آموزش خیاطی

در این مقاله به معرفی روش و آشنایی با پارچه‌های مصنوعی، ابریشمی، پشمی، نخی و کتانی و معرفی ویژگی‌ها آن‌ها از روی درجه حرارت اطو و توضیح راجع به راه و بی‌راه و اریب پارچه‌های مختلف همچنین پارچه‌هایی که خواب و یا طرح به یک طرف دارند، پیدا کردن بی‌راه پارچه‌ها و نحوه پهن کردن پارچه و طریقه برش پارچه‌هایی که به‌صورت یک لا برش می‌خورند.
آشنایی با عملکرد چرخ خیاطی سرویس روغن کاری و نخ کردن چرخ و ماسوره و نخ شل برای آماده کردن دوخت بعدی و امتحان دوخت چرخ.
هدف
داشتن اطلاعات اولیه برای کسانی که قصد فراگیری خیاطی را دارند آگاهی از تنوع پارچه‌ها و میزان حرارت لازم برای اطو زدن آن‌ها طریقه صحیح کار با چرخ خیاطی و استفاده بهینه از آن.
برای اینکه دقیق‌تر با انواع پارچه‌ها آشنا شویم بهتر است آن‌ها را به ترتیبی که روی درجات بعضی از اطوها به‌صورت کلمات فارسی نوشته شده به خاطر بسپاریم.
به‌طور کلی پارچه‌ها را به پنج گروه اصلی تقسیم می‌کنند:
1. پارچه‌های مصنوعی
2. ابریشمی
3. پشمی
4. نخی
5. کتانی
اولین گروه پارچه‌های مصنوعی هستند که از مواد مختلف خام و ترکیبات پیچیده شیمیایی تهیه می‌شوند.
چهار گروه بعدی پارچه‌های طبیعی هستند.
دو گروه ابریشمی و پشمی منشأ حیوانی و دو گروه نخی و کتانی منشأ گیاهی دارند.
شناسایی پارچه‌ها از روی درجات روی اتو برای شناخت پارچه‌ها از روی درجات بعضی از اطوها که به‌صورت کلمات فارسی نوشته شده اولین درجه که دارای کمترین حرارت اطو می‌باشد ضعیف نامیده می‌شود.
درجه ۱ : درجه ضعیف
(ژرسه – پلی استر- پاناما- فلامنت – سلولز – سنتتیک)
برای دو گروه پارچه‌های مصنوعی سلولز و سنتتیک که الیاف آن‌ها با فعل و انفعالات شیمیایی به دست می‌آید مناسب می‌باشد.
از دو گروه دیگر می‌شود از پاناما و فلامنت نام برد.
از انواع پارچه‌های نایلون، ژرسه را می‌توان نام برد.
از ویژگی‌ها این نوع پارچه‌ها دوام و بشور و بپوش بودن آن‌هاست.
این پارچه‌ها با حرارت زیاد جمع می‌شوند، و در مقابل حرارت آتش مانند لاستیک می‌سوزند و از آن‌ها گلوله‌هایی سیاه و سفت باقی می‌ماند.
درجه ۲ :ابریشم مصنوعی
روی اطوهایی که درجات آن به‌صورت کلمات فارسی مشخص شده بعد از ضعیف، ابریشم مصنوعی را می‌بینم.
درجه ابریشم مصنوعی برای پارچه‌هایی با الیاف مصنوعی که با رشته‌های طبیعی مخلوط شوند مناسب می‌باشد.
این پارچه‌های خوش حالت که گروه زیادی از پارچه‌ها را تشکیل می‌دهند دوخت و برشی ساده‌تر از گروه اول دارند مشهورترین آن‌ها تترون و ترگال می‌باشند.
درجه ۳ : تریلین- لئوناردو
سومین درجه‌ای که روی اطوها مشخص شده ابریشم و برای پارچه‌های ابریشمی مناسب است.
این نوع پارچه از رشته‌هایی که کرم ابریشم به‌عنوان پیله به دور خود می‌تند تهیه می‌شود.
پارچه ابریشم بسیار نرم و لطیف و همین‌طور محکم و با دوام است.
از محسناتش اینکه در هوای سرد، گرم و در هوای گرم، خنگ می‌باشد.
برای برش، دوخت و اطوکاری آن باید دقت و ظرافت بیشتری همراه باشد.
از انواع آن کرپ ژورژت ، ارگانزا، شیفون و ساتن را می‌توان نام برد.
ساتن
درجه ۴ :پارچه‌های پشمی
این درجه حرارت برای پارچه‌هایی که از پشم حیوانات تهیه می‌شوند مناسب می‌باشد.
پارچه‌های پشمی گرم و سبک، چروک ناپذیر، جذب کننده رطوبت و بسیار محکم و با دوام می‌باشند.
پارچه‌های پشمی به‌راحتی اطو خورده و حالت می‌گیرند،آن‌ها در برابر برق عایق هستند و در مقابل آتش هم از خود مقاومت نشان داده و به‌سادگی نمی‌سوزند.
از انواع آن فاستونی‌ها را شامل گاباردین – فلانل و کانگا می‌توان نام برد.
فوتر و ماهوت مشهورترین پارچه پشمی کشمیر می‌باشد که گرمی و خصوصاً وزن سبک آن این نوع پارچه را از انواع آن متمایز می‌کند.
فاستونی
درجه ۵ : پارچه‌های نخی
این درجه حرارت مخصوص پارچه‌هایی است که از پنبه تهیه می‌شوند.
دوام ، سبکی، محکمی و مخصوصاً خنکی از مشخصات بارز آن می‌باشند.
