ما هيچ گاه نبايد به آن چه اندوخته ايم، دلخوش باشيم. ما نبايد به مسافت و راهى كه طى كرده ايم، توجه كنيم، زيرا ممكن است دچار غرور شويم و از حركت باز بمانيم. بلكه بايد هميشه به جلو نگاه كنيم و مسير طولانى را كه بايد بپيمائيم و كارهاى ناتمامى را كه بايد به پايان برسانيم، در نظر داشته باشيم.
ائمه و پيشوايان پيوسته براى تكامل خود تلاش میكردند. آنها با انجام اعمال صالح و عبادت و راز و نياز در اين مسير گام بر مى داشتند.
امام سجادعليه السلام مى فرمايد: «الهى لا تدع خصلة تعاب منّى الاّ اصلحتها»
خدايا اگر خصلت بدى در من وجود دارد، آن را اصلاح فرما.
به امام سجادعليه السلام گفتند: چقدر عبادت مىكنى؟ امام اشك مىريزد و میفرمايد: عبادت من كجا و عبادت على عليه السلام كجا؟
به على عليه السلام مى گويند چرا براى عبادت اين همه خود را به زحمت مىاندازى؟ جواب مىدهد: عبادت من كجا و عبادت پيامبر كجا!
يكى از همسران پيامبر به او عرض مى كند: يا رسول اللّه! خداوند كه اين همه به شما لطف دارد و آمرزيده هستى، چرا اين همه خودت را به زحمت مى اندازى؟!
پيامبر پاسخ مىدهد: آيا بنده شكرگزارى نباشم.
پيامبر آنچنان در مسير كمال به تلاش و مجاهده پرداخته بود كه خداوند به آن حضرت مىفرمايد: «طه ما انزلنا عليك القرآن لتشقى»1 اى پيامبر! ما قرآن را بر تو نازل نكرديم كه خود را به مشقت افكنى!
در حديثى پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله مىفرمايد: «ما عرفناك حقّ معرفتك»2
خداوندا! ما هيچ گاه تو را آنگونه كه شايسته است نشناختيم.
درس بسيار ارزندهاى كه از اين مطالب مىتوان آموخت آن است كه ما هيچ گاه نبايد به آن چه اندوختهايم، دلخوش باشيم. ما نبايد به مسافت و راهى كه طى كردهايم، توجه كنيم، زيرا ممكن است دچار غرور شويم و از حركت باز بمانيم. بلكه بايد هميشه به جلو نگاه كنيم و مسير طولانى را كه بايد بپيمائيم و كارهاى ناتمامى را كه بايد به پايان برسانيم، در نظر داشته باشيم. به چند كتابى كه خواندهايم و چند درسى كه گذراندهايم و چند ركعت نمازى كه خواندهايم، نگاه نكنيم. به سختىهاى آينده و عالم قبر و قيامت فكر كنيم كه در آنجا از فقر و بىچيزى مىناليم. چنانكه حضرت علىعليه السلام مىفرمود: «آه من قلّة الزّاد و طول الطريق و بُعد السفر و عظيم المورد» 3پي نوشته ها:
1-طه/2-1
2-بحارالانوار،ج69،ص292
3-نهج البلاغه، حكمت77
درس اخلاق
