ابن ابی جمهور احسائی ـ محمد (زنده تا سال 904 ق)
محمد بن زين‌الدين بن علی بن ابراهيم بن حسام‌الدين بن ابی‌جمهور احسائی، از علمای نامدار شيعه در احساء به دنيا آمد و در همان جا به تحصيل آغازيد. سپس به نجف اشرف کوچيد و نزد اساتيد آن ديار به فراگيری علم پرداخت و سال 877 ق راهی حج شد، آن گاه چندی در شام ماند و همچون دانشمند هم‌عصر خويش محقق کرکی، از محضر شيخ‌الاسلام علی بن هلال جزايری سماع حديث کرد و سرانجامن به خراسان آمد.
وی در فقه و حديث و کلام تخصص داشت و صوفی‌مشرب بود و کتاب‌هايی در اين زمينه نوشت؛ زادالمسافرين و شرح آن کشف البراهين از آثار اوست که در مشهد نوشته است. .وی گفت‌وگوهايی با فاضل هروی، يکی از علمای عامه داشته، که شرح آن در کتاب مناظره ابن ابی‌جمهور آمده است. به رغم تبحر وی در فقه و کلام و حديث، همواره مورد اعتراض گروهی از بزرگان فقهای شيعه بود؛ شايد بيشتر از آن رو که به تصوف گرايش داشت و از بازگويی روايات عامه خودداری نمی‌کرد. وی در سال 896 ق، برای آخرين بار به مشهد آمد و پس از فوت، در کنار مرقد منور امام رضا(ع) به خاک سپرده شد.