پارچه‌های نخی جذب کننده رطوبت و هنگامی که خیس باشند محکم‌تر می‌شوند.
پارچه‌های نخی نرم می‌باشد و به‌راحتی اطو می‌شوند ، برش و دوخت این پارچه‌ها ساده‌تر می‌باشد.
بهتر است پارچه‌های نخی را قبل از برش آب کشید تا به مقدار لازم آب برود.
از انواع آن چلوار، کدری ، چیت ، متقال ، و پپلین را می‌توان نام برد.
پارچه کدری
درجه ۶ : پارچه‌های کتانی
پارچه‌های کتانی به پارچه‌هایی اطلاق می‌شود که از الیاف گیاه کتان تهیه می‌شوند.
این پارچه‌ها بسیار با دوام، محکم و جاذب رطوبت می‌باشند سطحی صاف دارند و خیلی زود چروک می‌شوند.
از انواع آن آکار – آرو را می‌توان نام برد.
برش پارچه‌ها
برای برش هر پارچه‌ای لازم است که راه پارچه به‌موازات خطوط طولی بدن قرار گیرد.
اما در مواردی که به‌واسطه طرح پارچه می‌خواهیم قسمت‌هایی مثل لکه بالای پیراهن را برعکس ببریم باید اطمینان داشته باشیم که آن قسمت بعد از شستشو آب نمی‌رود و چنانچه پارچه آبرفت داشت پارچه را باید قبل از برش آب کشید.
به‌طور کلی تمام پارچه‌هایی که در بازار موجود می‌باشند در سه چیز مشترک‌اند و آن داشتن راه و بی‌راه و اریب می‌باشد به‌جز چند مورد معمولاً پارچه‌ها در راه کش نمی‌آیند اما در بی‌راه کمی کشیده می‌شوند.
و تمامی پارچه‌ها دراریب کاملاً کش می‌آیند راه پارچه که همان طول پارچه می‌باشد خطوطی به‌موازات حاشیه و یا ترکی پارچه را می‌گویند و نخ‌های تار که دارای مقاومت بیشتری می‌باشند در آن تنیده می‌شوند.
بی‌راه پارچه که عرض پارچه می‌باشد به‌طور عمودی راه پارچه را قطع می‌کند و نخ‌هایی با عنوان پود که نسبت به تار دارای مقاومت کمتری می‌باشند در آن تنیده می‌شوند، که البته پیدا کردن بی‌راه هر پارچه برای برش لباس بسیار ضروری می‌باشد.
برای پیدا کردن بی‌راه پارچه‌ها آن‌ها را به دو گروه تقسیم می‌کنیم، پارچه :آهار دار و لخت برای برش اریب، پارچه باید کاملاً به‌طور صحیح روی میز پهن شده باشد.
برای برش پارچه‌های آهاردار با تا زدن پارچه به نحوی که دو حاشیه کاملاً روی هم قرار گیرد و پارچه دارای پیچ خوردگی نباشد به‌وسیله خطوط عمود یک سطح مستطیل و یا یک گونیای بزرگ خطی را که در ابتدای پارچه به‌صورت دو لا روی هم قرار گرفته و بر حاشیه عمود می‌باشد به دست می‌آید.
اما پیدا کردن بی‌راه در پارچه‌های لخت به دو صورت انجام می‌پذیرد در روش اول با زدن یک چرت در حاشیه پارچه می‌باشد روش دوم در پارچه‌هایی که معمولاً جر نمی‌خورد کشیدن یک یا دو نخ از پود پارچه می‌باشد.
که با کشیدن آن خطی در پارچه می‌افتد.
باید به خاطر داشته باشیم که در این هر حالت اگر بخواهیم پارچه را با قد بخصوص برش بزنیم اگر حاشیه در یک طرف جمع شده باشند از همان طرف اندازه می‌کنیم.
پارچه‌هایی را که خواب دارند مثل مخمل و جیر و بعضی از ساتن​ها و بعضی پارچه‌های پشمی، حتماً باید هنگام برش به یک طرف یعنی رو به پایین خواب پارچه الگوها را پهن کرد.
در غیر این صورت وقتی لباس آماده شد تکه‌هایی که به راه درست بریده نشده به خاطر اینکه راه‌های پارچه‌ها باهم همخوانی ندارند و سایه می‌اندازند به تیرگی می‌زند و پارچه‌های براق مات دیده می‌شوند.
همین‌طور در پارچه‌های گل دار و طرح داری که گل و طرح آن به یک طرف می‌باشد حتماً لازم است لباس طوری برش بخورد که گل‌ها و طرح پارچه به‌طرف بالا باشد.
نکته مهمی که باید در مورد پارچه‌های لخت به خاطر بسپاریم این است که هنگامی که راه پارچه برش خورده به‌صورت ریش‌ریش باشد لازم است برای پهن کردن پارچه بی‌راه آن را پیدا کنیم.
ما اکثر پارچه‌ها را به‌صورت دولا برش می​زنیم.
اما در مواردی مثل مانتوهای سایز بالا برای اینکه مصرف پارچه پایین بیاید آن‌ها را به‌صورت باز و یک لا برش می‌زنیم.
برش قرینه
هنگامی که پارچه به‌صورت باز بریده می‌شود لازم است برای قسمت‌هایی که به‌صورت قرینه یا جفت نیاز داریم برای برش دوم الگو برگردانده شود تا تکه‌های لباس با هم قرینه و جفت گردند در غیر این صورت مثلاً دو آستین و دو قسمت پیش برای یک طرف بریده می‌شود.