توقعات بیجا
توقعات نابجای زن یا مرد، یکی از مهم ترین عوامل اختلاف است و اگر هر کدام دامنه توقع خویش را محدود سازند و از عالم رویا ها و پندارها بیرون آیند و طرف مقابل خود را به خوبی درک کنند و در حدودی که ممکن است، توقع داشته باشند؛ جلوی بسیاری از اختلافها و طلاقها گرفته خواهد شد.
اگر در مسائل زندگی، مدار و معیار ما شرع و عرف صحیح باشد، به جای توقع از دیگری از خودمان متوقع بوده و از خواسته های غیرمعقول پرهیز مینماییم.
چه بسا در شرایطی، باید توقعات بجا را هم بر زبان نیاورد و گذشتن زن یا مرد از این توقعات بجا، زندگی را از بگو مگوها نجات داده و با این روش، اختلافات، فرصت بروز نمی یابند.
بیکاری یا کار زیاد
از عوامل اختلاف، گاهی بیکاری است و گاهی زیاده روی در کار؛ و آنچه مهم است رعایت اعتدال در کار می باشد. کار، در اسلام عبادت و به منزله جهاد است. قرآن نیز می فرماید: هرگاه از کاری فارغ شدی، به کار دیگری بپرداز (انشراح، ۷)
«کار» وسیله تربیت جسم و روح، سبب پرکردن ایام فراغت، مانع فساد و فتنه، عامل رشد و نبوغ و ابتکار، توسعه اقتصادی، عترت و خودکفائی و کمک به دیگران می باشد. انبیای الهی، کشاورز، چوپان، خیاط و نجار بوده اند. بنابراین، بیکاری، ممنوع است؛ چرا که مایه خستگی، تنبلی، فرسودگی، فرصتی برای نفوذ شیطان، ایجاد فتنه و گسترش گناه می باشد و دعای بیکار مستجاب نمی شود.
با توجه به اینکه نفقه بر روی دوش مرد است، مرد موظف به کار است و این بحث بیشتر بر مردان تطبیق می گردد. مرد باید برای برآوردن نیازها و توسعه در زندگی تلاش نماید و بیکاری مرد، سبب کشمکش ها و اختلاف است. امام صادق (ع) فرمودند: «کسی که برای خانواده اش، تلاش کند، مانند مجاهد در راه خداست.» همچنین، آن حضرت به نقل از رسول خدا فرمودند: «ملعون است، ملعون است کسی که بار زندگی اش را روی دوش مردم بگذارد. ملعون است، ملعون است کسی که عیال و خانواده اش را ضایع کند.»
در مقابل، افراط در کار نیز مذمت شده است. اسلام برای کار، ساعت و مرز قرار داده و به کسانی که در ایام تعطیل کار می کنند، لقب متجاوز داده است.
اما در خصوص کار زنان نکاتی وجود دارد که در اینجا محل بحث آن نیست؛ ولی زن می تواند علاوه بر انجام کارهای خانه، با برخی کارها و مشاغل خانگی، به اقتصاد خانواده کمک کند. رسول گرامی اسلام (ص) فرمودند: «بافندگی، بهترین سرگرمی برای زن صالح است.»
به هر حال اسلام به کار اهمیت داده تا آنجا که در حدیث می خوانیم: «خداوند بنده پرخواب و انسان بیکار را دشمن دارد.» و امام باقر فرمود: «کسی که در کار دنیایش تنبل باشد، در کار آخرتش تنبل تر است.»