علائم بیماری
بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو از بیماریهایی ویروسی قابل انتقال بین انسان و حیوان میباشد. بیماری با تب ناگهانی، بدن درد، کوفتگی، ضعف، سردرد، درد شدید عضلات، بی اشتهائی، درد پشت حدقه چشم، ترس از نور،تهوع، استفراغ، گلو درد، دل درد و تغییرات خلقی به صورت بیقراری و افسردگی ظاهر میشود. علائم خونریزی معمولاً از روز سوم تا پنجم شروع میشود. خونریزی در مخاط، لکه های خونریزی (پتشی) در قسمت بالای بدن، خط زیر بغل، محلهای تزریق و تحت فشار ایجاد میشود. خونریزی از اعضای مختلف بدن (بینی، لثه، مجاری ادرار، روده، رحم و… ایجاد میشود. بیماران بدحال از روز پنجم به بعد دچار نارسایی کبدی، کلیوی، میشوند.
عامل بیماریزا
عامل بیماری ویروس بانیاویریدا از گروه آربوویروسها تحت عنوان ویروسهای منتقله توسط بندپایان است.
مخزن بیماری
گوسفند، گاو، بز، خرگوش وحشی و شتر مرغ به عنوان مخزن بیماری مطرح هستند.
راه انتقال
انتقال از طریق گزش کنه یکی از راه های مهم ابتلا میباشد. کنه ها بخصوص گونه هیالوما از طریق تخمدان آلوده در تمام مراحل رشد آلوده شده و عفونت زا میباشند. کنه بالغ ویروس را به نوزادان خود انتقال می دهد.
انسان نیز در اثر تماس مستقیم با خون و ترشحات یا بافتهای آلوده دام و یا تماس با ترشحات افراد بیمار مبتلا میشود. در تماس نزدیک با دامهای آلوده از طریق تنفس نیز امکان ابتلا به بیماری وجود دارد.
گروه های در معرض خطر
همه افراد جامعه احتمال ابتلا به بیماری را دارند. گروه پرخطر شامل:
دامداران، دامپزشکان، کارکنان کشتارگاه و کارکنان بهداشتی درمانی (پزشک، پرستار، بهیار و …)میباشند.
دوره کمون بیماری
در صورت گزش کنه آلوده: ۳ ـ ۱ روز و حداکثر ۹ روز.
در صورت تماس با خون آلوده: ۶ ـ ۵ روز و حداکثر ۱۳ روز.
مورد مشکوک شامل
شروع ناگهانی تب ، درد عضلات، خونریزی همراه با یکی از علائم اپیدمیولوژیک (سابقه گزش کنه، تماس مستقیم با خون تازه و ترشحات بیمار مشکوک، اقامت در محیط روستائی)
به محض مشاهده مورد مشکوک
آزمایش شمارش سلولهای خون محیطی انجام و در صورتیکه پلاکت کمتر از ۱۵۰۰۰۰ باشد بلافاصله باید به مراکز بهداشت شهرستان جهت بررسی و درمان فرد، تهیه خون و پیگیری اطرافیان گزارش داده شود.
راههی پیای
گوتهای بازرسی نشده بدون مهر دامپزشکی ( کشتار غیر مجاز) خودداری کنید
روشهای حفاظت شخصی در تماس با ترشحات و خون حیوان:
•پوشیدن دستکش، لباس بلند، چکمه، ماسک و عینک
روشهای حفاظت شخصی از گزش کنه:
• استفاده از مواد دافع حشره و کنه
• پوشیدن لباس روشن
• در مناطقی که احتمال خطر گزش کنه وجود دارد هر ۲ تا ۴ ساعت تمام بدن از نظر وجود کنه چک شود.
• اقدامات کنترل شیمیائی کنه (سمپاشی، استفاده از حمام کنه با هماهنگی دامپزشکی)
رعایت احتیاطهای استاندارد:
•شستن دستها قبل و بعد از تماس با بیمار.
• استفاده از دستکش قبل از تماس با بیمار و تعویض دستکش جهت تماس با بیماران دیگر.
• پوشیدن دستکش قبل از تماس با خون و ترشحات بدن بیمار و جلوگیری از تماس غشاهای مخاطی و پوست آسیب دیده با خون و ترشحات بدن بیمار.
• استفاده از ماسک و محافظ چشم و پوشیدن گان حین انجام مراقبتهای پزشکی که احتمال پاشیدن خون و مایعات بدن وجود دارد.
• مراقب باشید هنگام استفاده از سر سوزن، تیغ وجراحیو سایر ابزارهای برنده آسیب نبینید.
جداسازی بیمار:
ضدعفونی وسایل در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد به مدت یک ساعت و یا استفاده از مواد ضدعفونی کننده جهت وسائل و اشیاء حساس به حرارت (توسط اتیلن اکسید)
هشدار های بهداشتی:
ا-ز-یمار ی تب خونریزی دهنده کریمه کنگو چگونه به انسان منتقل میشود؟
– در اثر تماس مستقیم با خون و ترشحات یا بافتهای آلوده دام
– تماس با ترشحات و خون فرد مبتلا به بیماری کریمه کنگو
– از طریق گزش کنه آلود-
– از طریق له کردن کنه آلوده روی بدن
آیا بیماری تب خونریزی دهنده از طریق خوردن گوشت حیوان آلوده به انسان منتقل میشود؟
12 ساعت پس از ذبح حیوان (جمود نعشی) به دلیل افزایش اسیدهای موجود در گوشت ویروس از بین میرود. همچنین ویروس در حرارت 56oc به مدت نیم ساعت کامل از بین میرود.
بنابراین بیشترین خطر زمان ذبح گوسفند پوست کندن گوسفند و قطعه قطعه کردن گوشت تازه میباشد. در این موارد باید حتماًاز دستکش استفاده شود. خوردن گوشت پخته هیچ ضرری ا زجهت ابتلا به بیماری ندارد.
چه بیماریهایی از طریق گزش کنه منتقل میشوند؟
بیماریهای مختلفی مثل تولارمی، تب راجعه کنهای و بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو و …
چگونه از ابتلا به این بیماریها جلوگیری کنیم؟
1- به کارگیری روشهای حفاظت شخصی در تماس با ترشحات و خون حیوان (پوشیدن دستکش، لباس بلند، چکمه، ماسک و عینک)
2- اقدامات کنترل کنه (بهسازی محل نگهداری دام و حمام کنه با هماهنگی دامپزشکی،سمپاشی محل نگهداری دام)
3- روشهای حفاظت از گزش کنه
• استفاده از مواد دافع حشره و کنه • پوشیدن لباس روشن • در مناطقی که احتمال خطر گزش کنه وجود دارد مانند محل نگهداری دام، هر ۲ تا ۴ ساعت تمام بدن از نظر وجود کنه بررسی شود.
