زرتشت

1. نسبت اديان با يكديگر   اديان از ديد كلى به دو مجموعه تقسيم مى شوند: توحيدى و غيرتوحيدى. مجموعه اديان توحيدى (شامل يهوديت، مسيحيت، آيين زردشت و اسلام) به سه اصل توحيد، نبوت و معاد قائلند، ولى اديان غيرتوحيدى هيچ يك از اين سه اصل را قبول ندارند: آن اديان به جاى توحيد، از

فراگيربودن مسئله شر در دين‌هاي ايران باستان نشان‌دهنده‌ي اين است که در مسالک و مذاهب و نحله‌هاي وابسته به ايران باستان، زردشتي، مهرپرستي، مانويت و زرواني و گنوسي بن‌مايه‌ي اعتقادي مشترکي وجود داشته است. در ترجمه‌ي حاضر، مسئله‌ي ثنويت در دين زردشتي با مقايسه بين صفات شر و خير که هر دو با بسامد بسيار

طرح مساله – روش موضوع اين مقاله سوشيانت (موعود دين زرتشت) و بررسي شباهت ها وتفاوت ها ميان اين موعود و ساير موعودها در اديان بزرگ جهان (اسلام – مسحيت – يهود) است. مقاله از دو فصل تشکيل شده است: در فصل اول ( سوشيانت کيست)، سرفصل ها طوري انتخاب شده که ضمن ذکر نکات

چكيده براساس جهان‏بيني اديان الاهي، انسان خليفه خداوند و مركز و محور جهان هستي است. وي عهده‌دار رسالت كسب معرفت، تهذيب نفس و اصلاح جامعه است. و حيات او در جهان آخرت نيز استمرار دارد. علاوه بر حفظ كرامت انسان، استعدادهاي معنوي و عقلاني بشر در پرتو رهيافت‏هاي فطري و هدايت‏هاي وحياني شكوفا مي‌شود. حجاب

پوشش و عفاف از آن جهت که يک امر فطرى است و براى حيات اجتماعى انسان ضرورت دارد، در اديان و مذاهب الاهى داراى جايگاه خاصى است. تمام اديان آسمانى، حجاب و پوشش را بر زن واجب و لازم شمرده اند و جامعه بشرى را به سوى آن فراخوانده اند؛ زيرا حيا و لزوم پوشش

«تاريخ به راه راست رود، که روا نيست در تاريخ تبذير و تحريف کردن…» / ابوالفضل بيهقي پيشگفتاربه گواهي تاريخ، نخستين جنبش‌هاي فکري ايرانيان در برابر قدرت حاکم در دوران پادشاهي ساسانيان رخ داده است. به سخن ديگر، با اطمينان مي‌توان گفت که پيش از بنيانگذاري سلسلة ساساني، در هيچ جاي تاريخ گزارشي که بيانگر

اشاره  گناه در دين زرتشتي بنابر روايات و متون پهلوي به درجات مختلفي تقسيم مي شود كه عبارتند از: 1. فرمان 2. سروشوچر نام 3. آگرفت 4. اويرشت 5. اردوش 6. خور 7. بازاي 8. يات 9. تناپوهل برخي از اين گناهان چنانكه خواهيم ديد داراي كيفر و تاواني سبك هستند كه با توبه و

اشارهيشت‌ها سرودهايي هستند که در آنها ستايش ايزدان قديم ايراني مطرح شده است. يشت‌ها از نظر قدمت، سبک و مطالب يکسان نيستند؛ همچنين نام برخي از آنها با مضمونشان مطابقت ندارد. هر يشت به بخش‌هايي به نام «کرده» تقسيم مي‌شود؛ بيت اول و عموماً بيت آخر ِهر کرده با توصيف ايزد و عبارتي مبتني بر

اشاره دساتير آسماني نام كتابي است جعلي منسوب به زرتشتيان، كه مدت هاي مديدي دانشمندان و پژوهشگران شرق و غرب به بحث وجدل پيرامون آن مشغول بودند از اين ميان گروهي موافق و اكثريت مخالف قدمت واصالت آن بودند. چندي پيش نسخه دستنويسي به خط خوش نستعليق از ترجمه و تفسير اين كتاب به دست نگارنده

اشاره پژوهش هاي تطبيقي درباره دو دين اسلام و زرتشت، كاري است بيش و كم، بر زمينْ مانده. گفته هاي جانب دارانه و حُكم هاي كُلي گويانه، البته بسيارند; اما بيشتر، متأسفانه، ريشه به نارواداري ها و برتري جويي ها مي رسانند تا اين اصل بديهي كه همه اديان، باري، شاخه هايي رُسته بر يك

