آموزش و تعميق معارف ديني12

تدبير ش 55    ما به نهج‌البلاغه بيش از اين بايستي توجه كنيم
اين نهج‌البلاغه را بايد خواند و فراگرفت. در دوران اخير، بسياري از متفكران و انديشمندان غيرمسلمان – نه فقط مسلمان‌ها – با نهج‌البلاغه آشنا شدند؛ كلمات اميرالمؤمنين را خواندند و ديدند؛ حكمت‌هاي مجسم در اين بيانات را شنيدند و فراگرفتند و از عظمت اين كلام و صاحب كلام بهت‌زده شدند. ما به نهج‌البلاغه بيش از اين بايستي توجه كنيم؛ بيش از اين بايد فرا بگيريم؛ بيش از اين بايد از درياي مواج حكمت اميرالمؤمنين بهره ببريم؛ همة ابعاد كار را روشن مي‌كند، همة درس‌ها را به ما مي‌دهد. علماي بزرگ اهل سنت دربارة اين كلمات تعبيراتي دارند كه انسان شگفت‌زده مي‌شود. اميرالمؤمنين فقط متعلق به شيعه نيست؛ همة اهل اسلام، همة كساني كه دل در گروي محبت اسلام دارند، علي‌بن‌ابي‌طالب (عليه الصّلوة و السّلام) را در قلة عظمت علمي و معنوي و اخلاقي و انساني و الهي مشاهده مي‌كنند.2 2.   05/04/89  بيانات در ديدارمردم بوشهر در روز ميلاد امام علي اعتقاد خالص تؤام با ايستادگي و استمرار، ماية محبت خداوند متعال
«إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا»(فصلت30) گفتن، آسان است؛ عمل كردن، دشوار است؛ استمرار عمل، بمراتب دشوارتر است. بعضي فقط مي‌گويند؛ بعضي اين گفته را در عمل هم نشان مي‌دهند، اما نمي‌توانند در مقابل حوادث عالم، در مقابل طوفان‌ها، در مقابل تمسخرها، در مقابل طعنه‌زدن‌ها، در مقابل دشمني‌هاي غيرمنصفانه طاقت بياورند، لذا متوقف مي‌شوند؛ بعضي به اين اكتفاء هم نمي‌كنند كه متوقف بشوند، عقبگرد مي‌كنند؛ مي‌بينيد ديگر.
آن كسي كه مي‌گويد، از سر اعتقاد خالص و جازم؛ و مي‌ايستد بر سر گفتة خود، از سر تصميم مؤمنانه و شجاعانه؛ و استمرار مي‌دهد اين حركت را با صبري كه خداي متعال در قرآن فرموده است:       « وَاللّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ »( آل‌عمران: 146) ماية محبت خداي متعال است – اين ارزش پيدا مي‌كند؛ اين مي‌شود شخصيتي كه نام او اثر مي‌گذارد، راه او براي رهروان دستور راه مي‌شود و چهرة او باقي مي‌ماند.3  3.   07/04/89  بيانات در ديدار رئيس و مسئولان قوة قضائيه‌ بايستي بنية اعتقادي جوان را تقويت كنيد
آنچه كه به نظر بنده در درجة اول اهميت قرار دارد، فكر و دل مخاطبان شماست؛ اولاً فكر، ثانياً دل. فكر به معناي اين است كه بايستي بنية اعتقادي اين جوان را تقويت كنيد. جوان در معرض تحويل و تحول است؛ در معرض تغيير است. مؤثرات، امروز حجم خيلي زيادي در دنيا دارد. بنية فكري جوان را بايد جوري تقويت كنيد كه نه فقط متأثر از عوامل سلبي و معارض و معاند نشود، بلكه بتواند بر روي محيط خود اثر هم بگذارد؛ بايد بتواند نورافشاني كند، محيط خودش را با مباني و معارف اسلامي آشنا كند، در اين راه پيشقدم باشد، نيروي پيشرو باشد. از لحاظ فكري بايست يك چنين حالتي پيدا كند.8     8.   ۸۹/۰۴/۲۰  بيانات در ديدار مسئولان دفاتر نمايندگي ولي فقيه در دانشگاه‌ها بايد با موعظة حسنه، جوان را  به خشوع، توسل، توجه و تذكر آشنا كرد
