تنگی نفس:
توقف ناگهانی قلب یکی از فوریتهای امدادی بوده که اگر در همان موقع بتوان بیمار را نجات داد، حیات او تجدید میگردد.
علل:
بیماریهی قلبی و عروقی، ضربه به قلب، داروهی محرک، غرقشدگی، خفگی، برخی بیماریها، بیهوشی، شوک، خونریزی، برقگرفتگی و … از علل یست قلبی میباشند.
علایم:
مردمکهی گشاد، اختلال تنفسی یا قطع تنفس و نبض، خاکستری رنگ شدن پوست، عدم وجود نبض در ناحیه گردن
روش تشخیص:
برای این کار از نبض ناحیه گردن استفاده میشود. ۵-۱۰ ثانیه بری یافتن نبض تلاش کنید، اگر نبضی احساس نکردید به معنی یست قلبی است.
کمکهای اولیه:
ماساژ قلبی
ماساژ قلبی عبارت است از فشار منظم و موزونی که بوسیله کف دو دست در بزرگسالان، کف یک دست در کودکان و دو انگشت در نوزادان روی دیواره جلویی قفسه سینه وارد میشود.
نحوه انجام ماساژ قلبی:
۱. محل ماساژ را معین کنید.
در بالغین و اطفال دو انگشت بالاتر از انتهی استخوان جناغ سینه و در شیرخواران زیر یک سال یک سانتیمتر پیینتر از خطی که دو نوک سینه را به هم وصل میکند روی استخوان جناغ سینه.
۲. پاشنه یک دست را در محل مشخص شده جهت انجام ماساژ قرار داده و دست دیگر را روی دست اول قرار دهید، سپس انگشتانتان را در هم فرو کنید. نبید نوک انگشتانتان با سینه مصدوم در تماس باشد.
۳. در حالیکه دستها کاملاً عمود بر بدن مصدوم بوده و آرنجها کاملاً صاف میباشد قفسه سینه او را به نرمی و آرامی به سمت داخل فشار دهید. از فشارهی تیز و سریع بپرهیزید.
احیا قلبی و ریوی C.P.R= Cardio Pulmonary Resuscitation
در صورت یست قلبی و تنفسی، همزمان اقدام به انجام تنفس مصنوعی و ماساژ قلبی همراه با هم میکنیم که به ین عمل CPR گویند.
عملیات CPR در سه مرحله انجام میشود:
1. ایجاد راه هویی باز
2. برقراری تنفس مناسب
3. برقراری جریان خون مناسب
موارد (۱) و (۲) در فصلنامه شماره سه توضیح داده شد.
CPR در بزرگسالان به روش یک نفره و دو نفره انجام میگیرد به ین صورت که بعد از تشخیص قطع تنفس و یست قلب از طریق روشهی تشخیصی گفته شده، بید بلافاصله بعد از بازکردن راه هویی (۱) اقدام به تنفس مصنوعی (۲) و ماساژ قلبی (۳) توأم نمود.
CPR یک نفره:
خلاصه عملیات CPR توسط یک امدادگر به ترتیب زیر است:
۱. از بیهوش بودن مصدوم اطمینان حاصل کنید.
۲. درخواست کمک نمیید.
۳. راه هویی را باز کنید.
۴. تنفس مصدوم را برقرار کنید.
۵. در صورت یست تنفسی، دوبار تنفس مصنوعی بدهید.
۶. نبض سرخرگ کاروتید(گردنی) را کنترل کنید.
۷. در صورت یست قلبی، ۱۵ بار ماساژ قلبی بدهید.
۸. سپس دو بار تنفس بدهید. ین چرخه را بصورت دو بار تنفس مصنوعی و ۱۵ بار کمپرس قلبی به مدت یک دقیقه (یعنی ۴ بار تنفس و ماساژ) ادامه دهید.
۹. در دقیقه اول و پس از آن، هر سه دقیقه یک بار نبض کاروتید را بررسی کنید. به محض برقراری ضربان قلب، ماساژ قلبی را متوقف کرده و تنها به تنفس مصنوعی با سرعت ۱۲ بار در دقیقه بپردازید.
