آشتيانی ـ مرتضی (1281 – 1365 ق)
آيةالله حاج شيخ مرتضی آشتيانی فرزند آيةالله حاج ميرزا محمدحسن، از علمای نامور سده چهارده هجری است. وی همزمان با درگذشت شيخ مرتضی انصاری (استاد پدرش) به دنيا آمد، و از همين رو، مرتضی نام گرفت. مقدمات و سطوح درسی را نزد پدر آموخت، دوره فقه و اصول را در نجف اشرف نزد ميرزا حبيبالله رشتی و ميرزا حسين نوری و حاج ميرزا خليل و آخوند خراسانی گذراند و در اخلاق از شاگردان شيخ محمد بهاری بود.
همزمان با انقلاب مشروطيت به تهران بازگشت و در حوادث مسجد شاه و رخدادهای بانک روس و لغو امتياز آن، نقشآفرين بود؛ به همين دليل، به فرمان عينالدوله از توليت مدرسه خان مروی و امامت مسجد خازن الملک برکنار شد.
سال 1340 ق. به مشهد آمد و به تدريس و اقامه جماعت پرداخت و به سال 1353 ق (1314 ش) در پی رويداد مسجد گوهرشاد، مشهد را ترک کرد و به زاويهای در حرم حضرت عبدالعظيم رفت. با فروپاشيدن دولت رضاخان، در سال 1360 ق به عتبات کوچيد و دو سال در کربلا تدريس کرد، اما به دليل بيماری به ايران بازگشت و در مشهد ماندگار شد و سرانجام در سال 1365 ق در سن 84 سالگی درگذشت و در رواق دارالسعاده، پايين پای ضريح منور امام رضا(ع) دفن شد.
آملی ـ ضياءالدين (1283 – 1361 ش)
آيةالله حاج آقا ضياءالدين آملی فرزند آيةالله حاج شيخ محمد تقی، از دانشمندان وارسته دوران معاصر است. وی در تهران زاده شد و همراه پدر به نجف رفت و در محضر بزرگانی چون آيةالله سيد ابوالحسن اصفهانی، ميرزا حسن نايينی، آقا ضياء عراقی و ديگران زانو زد و در سی سالگی به اجتهاد رسيد.
پس از ازدواج با دختر آيةالله حاج آقا حسين قمی به ايران بازگشت و در تهران و آمل به تدريس و تبليغ و تربيت نفوس پرداخت. به نمايندگی از آيةالله بروجردی به مصر رفت و برای راهاندازی کرسی درس فقه شيعه در دانشگاه الازهر تلاش بسياری کرد، ولی از آن جا که توفيقی برای اين کار نيافت به تهران بازگشت.
در کهنسالی از سفر باز نمیايستاد و همواره برای عرض ارادت به پيشگاه امام رضا(ع) راهی مشهد میشد. در اوج انقلاب اسلامی ايران، از هيچ کوششی برای پيروزی آن دريغ نکرد. در سال 1402 ق (1361ش) پس از مدت درازی بستری شدن در تهران، درگذشت و پيکرش پس از انتقال به مشهد مقدس، در ايوان طلای حرم مطهر امام رضا(ع) مدفون شد.
آملی ـ محمدتقی (1304 – 1391 ق)
آيةالله حاج شيخ محمدتقی آملی فرزند آيةالله حاج شيخ محمد بن علی، از علمای نامدار عصر حاضر است که سالها در تهران به خدمات علمی و فرهنگی پرداخته است. وی به سال 1304 ق، در سالروز ولادت امام رضا(ع) در تهران زاده شد و در همان جا به تحصيل پرداخت. در سال 1339 ق به نجف رفت و چهارده سال از محضر بزرگانی همچون نايينی و اصفهانی و فيروزآبادی و کمپانی و عراقی بهره برد. سال 1352 ق به تهران بازگشت و در مسجد مجدالدوله به اقامه جماعت پرداخت و در منزل خود کرسی تدريس داشت.
در روز 29 شوال 1391 ق پس از اقامه دو رکعت نماز و سلام به مولايش اباعبدالله (ع)، در تهران به رحمت ايزدی رفت و پيکرش به مشهد مقدس انتقال يافت و در باغ رضوان، در جوار مرقد امام رضا (ع) به خاک سپرده شد. اين قبرستان ( در حد فاصل خيابانهای طبرسی و شيرازی) اينک تخريب شده و در شمار بناهای اطراف حرم مطهر قرار گرفته است.
آيةالله زاده خراسانی ـ مهدی (1292 – 1364 ق)
ميرزا مهدی معروف به آيةالله زاده خراسانی، فرزند آخوند ملا محمد کاظم خراسانی در نجف به دنيا آمد. استاد مقدمات و سطح وی شيخ زين العابدين شاهرودی بود و چندی نيز در درس پدر حضور يافت و در سال 1319 ق به ايران آمد و مورد استقبال مردم واقع شد. با مظفرالدين شاه ديدار کرد، به مشهد آمد و پس از آن به نجف بازگشت و در آغاز جنبش مشروطه، برای استقرار آن کوشش فراوان کرد. به سال 1327 ق و پس از اولتيماتوم روس، آماده حرکت از نجف شد که با درگذشت ناگهانی پدر، مجبور شد جامه عزا بر تن کند و همراه علما و مردم از نجف بيرون آيد، به کاظمين برود، از سوی علمای بزرگ عصر خود به رياست هيأتی برگزيده شود که ميرزای حسين نايينی و شيخ عبدالحسين رشتی و سيد ابوالحسن اصفهانی و ديگران عضو آن بودند، و برای همکاری با دولت ايران در بيرون راندن روسها راه تهران را در پيش گيرد. اما با پيامی که در کاظمين دريافت کرد و آگاهی يافت که قشون روس بيرون رفته است، همه افراد هيأت به نجف بازگشتند.
وی در سال 1342 ق در جريان اعلان جنگ علمای عراق با انگليس، همراه علمای تبعيدی به ايران آمد و پس از چندی، به بغداد بازگشت و با ملک فيصل اول، پادشاه عراق ديدار کرد و امکان مراجعت علما را فراهم ساخت.
به سال 1324 ق، در آخرين سفر به ايران، بيمار شد و در تهران درگذشت، پيکرش را به مشهد آوردند و در رواق دارالسعاده حرم مطهر امام رضا(ع) به خاک سپردند.
