احکام استحاضه

مسأله ۳۹۲ ـ در استحاضه قلیله باید زن براى هر نماز یک وضو بگیرد ، و ـ بنابر احتیاط مستحب ـ پنبه را آب کشیده و یا عوض کند ، و باید ظاهر فرج را اگر خون به آن رسیده آب بکشد .مسأله ۳۹۳ ـ در استحاضه متوسطه باید ـ بنابر احتیاط لازم ـ زن براى نمازهاى خود روزانه یک غسل نماید ، و نیز باید کارهاى استحاضه قلیله را که در مسأله پیش گفته شد انجام دهد . بنابر این اگر استحاضه قبل از نماز صبح یا در همان آن حاصل شود باید براى نماز صبح غسل کند ، و اگر عمداً یا از روى فراموشى براى نماز صبح غسل نکند ، باید براى نماز ظهر و عصر غسل کند ، و اگر براى نماز ظهر و عصر غسل نکند ، باید پیش از نماز مغرب و عشا غسل نماید ، چه آنکه خون بیاید یا قطع شده باشد .
مسأله ۳۹۴ ـ در استحاضه کثیره باید ـ بنابر احتیاط واجب ـ زن براى هر نماز پنبه و دستمال را عوض کند یا آب بکشد ، و لازم است یک غسل براى نماز صبح ، و یکى براى نماز ظهر و عصر ، و یکى براى نماز مغرب و عشا بجا آورد ، و بین نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا فاصله نیندازد ، و اگر فاصله بیندازد باید براى نماز عصر و عشا دوباره غسل کند ، اینها همه در صورتى است که خون پى در پى از پنبه به دستمال برسد ، امّا چنانچه رسیدن خون از پنبه به دستمال با قدرى فاصله باشد که زن بتواند در آن فاصله یک نماز یا بیشتر بخواند احتیاط لازم آن است که هر گاه خون از پنبه به دستمال برسد پنبه و دستمال را عوض کرده و یا آب بکشد و غسل نماید . بنابر این اگر زن غسل کرد و نماز ظهر را مثلاً خواند ولى قبل از نماز عصر یا در میان آن خون دوباره از پنبه به دستمال رسید باید براى نماز عصر نیز غسل نماید ، ولى چنانچه فاصله به مقدارى باشد که زن بتواند در آن میان دو نماز یا بیشتر بخواند ، مثل اینکه بتواند نماز مغرب و عشا را نیز قبل از آنکه خون دوباره به دستمال برسد ، بخواند ، براى آن نمازها لازم نیست غسل دیگرى بکند ، و در هر صورت در استحاضه کثیره غسل از وضو کفایت مى‏کند .
مسأله ۳۹۵ ـ اگر خون استحاضه پیش از وقت نماز هم بیاید ، چنانچه زن براى آن خون ، وضو یا غسل بجا نیاورده باشد ، باید در موقع نماز وضو یا غسل بجا آورد اگر چه در آن موقع مستحاضه نباشد .
مسأله ۳۹۶ ـ مستحاضه متوسطه که باید وضو بگیرد و هم ـ بنابر احتیاط لازم ـ غسل کند ، باید غسل را اول بجا آورد بعد وضو بگیرد ، ولى در مستحاضه کثیره اگر بخواهد وضو بگیرد باید قبل از غسل وضو بگیرد .
مسأله ۳۹۷ ـ اگر استحاضه قلیله زن بعد از نماز صبح متوسطه شود ، باید براى نماز ظهر و عصر غسل کند ، و اگر بعد از نماز ظهر و عصر متوسطه شود ، باید براى نماز مغرب و عشا غسل نماید .
مسأله ۳۹۸ ـ اگر استحاضه قلیله یا متوسطه زن بعد از نماز صبح کثیره شود و به این حال باقى بماند ، باید احکامى را که در مسأله (۳۹۴) گفته شد نسبت به نماز ظهر و عصر ، و مغرب و عشا رعایت نماید .
