شما برای انتخاب همسر چه معیارهایی دارید؟
کدام دختر یا کدام پسر را انتخاب میکنید؟
چه معیارهایی را در آنها میبینید که مناسب خود میدانید؟
چه وجه تشابهاتی در شما ۲ نفر وجود دارد؟
تیپ ، منش، نحوه تفکر ، نحوه احساس، ، نحوه گفتار یا رفتار فردی که مورد نظر شماست چقدر مورد توجه و شبیه شماست؟
چه خلق و خصوصیات بارز اخلاقی و ارزشمندی موجب کشش شما شده است؟
زیبایی اندام، ابراز محبت ، شیطنتهای احساسی و زبان بازی چه نقشی در انتخاب شما داشته است؟ آیا صرفاً همین خصوصیات تمام آن چیزی بوده است که کنترل احساسات شما را از شما گرفته است؟
مولانا با نگاهی به آیه ۲۶ سوره نور از زاویهای زیبا به این مهم پرداخته است.
آیه ۲۶ سوره نور:
الْخَبِیثَاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَالْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثَاتِ وَالطَّیِّبَاتُ لِلطَّیِّبِینَ وَالطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّبَاتِ…
معنی:
زنان پلید برای مردان پلیدند و مردان پلید برای زنان پلید، و زنان پاک برای مردان پاکند و مردان پاک برای زنان پاک …
ریش بد را داروی بد یافت رگ
مر سر خر را سزد دندان سگ
الخبیثات للخبیثین حکمت است
زشت را هم زشت جفت و بابت است.
پس تو هر جفتی که میخواهی برو
محو و هم شکل و صفات دوست شو
نور خواهی مستعد نور شو
دور خواهی خویش بین و دور شو
مولانا همچنین اشاره میکند اگر مشکلی و ناراستی داشته باشی با نوع انتخابت به این مشکل میافزایی:
بر دروغان جمع میآید دروغ
لخبیثات لخبیثین زد فروغ
در جای دیگر، مثنوی سعی کرده است تا با معطر کردن اندرزها، این مهم را برجسته کند که اگر با فردی غیر همسان خودت در آمیزی، دیر یا زود این پیوند پس میزند و درد و رنجهای این وصلت ناهمگون تو را خواهد آزرد.
الخبیثات لخبیثین را بخوان
رو و پشت این سخن را باز دان
ناصحان او را به عنبر یا گلاب
می دوا سازند بهر فتح باب
مر خبیثان را نسازد طیبات
در خور و لایق نباشد ای ثقات
مولانا حتی این بحث را توسعه میدهد و جذب افراد را به هم ناشی از هم جنسی درونی آنها میداند. کششهای درونی افراد است که آنها را دور هم جمع میکند یا در هر کجا که باشند متحد میسازد، حتی اگر در ظاهر متفاوت به نظر برسند.
در جهان هر چیزی، چیزی میکشد
کفر کافر را و مرشد را رَشَد
قهر و لطفی، چون صبا و چون وبا
آن یکی آهن ربا ، وین کهربا
میکشد حق راستان را تا رَشَد
قسم باطل ، باطران را میکشد
همانگونه که در مییابیم، با یک جمعبندی اجمالی به این نتیجه میرسیم که در مقوله ازدواج نخست باید نسبت به شناخت خود و افزایش خودآگاهی اقدام کنیم، سپس در همین مسیر کسی را به همسری انتخاب کنیم که متناسب با خصوصیات و معیارهای مطلوب ما باشد.
وقتیکه خود را در حوزهها مختلف ارتقاء نبخشیم ، انتخابهایمان نیز رشد نایافته و ضعیف خواهند بود
هر که آرد حرمت او حرمت بَرد
هر که آرد قند لوزینه خورد
طیبات از بهر که؟ لطیبین
یار را برکش ، برنجان و ببین
