نيابت در نماز طواف
دست اندركاران كاروان، نيابت در نماز طواف را از كسي نپذيرند، چون به فتواي حضرت امام ـ ره ـ و بسياري از فقها نيابت كفايت نميكند.14
تقصيـر
تقصير در عمره تمتع، مكان معيني ندارد و لازم نيست پس از اتمام سعي، فورا انجام شود و لازم نيست بر مروه باشد. شلوغي مروه بيشتر به سبب توقف زائران در هنگام تقصير است، مناسب است كه زائران توجيه شوند تا پس از سعي، محل را ترك كنند و در فضاي باز با خيال راحت تقصير را انجام دهند، حتي گاهي مشاهده ميشود كه خانمها در همان محل شلوغ براي تقصير موي خود را بيرون آوردهاند تا قدري از آن را بچينند در حالي كه مردان نامحرم ميبينند. با اين كه ميتوانند ناخن بچينند و ضرورتي نسبت به چيدن موي سر وجود ندارد.
روحاني و مسؤولان كاروان، بويژه خانم دستيار لازم است كه بانوان محترم را نسبت به اين مسأله توجيه كنند، تا خلافي مرتكب نشوند.
بيـن الاحـرامين
پس از اتمام عمره تمتع و قبل از احرام حج كارهاي ذيل جايز نيست: * تراشيدن سر
* انجام عمره مفرده
* بيرون رفتن از شهر مكه
* و همچنين كندن درخت و گياه حرم و صيد در حرم بنابراين در اين مدت، زائران بايد توجيه شوند كه اين اعمال را انجام ندهند، گرچه اين مسائل را روحاني كاروان يادآوري خواهد كرد، ولي نظارت بر رفتار زائران تا حدي برعهده مدير، معاون و خدمه خواهد بود و گاهي زائران كاروان از مدير يا ديگران نسبت به رفتن به غار حرا، غار ثور و… سؤال ميكنند.
ولي نسبت به خدمه، چنانچه بخواهند براي آمادهسازي محل اسكان در عرفات و منا از شهر مكه بيرون روند و يا براي تحويل اثاثيه يا جنس از انبارهايي كه بيرون شهر است، در صورت امكان بايد محرم شوند به احرام حج و در همين احرام بمانند تا وقتي كه براي وقوف و انجام اعمال حج به عرفات ميروند ولي چنانچه ناچار باشند و محرم شدن هم موجب حرج و مشقت است اشكال ندارد.15
مسأله ـ خدمه كاروانهاي حج اگر عمره مفرده بجا آورده باشند هر دفعه كه از مكه خارج ميشوند و به جده ميروند و برميگردند لازم نيست محرم شوند ولي اگر عمره تمتع بجا آوردهاند بنابر احتياط نبايد از مكه خارج شوند مگر در صورت حاجت، در حالي كه محرمند با احرام حج. س ـ خدمه كاروانها كه پس از انجام عمره تمتع بايد به عرفات و منا بروند براي ديدن چادرها و كارهاي ديگر و برگردند به مكه، وظيفه آنان چيست؟
ج ـ بنابر احتياط واجب نميتوانند از مكه خارج بشوند مگر در مورد ضرورت و در اين صورت بايد براي حج مُحرم شوند و بيرون بروند. بلي اگر احرام براي آنان حَرَجي باشد و رفتن به عرفات و منا بر آنان ضرورت دارد، ميتوانند بدون احرام به آنجا بروند.
يادآوري:
اكنون بر اثر توسعه شهر مكه، «جبلالنور» كه غار حرا در آن قرار دارد جزو شهر مكه به حساب ميآيد ولي «جبلالثور»، كه غار ثور در آن است، هنوز جزو شهر به حساب نميآيد.
احـرام حـج
محل احرام حج، شهر مكه است. برخي از فقها مثل حضرت امام ـ قدس سره ـ تمام شهر مكه فعلي را براي احرام كافي ميدانند و برخي ديگر ميفرمايند احرام حج بايد در مكه قديم واقع شود، در اين مورد هم با هماهنگي روحاني كاروان نسبت به احرام آنها اقدام شود و بهتر آن است كه در مسجدالحرام محرم شوند. اگر در روز هشتم يا حتي قبل از آن هم محرم شوند اشكال ندارد، بنابر اين در صورت لزوم ميتوان آنها را در وقت خلوت به مسجد الحرام برد تا محرم شوند.
زمان حركت به عرفات
وقوف به عرفات از ظهر روز نهم آغاز ميشود، بنابراين زمان حركت به سوي عرفات به گونهاي بايد تنظيم شود كه حجاج قبل از ظهر در عرفات حاضر باشند و رفتن شب عرفه و استفاده از خنكي هوا و همچنين نبود مشكل استظلال وقت مناسبي است.
چون در وقت وقوف (از ظهر تا مغرب) حاجيان بايد در صحراي عرفات باشند و از حدود آن خارج نشوند، بنابر اين بايد نسبت به حدود عرفات، كه امروزه با تابلوهاي بزرگ مشخص شده است، توجيه شوند وحتي المقدور از تردد در جاهاي مختلف عرفات نيز بپرهيزند كه احتمال گم شدن آنها زياد است و در صورت گم شدن از اعمال بازخواهند ماند.