مسأله ۳۹۹ ـ در مستحاضه کثیره در صورتى که لازم است میان غسل و نماز فاصله‏اى واقع نشود ـ چنانکه در مسأله (۳۹۴) گذشت ـ اگر انجام غسل پیش از داخل شدن وقت نماز باعث وقوع فاصله گردد ، آن غسل براى نماز فایده ندارد ، و باید مستحاضه براى نماز دوباره غسل نماید . و این حکم در مستحاضه متوسطه نیز جارى است .مسأله ۴۰۰ ـ در مستحاضه قلیله و متوسطه ، زن براى هر نمازى ـ غیر از نماز یومیه که حکم آن گذشت ـ چه واجب باشد چه مستحب ، باید وضو بگیرد ، ولى اگر بخواهد نماز یومیه‏اى را که خوانده احتیاطاً دوباره بخواند ، یا بخواهد نمازى را که تنها خوانده است دوباره با جماعت بخواند ، باید تمام کارهائى را که براى استحاضه گفته شد انجام دهد . امّا براى خواندن نماز احتیاط ، و سجده فراموش شده ، و تشهد فراموش شده ـ اگر آنها را بعد از نماز فوراً بجا آورد ـ و همچنین براى سجده سهو در هر حال ، لازم نیست کارهاى استحاضه را انجام دهد .
مسأله ۴۰۱ ـ زن مستحاضه بعد از آنکه خونش قطع شد ، فقط براى نماز اولى که مى‏خواند ، باید کارهاى استحاضه را انجام دهد و براى نمازهاى بعدى لازم نیست .
مسأله ۴۰۲ ـ اگر زن نداند استحاضه او چه قسم است ، موقعى که مى‏خواهد نماز بخواند ، باید ـ بنابر احتیاط ـ خود را وارسى کند ، مثلاً مقدارى پنبه داخل فرج نماید و کمى صبر کند و بیرون آورد و بعد از آنکه فهمید استحاضه او کدام یک از آن سه قسم است ، کارهائى را که براى آن قسم دستور داده شده انجام دهد ، ولى اگر بداند تا وقتى که مى‏خواهد نماز بخواند استحاضه او تغییر نمى‏کند ، پیش از داخل شدن وقت هم مى‏تواند خود را وارسى کند .
مسأله ۴۰۳ ـ زن مستحاضه اگر پیش از آنکه خود را وارسى کند مشغول نماز شود ، چنانچه قصد قربت داشته و به وظیفه خود عمل کرده مثلاً استحاضه‏اش قلیله بوده و به وظیفه استحاضه قلیله عمل نموده ، نماز او صحیح است ، و اگر قصد قربت نداشته یا عمل او مطابق و ظیفه‏اش نبوده ، مثل آنکه استحاضه او متوسطه بوده و به وظیفه قلیله رفتار کرده ، نماز او باطل است .
مسأله ۴۰۴ ـ زن مستحاضه اگر نتواند خود را وارسى نماید ، باید به آنچه مسلّماً وظیفه اوست عمل کند ، مثلاً اگر نمى‏داند استحاضه او قلیله است یا متوسطه باید کارهاى استحاضه قلیله را انجام دهد ، و اگر نمى‏داند متوسطه است یا کثیره باید کارهاى استحاضه متوسطه را انجام دهد ، ولى اگر بداند سابقاً کدام یک از آن سه قسم بوده ، باید به وظیفه همان قسم رفتار نماید .
مسأله ۴۰۵ ـ اگر خون استحاضه در اول ظهورش در باطن باشد و بیرون نیاید ، وضو یا غسل را که زن داشته باطل نمى‏کند ، و اگر بیرون بیاید هر چند کم باشد وضو و غسل را باطل مى‏کند .
مسأله ۴۰۶ ـ زن مستحاضه اگر بعد از نماز خود را وارسى کند و خون نبیند اگر چه بداند دوباره خون مى‏آید ، با وضوئى که دارد مى‏تواند نماز بخواند .
مسأله ۴۰۷ ـ زن مستحاضه اگر بداند از وقتى که مشغول وضو یا غسل شده خونى از او بیرون نیامده و در داخل فرج هم نیست ، مى‏تواند خواندن نماز را تا وقتى که مى‏داند پاک مى‏ماند تأخیر بیندازد .
مسأله ۴۰۸ ـ اگر مستحاضه بداند که پیش از گذشتن وقت نماز به کلّى پاک مى‏شود یا به اندازه خواندن نماز خون بند مى‏آید ، باید ـ بنابر احتیاط لازم ـ صبر کند و نماز را در وقتى که پاک است بخواند .
مسأله ۴۰۹ ـ اگر بعد از وضو و غسل خون در ظاهر قطع شود ، و مستحاضه بداند که اگر نماز را تأخیر بیندازد ، به مقدارى که وضو و غسل و نماز را بجا آورد به کلّى پاک مى‏شود ، باید ـ بنابر احتیاط لازم ـ نماز را تأخیر بیندازد ، و موقعى که به کلّى پاک شد دوباره وضو و غسل را بجا آورد و نماز را بخواند . و اگر موقعى که خون در ظاهر قطع شود وقت نماز تنگ باشد ، لازم نیست وضو و غسل را دوباره بجا آورد ، بلکه با وضو و غسلى که دارد مى‏تواند نماز بخواند .
