا به چند نکته باید توجه کرد:
۱- استقلال روح
تعبیر به توفی در آیه شریفه به جای مرگ، در حقیقت اشاره به این نکته است که مرگ به معنی نابودی و فنا نیست بلکه یک نوع دریافت فرشتگان نسبت به روح انسان است، یعنی روح او را که اساسی‏ترین قسمت وجود او است می‏گیرند و با خود به جهان دیگری می‏برند، این گونه تعبیر که در قرآن کرارا آمده یکی از روشنترین اشارات قرآن به مسئله وجود روح و بقای آن بعد از مرگ است، و پاسخی است به کسانی که می‏گویند: قرآن هیچگونه اشاره‏ای به مسئله روح نکرده است (۲)
۲- فرشته قبض روح یا فرشتگان ؟
از بررسی موارد متعددی از قرآن مجید (۱۲ مورد) که درباره توفی و مرگ سخن به میان آمده استفاده می‏شود که گرفتن ارواح به دست یک فرشته معین نیست، بلکه فرشتگانی هستند که این وظیفه را بعهده دارند و مامور انتقال ارواح آدمیان از این جهان به جهان دیگرند، آیه فوق که فرشتگان به صورت‏ جمع آمده‏اند (الملائکه) نیز یکی از شواهد این موضوع است.
در آیه ۶۱ سوره انعام می‏خوانیم :
حَتَّی إِذا جاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا
هنگامی که زمان مرگ یکی از شما برسد، فرستادگان ما روح او را قبض می‏کنند.
و اگر می‏بینیم که در بعض از آیات این موضوع به ملک الموت (فرشته مرگ) نسبت داده شده (۳) از این نظر است که او بزرگ فرشتگان مامور قبض ارواح است، و او همان کسی است که در احادیث به نام عزرائیل از او یاد شده است.
بنا بر این اینکه بعضی می‏پرسند چگونه یک فرشته می‏تواند در آن واحد همه جا حضور یابد و قبض روح انسانها کند، پاسخ آن با بیانی که گفته شد روشن می‏گردد از این گذشته به فرض اینکه فرشتگان نبودند و تنها یک فرشته بود باز مشکلی ایجاد نمی‏شد زیرا تجرد وجودی او ایجاب می‏کند که دائره نفوذ عملش فوق العاده وسیع باشد زیرا یک وجود مجرد از ماده می‏تواند احاطه وسیعی نسبت به جهان ماده داشته باشد، همانطور که در حدیثی درباره فرشته مرگ (ملک الموت) از امام صادق (ع) نقل شده که هنگامی که پیامبر (ص) از احاطه او نسبت به جهان سؤال کرد در جواب چنین گفت:
ما الدنیا کلها عندی فیما سخرها اللَّه لی و مکننی علیها الا کالدرهم فی کف الرجل یقلبه کیف یشاء: این جهان و آنچه در آن است با تسلط و احاطه‏ای که خداوند به من بخشیده در نزد من همچون سکه‏ای است که در دست انسانی باشد که هر گونه بخواهد آن را می‏چرخاند(۴)ضمنا اگر می‏بینیم در بعضی از آیات قرآن قبض روح به خدا نسبت داده شده است مانند:
اللَّهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها:
خداوند جانها را در موقع مرگ می‏گیرد (۵) منافاتی با آیات گذشته ندارد زیرا در مواردی که کار با وسائطی انجام می‏گیرد، گاهی کار را به وسائط نسبت می‏دهند و گاهی به آن کسی که اسباب و وسائط را برانگیخته است، و هر دو نسبت، صحیح است.
جالب اینکه در قرآن بسیاری از حوادث جهان به فرشتگانی که مامور خدا در عالم هستی هستند نسبت داده شده است، و همانطور که می‏دانیم فرشته معنی وسیعی دارد که از موجودات مجرد عاقل گرفته تا نیروها و قوای طبیعی را شامل می‏شود(۶)
* * *
۱- نساء،۹۷
۲- توضیح درباره معنی توفی را از نظر لغت در جلد دوم تفسیر نمونه صفحه ۴۳۰ مطالعه فرمائید.
۳- سوره سجده آیه ۱۱.
۴- تفسیر برهان جلد دوم صفحه ۳۹۱ ذیل آیه اول سوره اسراء.
۵- سوره زمر- ۴۲
۶- این مطالب را می توانید در تفسیر نمونه جلد چهارم صفحات۸۴تا ۸۷ مطالعه نمایید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

اشتراک گذاری این صفحه در :
ما را در رسانه های اجتماعی دنبال کنید
اسکرول به بالا