عزت نفس و اعتماد به نفس بنیادی‌ترین بخش شخصیت یک فرد است که در تمام جوانب زندگی فرد، خود را به نحوی متظاهر می‌سازد. اعتماد به نفس سالم و بالا یک ضرورت حیاتی و مطلق برای هر فردی به‌حساب می‌آید و باید از همان کودکی در فرزندانمان پرورش یابد. به راهکارهای زیر که به پرورش و تقویت اعتماد به نفس کودکان منجر می‌شود، توجه کنید.
1 ـ بدانید چه می‌گویید: کودکان به کلمات و گفته‌های والدین بسیار حساس هستند. فرزندتان را نه فقط برای نتیجه خوب یک کار، بلکه برای همت و تلاشش ستایش و تمجید کنید، اما صادق باشید. برای مثال اگر فرزند شما نتوانست عضو تیم فوتبال شود یا بازی خوبی ارائه نداد، از گفتن چنین عبارتی خودداری کنید: ” دفعه بعد بیشتر تلاش کن تا موفق شوی “، به‌جای آن بگویید: ” تو موفق نشدی، اما واقعاً تلاش تو در این راه قابل ستایش بود “.
تلاش و به اتمام رساندن کار او را به‌جای نتیجه کارش، مورد تشویق قرار دهید. به‌جای تأکید بر نتیجه کار، تلاش و سعی او را تشویق کنید.
2 ـ برای او یک الگوی مثبت باشید: اگر فردی تند، خشن و بدبین هستید و نسبت به توانمندی‌ها و محدودیت‌های خود واقع بین نیستید، فرزند شما آیینه تمام نمای شما خواهد بود. اعتماد به نفس خود را پرورش دهید تا فرزند شما یک الگوی خوب داشته باشد.
3 ـ باورهای نادرست فرزندتان را تشخیص داده و او را هدایت کنید: یک گام مهم والدین، شناختن باورهای غیرمنطقی کودکان درباره‌ی خودشان است. این باورها درباره‌ی کمال، جذابیت، توانمندی‌ها و هر چیز دیگر که باشد، می‌تواند ریشه گرفته، پا بر جا شده و برای کودک جایگزین حقیقت شود. مثلاً کودکی در مدرسه دانش آموز خوبی است، اما با درس ریاضی مشکل دارد، او ممکن است با خود بگوید: ” من نمی‌توانم درس ریاضی را خوب یاد بگیرم، پس یک دانش آموز بد هستم ” و این یک تعمیم غلط است که می‌توان او را مستعد شکست سازد. فرزند خود را تشویق کنید که به موقعیت‌ها با دید بازتری بنگرد. یک پاسخ سودمند شاید این باشد: ” تو دانش آموز خوب و کوشایی هستی و در مدرسه هم کارهایت را خوب انجام می‌دهی. ریاضی فقط یک درس از چندین درس است که نیاز به‌صرف وقت بیشتری دارد. ما با هم روی آن کار می‌کنیم “.
4 ـ با فرزند خود راحت و مهربان باشید:
عشق شما به فرزندتان اعتماد به نفس او را افزایش می‌دهد. او را در آغوش بگیرید و به او بگویید مایه افتخار شماست. او را صادقانه، با رعایت اعتدال و بدون افراط تحسین کنید. کودکان می‌دانند که قلب شما چه می‌گوید.
5 ـ محیط خانه را، محل آرامش او قرار دهید:
کودکی که احساس امنیت نمی‌کند یا نسبت به او بدرفتاری می‌شود، بی‌اندازه دچار عدم اعتماد به نفس خواهد شد. کودکی که در محیط پر از بحث و جدل و نزاع مکرر والدین قرار دارد، کودکی افسرده و منزوی می‌شود. همیشه به خاطر داشته باشید که از کودک خود حمایت کنید و به او احترام بگذارید. محیط خانه خود را برای اعضای خانواده پناهگاه امنی قرار دهید. مراقب بدرفتاری دیگران با او، مسائل مدرسه، مشکلات و درگیری‌های او با همسالانش و دیگر عواملی که بالقوه می‌تواند به اعتماد به نفس او خلل وارد کند، باشید.
6 ـ به فرزندتان کمک کنید تا در تجربیات سازنده شرکت کند: فعالیت‌هایی را تشویق کنید که همکاری و تعاون در آن باشد و حس اعتماد به نفس را پرورش دهد، نه فعالیت‌هایی که حس چشم و هم چشمی و رقابت ناسالم را در او به وجود آورد.
برای مثال فعالیت‌هایی که در آن بزرگ‌ترها به کوچک‌ترها کمک می‌کنند تا خواندن چیزی را یاد بگیرند که می‌توانند برای هر دوی آن‌ها جذاب باشد.
چگونه اعتماد به نفس را در کودک سالم پرورش دهیم؟