مسأله ۴۱۰ ـ مستحاضه کثیره وقتى که به کلّى از خون پاک شد اگر بداند از وقتى که براى نماز پیش مشغول غسل شده دیگر خون نیامده ، لازم نیست دوباره غسل نماید ، و در غیر این صورت باید غسل نماید ـ هر چند کلّیّت این حکم بنابر احتیاط است ـ و امّا در مستحاضه متوسطه لازم نیست براى آنکه از خون به کلّى پاک شده غسل نماید .
مسأله ۴۱۱ ـ مستحاضه قلیله بعد از وضو ، و مستحاضه متوسّطه بعد از غسل و وضو ، و مستحاضه کثیره بعد از غسل ، باید فوراً مشغول نماز شوند ، مگر در دو موردى که در مسأله (۳۹۴) و (۴۰۷) به آنها اشاره شد ، ولى گفتن اذان و اقامه قبل از نماز اشکال ندارد ، و در نماز هم مى‏تواند کارهاى مستحب مثل قنوت و غیر آن را بجا آورد .
مسأله ۴۱۲ ـ زن مستحاضه اگر و ظیفه‏اش این باشد که میان وضو یا غسل و نماز فاصله نیندازد ولى مطابق وظیفه‏اش رفتار نکند ، باید دوباره وضو گرفته یا غسل کند و بلا فاصله مشغول نماز شود .
مسأله ۴۱۳ ـ اگر خون استحاضه زن جریان دارد و قطع نمى‏شود ، چنانچه براى او ضرر ندارد ـ بنابر احتیاط واجب ـ باید قبل از غسل از بیرون آمدن خون جلوگیرى نماید ، و چنانچه کوتاهى کند و خون بیرون آید ، اگر نماز خوانده باید دوباره نماز بخواند ، بلکه احتیاط مستحب آن است که دوباره غسل کند .
مسأله ۴۱۴ ـ اگر در موقع غسل خون قطع نشود غسل صحیح است ، ولى اگر در بین غسل استحاضه متوسطه کثیره شود ، لازم است که غسل را از سر بگیرد .
مسأله ۴۱۵ ـ احتیاط مستحب آن است که زن مستحاضه در تمام روزى که روزه است ، به مقدارى که مى‏تواند از بیرون آمدن خون جلوگیرى کند .
مسأله ۴۱۶ ـ بنابر مشهور روزه زن مستحاضه کثیره ، در صورتى صحیح است که غسل نماز مغرب و عشاى شبى که مى‏خواهد فرداى آن را روزه بگیرد بجا آورد ، و نیز در روز غسلهائى را که براى نمازهاى روز واجب است انجام دهد ، ولى بعید نیست که در صحت روزه‏اش غسل شرط نباشد ، همچنان که ـ بنابر اقوى ـ در مستحاضه متوسطه شرط نیست .
مسأله ۴۱۷ ـ اگر بعد از نماز عصر ، مستحاضه شود و تا غروب غسل نکند ، روزه‏اش بدون اشکال صحیح است .مسأله ۴۱۸ ـ اگر استحاضه قلیله زن پیش از نماز متوسطه یا کثیره شود ، باید کارهاى متوسطه یا کثیره را که گفته شد انجام دهد ، و اگر استحاضه متوسطه کثیره شود باید کارهاى استحاضه کثیره را انجام دهد ، و چنانچه براى استحاضه متوسطه غسلى کرده باشد فائده ندارد ، و باید دوباره براى کثیره غسل کند .
مسأله ۴۱۹ ـ اگر در بین نماز ، استحاضه متوسطه زن کثیره شود ، باید نماز را بشکند و براى استحاضه کثیره غسل کند ، و کارهاى دیگر آن را انجام دهد و همان نماز را بخواند ، ـ و بنابر احتیاط استحبابى ـ قبل از غسل وضو بگیرد ، و اگر براى غسل وقت ندارد لازم است عوض غسل تیمم کند ، و اگر براى تیمم نیز وقت ندارد ـ بنابر احتیاط مستحب ـ نماز را نشکند و به همان حال تمام کند ، ولى لازم است در خارج وقت قضا نماید ، و همچنین اگر در بین نماز ، استحاضه قلیله او متوسطه یا کثیره شود باید نماز را بشکند ، و براى استحاضه متوسطه یا کثیره کارهاى آن را انجام دهد .