سرآغاز  هنگامي كه ابوعلي حسن بن علي بن اسحاق طوسي، ملقّب به خواجه نظام الملك قلم به دست گرفت تا شرحي در احوالِ مزدكيان بنويسد، بيش از هر چيز در دل داشت تا نشان دهد «بَواطنه» نخستين كسان نيستند كه از “دين” روي برتافته اند، بلكه «به همه روزگار، خارجيان بوده اند، از روزگارِ آدم

اشاره   قصد نگارنده در اين نوشتار، نه بيان زندگي يا تعاليم ماني، بلكه بررسي ادبيّات مانوي و معرفي متون عمده آن است. دين ماني هرچند ديني اصيل نيست و آميخته اي از تعاليم چند دين بزرگ، يعني دين زرتشت، بودا و مسيحيّت، است با اين همه از چند نظر از برخي اديان ديگر ممتاز

اشاره در ميان مناقشه‌هاي گوناگون که دربارة دين زرتشتي ‌کرده‌اند، از ديرباز ، موضوع توحيد داراي جايگاه ويژه‌اي بوده است. اين موضوع‌ نه تنها دين‌پژوهان را به خود مشغول داشته است ، بلکه همچنين زبان‌شناسان ، تاريخ‌نگاران ، اهل کلام و اسطوره‌‌ پژوهان هم به آن بسي پرداخته‌اند. اما دستاورد همة کشش‌ها و کوشش‌ها‌ ،

زردشت‌ در تاريخ‌ انديشه‌ آرياييان‌ ايراني‌، نخستين‌ پايگاه‌ از آن‌ زردشت‌، حكيم‌ ايران‌ باستان‌ است‌. هنگامي‌ كه‌ در دشتهاي‌ آسياي‌ ميانه‌ سرودهاي‌ ودايي‌ پرداخته‌ مي‌شدند، آرياييان‌ ايران‌ كه‌ از گشت‌ و گذار دائم‌ به‌ تنگ‌ آمده‌ بودند، به‌ زندگي‌ سكوني‌ تن‌ در دادند و آغاز كشاورزي‌ كردند. ولي‌ نظام‌ زندگي‌ فلاحتي‌ مخصوصاً استقرار اصل‌ ماليكت‌؛

سرزمين اهورائي ايران که بنيان گزار بسياري از علوم و فلسفه علمي بوده است، در طول تاريخ مورد هجوم مختلف قرار گرفته و بارها ويران و دوباره سازي شده است، و موجب شگفتي بسيار است که هرچند بخش سخت افزاري ان (تمدن و ثروت هاي ملي) ايرانيان صدمات بسياري ديد بخش نرم افزاري ان (باور

همة اديان جهان به گونه اي معتقدند که هرگاه بشر به لحاظ معنوي و اخلاقي پا در انحطاط و ورطة هلاک گذارد، و از مبدأ هستي فاصله گيرد، و جهان را تاريکي جهل، غفلت و ستم در برگيرد، شخصيتي نجات دهنده ظهور خواهد کرد. در هر آييني، به صورت رمز به حقايقي اشاره شده که

معناي‌ مجوس‌ و كيومرث‌ 10-1- ابتدا لازم‌ به‌ گفتن‌ است‌ كه‌ (به‌ روايت‌ دكتر محسن‌ ابوالقاسمي‌ در كتاب‌ دينها و كيشهاي‌ ايراني‌ در دوران‌ باستان‌) magus از فارسي‌ باستان‌ به‌ صورت‌ magous به‌ يوناني‌ راه‌ يافته‌ و از طريق‌ سرياني‌ به‌ عربي‌ به‌ صورت‌ « مجوس‌ » وارد گرديده‌ است‌. « مگوش‌ » نامي‌ است‌

پيشينه نوروز نوروز به مانند جشن شب يلدا يا شب چله، جشن بهاربُد و ديگر جشن هاي گاهنباري که در آغاز و ميانه فصل ها برگزار مي شده اند، جشني برگرفته از زمان و طبيعت است. براي دانستن سرآغاز پيدايش و ميزان قدمت و ديرينگي جشن ها و مناسبت هاي برگرفته از طبيعت نياز چنداني

در آغاز بايد به اين نکته ي اساسي اشاره کرد که اغلب مسايل مورد اشاره، مستند است به «ونديداد» و منابع و مأخذ پهلوي ساساني که مأخوذ است از ونديداد و انديشه ها و برداشت هاي متأثر از ونديداد. جز در مورد بحث از روح و روان و بخش هاي متفاوت آن که در ساير

يکي از بخش‌هاي بسيار مهم اديان الهي، مناسک و عباديّات است که شامل يک سلسله اعمال مقدّس است که پيروان آنها، از طريق آن به پرستش خداوند مي‌پردازند. پرستش خداوند شيوه‌هاي گوناگوني از قبيل حج، نماز، قرباني، نذر و… دارد که بارزترين و عالي‌ترين آنها نماز است که با آداب و تشريفات خاصّي اقامه مي‌شود.

