پرسش. در روايت است: اول چيزي كه به آن [از اعمال] بنده رسيدگي ميشود، نماز است. پس اگر نماز قبول شد، غير آن نيز قبول ميشود و اگر رد شد، غير آن نيز پذيرفته نميشود؟ ( الامالي، شيخ صدوق، انتشارات كتابخانه اسلاميه، 1362ش، ص 641.) عوامل قبولي نماز را نام ببريد.
پاسخ: نخست توضيح داده شود كه پذيرفته نشدن نماز غير از نخواندن آن است. كسي كه نماز نخواند، تارك نماز است و عواقب خاص آن را دارد ولي كسي كه نمازش پذيرفته نشود، مورد عذاب الهي از نظر ترك نماز نيست.
عامل مهم و نخست، قبولي نماز، ورع و پرهيزگاري است؛ چنانكه در قرآن آمده است:
اِنَّما يَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ المُتَّقين (مائده: 27)
خداوند متعال عمل را تنها از مردم باتقوا قبول ميكند.
دوم ولايت مداري نسبت به اهل بيت عليهم السلام ؛ اگر كسي ولايت اهل بيت را نداشته باشد، نمازش پذيرفته نمي شود.
سوم برائت از دشمنان اهل بيت عليهم السلام
چهارم رعايت حقوق والدين ؛ كسي كه مورد عاق والدين قرار گيرد و پدر و مادرش از او راضي نباشند و با خشم به آنها نگاه كند، تا مدت ها نمازش قبول نيست.
پنجم غيبت كردن مانع از قبولي نماز و تأثير نماز در كمال انساني ميشود؛
ششم سبك شمردن نماز؛
هفتم شرب خمر نكردن؛ در روايت است كه اگر كسي جرعهاي از شراب بنوشد، نمازش تا چهل روز پذيرفته نميشود. (الكافي، ج6، ص 402.)
هشتم نافرماني نكردن زن از همسرش؛
نهم پرداختن زكات، خمس و واجبات مالي ديگر؛
دهم عدم جلوگيري از بول و غايط؛
يازدهم حضور قلب داشتن؛
دوازدهم ظلم نكردن به رعيت؛
و… عوامل ديگري كه مهم ترين آنها ذكر شد.