مسأله ۴۲۰ ـ اگر در بین نماز خون بند بیاید ، و مستحاضه نداند که در باطن هم قطع شده است یا نه ، یا نداند پاکى به اندازه تحصیل طهارت و نماز یا بخشى از نماز مهلت مى‏دهد یا نه ، ـ بنابر احتیاط واجب ـ باید بر حسب وظیفه‏اش وضو گرفته یا غسل نموده و نماز را دوباره بجا آورد .مسأله ۴۲۱ ـ اگر استحاضه کثیره زن متوسطه شود ، باید براى نماز اول عمل کثیره ، و براى نمازهاى بعدى عمل متوسطه را بجا آورد ، مثلاً اگر پیش از نماز ظهر استحاضه کثیره متوسطه شود ، باید براى نماز ظهر غسل کند و براى نماز عصر و مغرب و عشا فقط وضو بگیرد . ولى اگر براى نماز ظهر غسل نکند و فقط به مقدار نماز عصر وقت داشته باشد باید براى نماز عصر غسل نماید ، و اگر براى نماز عصر هم غسل نکند باید براى نماز مغرب غسل کند ، و اگر براى آن هم غسل نکند و فقط به مقدار نماز عشا وقت داشته باشد باید براى نماز عشا غسل نماید .
مسأله ۴۲۲ ـ اگر پیش از هر نماز خون مستحاضه کثیره قطع شود و دوباره بیاید ، براى هر نماز باید یک غسل بجا آورد .
مسأله ۴۲۳ ـ اگر استحاضه کثیره قلیله شود ، باید براى نماز اول عمل کثیره و براى نمازهاى بعدى عمل قلیله را انجام دهد . و نیز اگر استحاضه متوسطه قلیله شود ، باید براى نماز اول عمل متوسطه را انجام دهد اگر قبلاً انجام نداده باشد .
مسأله ۴۲۴ ـ اگر مستحاضه یکى از کارهائى را که بر او واجب مى‏باشد ترک کند ، نمازش باطل است .
مسأله ۴۲۵ ـ مستحاضه قلیله یا متوسطه اگر بخواهد غیر از نماز کارى انجام دهد که شرط آن وضو داشتن است ، مثلاً بخواهد جائى از بدن خود را به خط قرآن برساند ، چنانچه بعد از تمام شدن نماز باشد ـ بنابر احتیاط واجب ـ باید وضو بگیرد ، و وضوئى که براى نماز گرفته کافى نیست .
مسأله ۴۲۶ ـ مستحاضه‏اى که غسلهاى واجب خود را بجا آورده ، رفتن او در مسجد و توقّف در آن ، و خواندن آیه‏اى که سجده واجب دارد ، و نزدیکى شوهر با او حلال است ، اگر چه کارهاى دیگرى را که براى نماز انجام مى‏داد مثل عوض کردن پنبه و دستمال ، انجام نداده باشد . بلکه این کارها بدون غسل نیز جایز است .
مسأله ۴۲۷ ـ اگر زن در استحاضه کثیره یا متوسطه بخواهد پیش از وقت نماز آیه‏اى را که سجده واجب دارد بخواند ، یا مسجد برود ـ بنابر احتیاط مستحب ـ باید غسل نماید ، و همچنین است اگر شوهرش بخواهد با او نزدیکى کند .
مسأله ۴۲۸ ـ نماز آیات بر مستحاضه واجب است ، و باید براى نماز آیات همه کارهائى را که براى نماز یومیّه گفته شد انجام دهد .مسأله ۴۲۹ ـ هر گاه در وقت نماز یومیّه نماز آیات بر مستحاضه واجب شود ، اگرچه بخواهد هر دو را پشت سرهم بجا آورد ـ بنابر احتیاط لازم ـ نمى‏تواند هر دو را با یک غسل و وضو بخواند .
مسأله ۴۳۰ ـ اگر زن مستحاضه بخواهد نماز قضا بخواند ، باید براى هر نماز کارهائى را که براى نماز ادا بر او واجب است بجا آورد ، و بنابر احتیاط نمى‏تواند براى نماز قضا به کارهائى که براى نماز ادا انجام داده اکتفا کند .
مسأله ۴۳۱ ـ اگر زن بداند خونى که از او خارج مى‏شود خون زخم نیست ، و مردد بین خون استحاضه و حیض و یا نفاس باشد ، چنانچه شرعاً حکم حیض و نفاس را نداشته باشد باید به دستور استحاضه عمل کند ، بلکه اگر شک داشته باشد که خون استحاضه است یا خونهاى دیگر ، چنانچه نشانه آنها را نداشته باشد ـ بنابر احتیاط واجب ـ باید کارهاى استحاضه را انجام دهد .