ماوراء

مطلب دیگر در خصوص توجیه مسأله روح این است که ببینیم از جنبه علمی و فلسفی، این فرضیه ای که منتهی شده به فرضیه روح، از کجا پیدا شده است؟ اصلا این فکر از کجا پیدا شده؟ یکی از دو ریشه این فکر مسأله ای است که در قدیم هم مطرح بوده، امروز هم مطرح […]

به نظر علامه طباطبایی بشر در یک حالات غیر عادی یعنی در یک هیجاناتی که از خارج بر او وارد می شده، مثلاً خوف زیاد و یا فرح و شادی زیاد، از بیرون متوجه درون می شود. بشر طبعاً توجه به عالم بیرون دارد. اما همیشه حوادثی برای بشر پیش می آمده است و پیش

در اینجا از ایشان فقط دو سؤال می کنیم. یکی اینکه آن چیزی که شما اراده و روح در اصطلاح قرآن کریم نه روح در اصطلاح دیگران به قول ایشان (می نامید)، آن چیزی که شما خودتان تصریح می کنید که غیر از ماده و انرژی است، و تصریح می کنید که جا ندارد، در

یادم هست که وقتی بچه بودیم، این بچه های شیطان را اینجور تعبیر می کردند، می گفتند: این بچه را می بینی؟ همین قدر که هست دو برابر این زیر زمین است، یعنی این را به این کوچکی نبین، این چند برابر است، این قدرش را می بینی، دو برابر زیر زمین است. این مثل

باید احتمال دهیم که استعدادی غیر از استعدادهای جسمانی به نام استعداد روحی در انسان هست که از خودش قوانینی دارد غیر از این قوانینی که بدن دارد، دنیای دیگری غیر از این دنیا هست که انسان با اتصال به آن دنیا چیزهایی را کشف می کند غیر از آنچه که از طریق حواس خودش

حکما و فلاسفه معتقدند که بدن برای نفس و روح انسان مانع از درک لذات و آلام به طور واقعی است چون تا وقتی که انسان در این دنیا هست، با این بدن کار می کند و نفس اشتغال تدبیری به این بدن دارد، زیرا نفس و روح و آن قوه حیاتی است که مدبر

نفس مرادف با روح نیست. نفس در زبان عرب یعنی خود، خود هر چیزی. هر چیزی یک خودی دارد، در اول که گفته اند نفس، یعنی خود. وقتی می گویند: جائنی زید نفسه زید آمد، خودش آمد، یعنی نه غیرش، نه خبرش، خودش آمد. منتها در مواردی در باب روح انسان، از قرآن کریم می

اینکه اشخاصی می گویند در کجای قرآن کریم مسئله روح مطرح است، در خیلی جاهای قرآن مطرح است. از جمله جایی که مردن را توفی تلقی می کند، می گوید ما تحویل گرفتیم و به تمام و کمال هم تحویل گرفتیم، نه اینکه بگوید شخصیت انسان عبارت است از روح و بدن، نیمی از آن

در قرآن کریم آمده است که : و یسئلونک عن الروح قل الروح من امر ربی و ما اوتیتم من العلم الا قلیلا؛ و از تو درباره روح می پرسند، بگو روح از (عالم بالا) و فرمان خدای من است و شما از علم جز اندکی داده نشده اید. (سوره اسراء، آیه 85) عده ای

علامه طباطبایی که مدتها در این امور بوده و کار می کرده خیلی جریانهای عجیبی دارد و خودش گاهی نقل می کند (البته کم نقل می کند) و گاهی جریانهای عجیبی نقل می کند که برای خود ایشان هم عجیب است. از جمله می گفت: من یک وقتی در یک حالت بعد از نماز بودم،

نظریه چهارم: یگانگى روح و بدن : صدر المتألهین شیرازى در زمینه ارتباط روح و بدن، به دیدگاهى نو دست یافته است که در تاریخ تفکر اسلامى بسیار بدیع و با اهمیت است. وى بر اساس حرکت جوهرى ارتباط روح و بدن را بیان کرده است و در این زمینه به نتایج مهمى درباره روح

خلاصه حرف علامه طباطبائی و حرف دیگران این است که هیچ معجزه ای خارج از قانون واقعی طبیعت – نه قانونی که بشر می شناسد، قانونی که بشر می شناسد ممکن است همان قانون طبیعت باشد، ممکن است آن نباشد – نیست ولی توسل به آن قانون یعنی کشف آن قانون و تسلط بر آن

چنانکه گفته شد وجود روان ناخودآگاه در انسان (امری) مسلم است. مسئله کشف روان ناخودآگاه دو نتیجه علمی برای الهیون در برداشت (با اینکه کسانی که در این راه کار کرده اند دنبال این نبودند که برای الهیون )کاری کرده باشند( آنها دنبال کار علمی خودشان بودند). یکی از آن نتایج در خود مسئله روح

یکی از رفقای ما که الان هست و من بسیار به او ارادت دارم (اسمش را نمی برم که مسلم می دانم خودش راضی نیست) خیلی از این جور جریانات روحی دارد. یک وقتی قضیه ای نقل می کرد، گفت که من در کاظمین بودم، بچه ای داشتم (بچه اش را نشان می داد، حالا

علمای قدیم در جاهایی به جسم نامحسوس برخورد کرده بودند ولی قادر به فهم آن نبودند. این را هم باز ملاصدرا اثبات کرد و یک مقدارش را شیخ اشراق و دیگران اثبات کردند و قبل از همه اینها در روایات اشاره به این مطلب آمده بود و آن مسئله جسم برزخی است. جسم برزخی خودش

