عزاداري
س ـ در مراسمات عزاداري افراد عريان شده و هروله ميكنند. آيا اين كار به عقيده شما درست است يا خير؟ همچنين در مراسمات مولودي و عروسي ها كف زدن چه حكمي دارد؟
ج ـ به همان نحوي كه مردم متعهد و متدين به مذهب شيعه انجام ميدهند، به طوري كه موجب وهن مذهب هم نشود اشكال ندارد. (پرسش از دفتر مقام معظم رهبري. )
كف زدن به نحو متعارف اگر مفسده اي بر آن مترتب نشود اشكال ندارد. به طور كلي كف زدن في نفسه به نحو متعارف در جشنها و اعياد يا براي تشويق و تأييد و مانند آن اشكال ندارد، ولي بهتراست فضاي مجالس ديني به خصوص مراسمي كه در مساجد و حسينيه ها و نمازخانه ها برگزار ميشود با ذكر صلوات و تكبير معطر شود تا انسان به ثواب آنها برسد. (اجوبه، ص 258.)
تراشيدن صورت
س ـ تراشيدن صورت به گونه اي كه فقط محاسن چانه و زير آن بماند (پرفسوري) چه حكمي دارد؟
ج ـ تراشيدن ريش بنابر احتياط حرام است و تراشيدن مقداري از ريش حكم تراشيدن تمام آن را دارد. ( اجوبه، مسئله 1413 و 1414.)
مجسمه سازي
س ـ مجسمه سازي،نگهداري وخريد وفروش آن چه حكمي دارد؟
ج ـ ساخت مجسمه و نقاشي و ترسيم موجودات بيروح اشكال ندارد و همچنين نقاشي و ترسيم چهره موجودات صاحب روح اگر بدون برجستگي باشد و يا مجسمه آنها به صورت غير كامل باشد، اشكال ندارد، ولي ساخت مجسمه انسان يا ساير حيوانات به صورت كامل اشكال دارد. خريد و فروش و نگهداري نقاشي و مجسمه جايز است. (اجوبة، ج 2، ص 47.)
موسيقي
س ـ آيا گوش دادن به ترانه و موسيقي حرام است يا رقصيدن زنان در مجالس زنانه،مگر منبع و ارتباط ما قرآن وكتاب آسماني نيست؟ ما چندين بار از اول تا انتها قرآن را خوانديم و در اين مورد صحبتي نشده است.
ج ـ الف) در تفسير آيه شريفه «وَاجْتَنِبُوا قولَالزور؛ (حج 22، آيه 30.) از گفتار باطل و ناروا بپرهيزيد»، امام صادق(ع) فرمود: مراد از قول زور در آيه شريفه غناست. ( وسائل الشيعه، ج 17، ص 303.)
حضرت علي(ع) ميفرمايد:
وَ كَثرَةُ الاِسْتِماع اِلي الغِناءِ يُورِثُ الفَقر؛ (وسائل الشيعه، ج 15، ص 347.)
زياد گوش دادن غنا، فقر را در پي دارد.
امام صادق(ع) فرمود:اَلغِناءُ يُورِثُ النِّفاقَ وَ يُعَقِّبُ الفَقرَ؛ (همان، ج 17، ص 309. )
غنا در دل روح نفاق را پرورش ميدهد و بدنبال خود بدبختي و فقر مي آورد.
همچنين غافل شدن از ياد خدا و فراموش كردن خدا نيز يكي ديگر از آثار زيان بار غنا و موسيقي است.
امام صادق(ع) فرمود:اَلْغِناءُ مَجْلسٌ لايَنْظُرُاللّهُ الي اَهْلِهِ ( همان.) وَ هُوَ مِما قالَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ: «وَمِنَ النّاسِ مَنْ يَشْتَري لَهْوَ الحديثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبيلِ اللّه؛ (العروسي الحويزي، تفسير نور الثقلين، ج 4، ص 194. )
مجلس غنا و خوانندگي مجلسي است كه خدا به اهل آن نمينگرد و آنها را مشمول لطفش قرار نميدهد. و اين مصداق همان چيزي است كه خداوند عزوجل فرموده: بعضي از مردم هستند كه سخنان بيهوده را خريداري ميكنند تا مردم را از راه خدا گمراه سازند.