براي عروج انسان، بلكه براي ثبات انسان در صراط مستقيم، حقيقتاً فكر به تنهايي كافي نيست. علاوة بر جنبة اعتقادي، جنبة قلبي و روحي لازم است؛ حالت طوع لازم است، حالت خشوع لازم است؛ حالت ذكر و توجه به خدا براي انسان ضروري است. اگر اين بود، خيلي از كمبودها را جبران خواهد كرد. اگر اين نبود، قدرت فكري و قدرت استدلال و احتجاج، در بسياري از مواقع به كمك انسان نخواهد آمد و كمكي به انسان نخواهد كرد. با نصيحت، با موعظة حسنه، با رفتار خوب، بايد دل جوان را نرم كرد؛ او را به خشوع و توسل و توجه و تذكر آشنا كرد؛ نماز را براي او درست تبيين كرد؛ ذكر الهي را براي او درست تبيين كرد. اين مي‌شود پشتوانة آن فكر. اگر اين شد، آن وقت آن استقامت فكري ديگر بي‌زوال خواهد بود. در ميدان عمل، اين لينت قلب، اين توجه و تذكر، به درد انسان مي‌خورد؛ اوست كه انسان را محكم نگه مي‌دارد؛ اين چيز لازمي است.8  8.   ۸۹/۰۴/۲۰  بيانات در ديدار مسئولان دفاتر نمايندگي ولي فقيه در دانشگاه‌ها بايد معارف متقن، با زبان روز و متناسب با فكر و ادبيات دانشجو ارائه بدهيد
 بايد كلاس معارف بگذاريد؛ معارف متقن با زبان روز، متناسب با فكر دانشجو، متناسب با ادبيات دانشجو بايستي ارائه بدهيد؛ اينها كارهاي لازم و اجتناب‌ناپذيري است. به لسان قوم حرف زدن، يك مصداقش اينجاست. با زبان دانشجو بايد حرف زد. با ادبياتي كه براي دانشجو قابل فهم است، بايد حرف زد. اي بسا ادبياتي است كه در يك محيطي كارساز است، كارآمد است، اما در محيط ديگري كارآمد نيست. اين درست مثل اختلاف لغت مي‌ماند. واقعاً اختلاف در ادبيات، مثل اختلاف در لغت است؛ مثل اين است كه انسان در يك محيط فارسي‌زبان بيايد مثلاً گجراتي حرف بزند؛ هيچ كس چيزي نخواهد فهميد. اگر چنانچه انسان با ادبيات محيط جوان و محيط دانشجويي آشنا نباشد، از اين ادبيات استفاده نكند، راه ارتباط فكري بسته خواهد شد و تأثيرگذاري كم خواهد شد. پس به لسان قوم بودن خيلي لازم است.8    ۸۹/۰۴/۲۰  بيانات در ديدار مسئولان دفاتر نمايندگي ولي فقيه در دانشگاه‌ها
    تدبير ش56    تقويت مباني معرفتي را جدي بگيريد
برادرها و خواهرها! تقويت مباني معرفتي را جدي بگيريد. البته من امروز كه نگاه مي‌كنم، مي‌بينم در مقايسه با هفت هشت سال پيش كه ماه رمضان در همين جا جلسه تشكيل مي‌شد و دوستان مي‌آمدند صحبت مي‌كردند، توجه به مباني معرفتي در بين دانشجـوهـا قـوي‌تـر شـده اسـت. بعضـي از اظهـاراتـي هـم كـه شمـاهـا مـي‌كنيد، نشان‌دهندة قوّت اين مباني در ذهن‌هاست؛ اين را آدم مي‌فهمد؛ ليكن در عين حال، مجموعة تشكل‌ها تقويت مباني معرفتي را جدي بگيرند؛ تا بعد، از تشكل‌ها سرريز بشود روي مجموعة دانشجوها. تقويت مباني معرفتي خيلي لازم است. ضعف اين مباني، ضررهاي بزرگي به مجموعة دانشجويي كشور و مجموعة تشكل‌ها خواهد زد.6 6.   ۸۹/۰۵/۳۱   بيانات در ديدار دانشجويان در يازدهمين روزماه رمضان