یکى از بحثهاى اساسى انسانشناسى، ارتباط ساحتهاى وجود انسان، یعنى روح و بدن اوست. از دیرباز اندیشمندان و صاحب نظران با سه سؤال در زمینه ارتباط روح و بدن و چگونگى تأثیر و تأثر این دو بر هم، روبرو بوده اند: 1- اگر انسان آمیخته اى از روح مجرد و بدن مادى است و از

قبض روح به چه کیفیت صورت می گیرد؟ و در آنِ واحد چگونه ملک الموت میتواند قبض روح افراد بسیاری را بنماید با آنکه بعضی از آنان در مشرق عالم و برخی در مغرب عالمند؟ چون ممکن است جمعیت های بسیاری در دریا غرق شوند و در یک لحظه جان بسپرند، یا کوه بر سر

پیام ارواح به بازماندگان : در جامع الاخبار آمده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: سوگند به آنکه جان محمد در دست قدرت اوست، اگر بازماندگانِ مرده موقعیت و محل مرده را میدیدند و سخن او را می شنیدند، هر آینه از مرده خود غافل میشدند و او را

آنچه شخصیت واقعی انسان را تشکیل می دهد و من واقعی او محسوب می شود، بدن و جهازات بدنی و هر چه از توابع بدن به شمار می رود نیست، زیرا بدن و جهازات بدنی و توابع آنها به جایی تحویل نمی شوند و در همین جهان تدریجاً منهدم می گردند. آن چیزی که شخصیت

افرادی که نفوس آنها به مقام فعلیت خود نرسیده و ناقص از دنیا رفته اند، باید در برزخ تکمیل و پس از آن به قیامت انفسیه حضور یابند. داستانی را حضرت سیدنا الاعظم و اُستادنا الاکرم علامه طباطبائی نقل میفرمودند که بسیار شایان توجه است. فرمودند: در کربلا واعظی بود به نام سیدجواد از اهل

در فرآیند هیپنوتیزم و خواب مصنوعی فرد را می خوابانند که اراده و شعور ظاهرش را بر کنار کنند تا شعور باطنش آزاد و مانع از جلویش برداشته شود و به فعالیت بپردازد، و لهذا اگر اول شعور ظاهر مقاومت کند اصلا نمی گذارد، کنار نمی رود و تا کنار نرفته از او کاری ساخته

از نظر معتقدات اسلامی و قرآنی و بلکه همه مذاهب آن اولین انسان موجودی است که از بسیاری از انسانهای بعد از خودش حتی از انسانهای امروز متکاملتر است یعنی از اولی که این انسان پا به عرصه عالم گذاشته است، به عنوان خلیفه الله و به عبارت دیگر در حد یک پیغمبر به وجود

حکمای اسلامی در پیدایش روح عقیده ارسطو را گرفتند، گفتند روح سابقه قبلی ندارد و یک موجودی نیست که قبلاً وجود داشته (روح در همین جا موجود می شود) ولی در ادامه وجود، حرف افلاطون را گرفتند، گفتند ولی بعد باقی می ماند. ارسطو روح را مادی هم می داند. قدمای فلاسفه اسلامی فقط قوه

در باب روح و قوای روحی به طور کلی دو فرضیه در دنیا وجود دارد. یک فرضیه این است که روح به عنوان شی ء و قوه ای غیر از بدن وجود ندارد، ما هستیم و همین پیکر و همین بدن و همین نیروهای بدنی که خواه ناخواه از همین مواد موجود به وجود آمده

وقتی که از دار دنیا رحلت نمودیم و از زمان و مکان برتر آمدیم ـ چون نفس ناطقه ما مجرد است، زمانی و مکانی نیست، بدن طبیعی ما که در این دنیا زیست میکند مادی و غیر مجرد است ـ در آنوقت خود را بر أعمال خود و روش و رفتار خود در دنیا مسلط

در آیات 88-96 سوره واقعه در حین انتقال روح به عالم برزخ چون هنوز مسأله قیامت مطرح نیست، بلافاصله انسان ها را تقسیم می کند. مردم را سه دسته می کند مقربین، اصحاب الیمین و مکذبین (که در اول همین سوره اصحاب الشمال نامیده شده اند). قرآن یک عده را مقربین می نامد، یک عده

در خواب مصنوعی که یک شخص با اراده خودش و یا با سلسله اعمالی که انجام می دهند کسی را خواب می کند، این آدم نه تنها روحش، حتی بدنش تابع القاء و اراده شخص عامل می شود، چطور؟ آنطور که در کتابها نوشته اند، گاهی در خواب مصنوعی، (عامل) به حدی شخص را تحت

و اما روحى که متعلق به انسان مى شود از آن تعبیر کرده به من روحى – از روح خودم و یا من روحه – از روح خودش، و در این تعبیر کلمه من را آورده که بر مبدئیت دلالت دارد، و نیز از تعلق آن به بدن انسان تعبیر به نفخ کرده، و از

و از جمله دلایل نپوسیدن بدن پیامبران و ائمه طاهرین و اولیای خدا و بعضی از اخیار و ابرار در قبر ارتباط اجساد آنهاست با بدن و صورت مثالی آنهاست در عالم برزخ. در بعضی از مقابری که بطور سرداب حفر شده و جنازه ها را در آن سرداب پهلوی یکدیگر قرار میدهند، دیده شده

مضمون آیه سوره مؤمنون این است که بعد از اینکه مراتب خلقی انسان را می گوید: علقه و مضغه و استخوان و… می گوید: «ثم انشأناه خلقا آخر» (مؤمنون/14) ما همین را چیز دیگرش کردیم، غیر از اینکه بگویند ” چیز دیگر ” تعریف دیگری ندارد. همین که در آیات دیگری می گوید: «فاذا سویته