   موضوع اين مقاله سوشيانت (موعود دين زرتشت) و بررسي شباهت ها وتفاوت ها ميان اين موعود و ساير موعودها در اديان بزرگ جهان (اسلام – مسحيت يهود) است.              ? طرح مساله روش موضوع اين مقاله سوشيانت (موعود دين زرتشت) و بررسي شباهت ها وتفاوت ها ميان اين موعود و ساير

منابع سنّتي تاريخي، زمان ظهور زرتشت (1) را درست 258 سال پيش از اسكندر، و در عهد گشتاسب، پدر داريوش اوّل هخامنشي، آورده اند. به اين ترتيب و با وجود انبوه كاوشهاي پيگيرانه ، مي توان گفت كه زمان دقيق ظهور زرتشت، به سان چيستاني ناگشوده سبب دلمشغولي و اختلاف نظر پژوهندگان دين و فرهنگ

، سال اول، شماره سوم، تابستان 1389، ص 23 ـ 46 Ma’rifat-i ?dyan, Vol.1. No.3, Summer 2010 زردشتي‌گري؛ توحيدي يا ثنوي؟چكيده آيين زردشت، در طول تاريخ با فرازونشيب‌هاي فراواني رو به رو شده و در اين مسير، تجربيات گوناگوني را از سر گذرانده است. اين آيين، ابهامات فراواني را با خود به همراه دارد؛ از

اشاره اين نوشتار بخشي است از مقاله كيش زرتشت نوشته پروفسور مري بويس كه در بخش آغازين آن به زرتشت، پيشينه نگارش در ميان زرتشتيان، متون مقدس بهويژه اوستا، و ترجمه و تدوينِ تقريبي تمام آثار پهلوي اشاره كرده، سپس گذرا به تاريخ ديانت زرتشتي پرداخته و از پيشينه ايران و ايرانيان، زرتشت، آغاز تبليغات او

    زرتشت مردي حکيم و دانشمندي برگزيده بود و تعليمات اخلاقي و علمي او از قبيل طب و نجوم براي عموم طبقات ان عصر مفيد بوده است. مذهب زرتشت در عهد ساسانيان مذهب رسمي ايرانيان گشت. زرتشت در يکي از مهجمات تورانييان در سال ??? ق.م در روي پله هاي معبد بغ به دست ک

(14) بهرام يشت (Bahr?m Ya?t)  داراي 22 کرده و 64 بند در ستايش بهرام، ايزد پيروزي، است. بند 1 تا 27 در مورد تجلي بهرام در ده کالبد سخن مي‌راند؛[90] فرّه نيز گاه در بعضي از اين کالبدها ظاهر مي‌شود.[91] بند 28 تا 33 دربارة بهره‌مندي زرتشت از لطف ايزد پيروزي است. احتمالاً اين بخش

بنيان‌ تفكر ماني‌ 1-1- ماني‌ ، يك‌ روحاني‌ زرتشتي‌ بود كه‌ مدعي‌ وحي‌ شد و مذهبي‌ التقاطي‌ پديد آورد. او آراء اديان‌ زرتشت‌ و بودا و مسيحيت‌ و عرفان‌ سويي‌ را در هم‌ آميخت‌. وي‌ وجود شر را با نظريه‌ دوئاليسم‌ خود توجيه‌ كرد. به‌ نظر او، نور همانا خداست‌ و شيطان‌ از شر برخاسته‌

كنتويان‌ كه‌ بودند؟ 5-1- گروهي‌ از متكلمان‌ حكايت‌ كنند كه‌ كنتويان‌ پندارند كه‌ اصول‌ سه‌ است‌: آتش‌ و خاك‌ و آب‌. و همانا موجودات‌ از اين‌ اصول‌ حادث‌ شده‌اند، نه‌ دو اصلي‌ كه‌ ثنويه‌ اثبات‌ كرده‌اند. گويند: آتش‌ به‌ طبع‌ خيّر، نوراني‌ است‌. و آب‌ ضد آن‌ است‌ به‌ طبع‌، پس‌ هر چه‌ از خير

مغها كه‌ بودند؟ 9-1- نخستين‌ مبارزه‌ مذهبي‌ در تاريخ‌ ايران‌ باستان‌ در سالهاي‌ 522-521 قبل‌ از ميلاد اتفاق‌ افتاد. داريوش‌ در بين‌ اقدامات‌ منفي‌ « برديا » (گائوماتا – گئوماتا) تجديد بناي‌ معابد را جزو اقدامات‌ مثبت‌ خود قلمداد مي‌نمايد. از اينجا معلوم‌ مي‌شود كه‌ در زمان‌ سلطنت‌ «برديا» يك‌ مبارزه‌ي‌ شديد مذهبي‌ جريان‌ داشته‌