در اين روايت امام(ع) غنا و موسيقي را يكي از مصداق هاي گفتار بيهوده اي دانسته كه انسان ها را از راه خدا گمراه ميكند. در مورد گوش دادن به هرگونه آواز و ترانه و آهنگ و امثال اينها يك معيار كلي وجود دارد و آن اينكه اگر مناسب با مجالس لهو باشد حرام است و مشروط به تأثير يا عدم تأثير روي شنونده خاصي نيست.
ب)به طور كلي اگر رقص به گونه اي باشد كه منجر به تحريك شهوت شود يا مستلزم فعل حرام يا ترتب مفسدهاي باشد، حرام است، ولي رقص زوج بر زوجه و بالعكس اگر همراه با محرمات ديگري نباشد اشكال ندارد. ( اجوبه، ج 2 مسئله 84 و 85 . )
س ـ اگر نوارهاي ترانه گوش بدهيم حرام است؟
ج ـ اگر نوارترانه مناسب با مجالس عيش ونوش و خوشگذراني و داراي مطالب خلاف است، اشكال دارد.چنين موسيقيهايي انسان را از خداوند متعال و فضايل اخلاقي دور نموده و به سمت بي بندوباري و گناه ميبرد. ( همان، ج 2، ص 19 ـ 20.) س ـ با اينكه در دين ما گوش دادن به موسيقي اعم از محلي يا ترانه كه موجب تهييج شهوت شود حرام است ولي ميبينيم كه در تمام عروسي ها از اين نوارها رواج دارد ونيز رقصيدن در اين مراسمات؛سؤال اين است ما كه دراين مراسمات شركت ميكنيم هم مرتكب گناه ميشويم؟
ج ـ شركت در اينگونه مراسم در صورتي كه تأييد و يا تشويق گناه كار باشد حرام است. (مسائل جديد، ج 1، ص 57.)
خودكشي
س ـ خودكشي در اسلام چه حكمي دارد؟
ج ـ حرام است و فقها در اين زمينه به آيه 195 سوره بقره و 29 سوره نساء و روايات استدلال كرده اند. ( ر.ك: محمد حسن نجفي، جواهر الكلام، ج 5، ص 102، 104 و 108.)
شكستن قفل نرم افزار و استفاده از آن
س ـ يك نرم افزار قفلدار براي يك دستگاه رايانه خريداري شده:
الف) آيا با صرف خريد و نصب اين نرم افزار، ميتوان از نوع قفل شكسته آن براي دستگاه هاي ديگر همان سازمان استفاده كرد؟
ب) اهدا و كپي و نصب قفل شكسته چه حكمي دارد؟
س ـ بعضي نرم افزارهاي خارجي قفل دارد كه در خارج از ايران خريد و فروش ميشود. اگر در ايران قفل آن شكسته شود:
الف) كپي و خريد و فروش آن جايز است؟
ب) استفاده كاربر از آن چه حكمي دارد؟س ـ شكستن قفل نرمافزار بدون رضايت صاحب آن چه حكمي دارد؟س ـ كپي كردن از نرمافزاري كه قفل آن شكسته است:
الف) براي استفاده شخصي چگونه است؟
ب) براي استفاده در سازمان يا نهاد چگونه است؟
س ـ آيا از قسمتي از برنامه توليدي يك نرم افزار اختصاصي ميتوان بهره برداري كرد؟
ج ـ احوط اين است كه در نسخه برداري و تكثير نوارهاي كامپيوتري كه در داخل توليد شده است حقوق صاحبانشان از طريق كسب اجازه از آنان رعايت شود و در مورد خارج كشور تابع قرارداد است. ( اجوبه، مسئله 1343.)
احكام از طريق رايانه
س ـ آيا عمل به جواب استفتائاتي كه از طريق پست الكترونيكي (E-mail) ارسال ميشوند حجيت شرعي دارد؟
ج ـ اگر اطمينان پيدا كنيد، حجت شرعي است. (استفتاء كتبي از دفتر مقام معظم رهبري. )
احضار روح
س ـ احضار روح چه حكمي دارد؟
ج ـ اين كار في نفسه اشكال ندارد، مشروط بر اينكه از راه هايي كه شرعاً حلال هستند، اقدام شود. (آيه الله خامنه اي، رساله اجوبة الاستفتاءات، مترجم، ص 270. )