۱۰. به محض برقراری تنفس طبیعی، تنفس مصنوعی را قطع کرده و مصدوم را در وضعیت بهبودی قرار دهید.
۱۱. اگر تنفس و ضربان قلب مصدوم برقرار نشد، CPR را تا رسیدن پزشک ادامه دهید.
CPR دو نفره:
خلاصه عملیات CPR با دو امدادگر به ترتیب زیر است:
۱. دو امدادگر در طرفین مصدوم زانو میزنند. امدادگر اول که مسیول تنفس مصنوعی است بالی سر مصدوم قرار میگیرد. امدادگر دوم که مسیول ماساژ قلبی است، لباس مصدوم را کنار زده و دستهیش را در موقعیت صحیح روی جناغ سینه قرار میدهد.
۲. امدادگر اول با صدا زدن و تکان دادن مصدوم از بیهوشی و یست تنفسی او اطمینان حاصل میکند. سپس راه تنفس را باز کرده و دو بار تنفس مصنوعی میدهد. پس از آن نبض شریان کاروتید را آزمیش کرده و در صورت یست قلبی به امدادگر دوم فرمان شروع ماساژ قلبی را میدهد.
۳. امدادگر دوم ماساژ قلبی را با سرعت ۶۰ بار در دقیقه شروع میکند.
۴. امدادگر اول بدون وقفه یک بار تنفس میدهد و امدادگر دوم نیز بدون وقفه ۵ بار ماساژ قلبی میدهد و ین چرخه (یک بار تنفس و پنج بار ماساژ قلبی) به مدت یک دقیقه ادامه یابد.
امدادگر اول بید در ضمن انجام ماساژ قلبی توسط همکارش، نبض شریان کاروتید را بررسی کند و از مؤثر بودن ماساژ قلبی اطمینان حاصل کند. اگر همزمان با ماساژ قلبی، نبض کاروتید حس نشد ممکن است اشکال در نحوه قرارگیری مصدوم یا نقطه وارد آمدن فشار یا نیرو کم امدادگر باشد که هریک از ین اشکالات بید سریعاً برطرف شود.
نکته ۱) اگر مصدومی تنفس میکند ولی تنفس او دچار اشکال است، میتوانید به او تنفس مصنوعی بدهید اما تا زمانیکه قلب ضربان دارد هرچند ضعیف و نامنظم، هرگز نبید اقدام به ماساژ قلبی کرد، چون ین کار ممکن است یست کامل قلب را در پی داشته باشد.
نکته ۲) بری اطمینان از یست قلبی از نبض گردنی استفاده کنید. استفاده از نبض سرخرگهی محیطی در ناحیه مچ دست یا بازو میتواند باعث اشتباه شود، چون نبض ین شریانها حتی در شریطی که قلب هنوز میتپد، ضعیف و غیرقابل لمس میباشند.
نکته ۳) به دلیل اهمیت ماساژ قلبی، ضرورتی ندارد که در حین تنفس مصنوعی، انجام ماساژ قلبی متوقف شود زیرا ماساژ قلبی تنها درصدی از کار قلب را یجاد میکند.
نکته ۴) در اطفال کمتر از ۸ سال CPR همواره یک نفره بوده و نسبت آن(تنفس مصنوعی و ماساژ قلبی) یک به پنج میباشد.
خطاها و عوارض CPR:
* ممکن است هنگام دادن تنفس، دهان امدادگر کاملاً دهان مصدوم را نپوشانده باشد و در نتیجه قسمت اعظم هوا به جی ورود به ریهها وارد محیط اطراف شود.
* به علت غفلت از وضعیت دادن به سر و چانه مصدوم مجاری هویی بسته شوند و قسمت اعظم هوا وارد مری شود و اتساع معده عاملی جهت تحریک استفراغ و ورود آن به مجاری هویی (آسپیراسیون) و خفگی مصدوم شود.
* اگر تنفس بیش از حد قوی و سریع باشد خود امدادگر دچار خستگی، سردرد و سرگیجه خواهد شد.
* شکستگی ترقوه، دندهها و جناغ سینه در اثر فشارهی تیز و خشن.
* پارگی کبد و خونریزی داخلی بر اثر زیاد پایین قراردادن کف دست، موقع ماساژ قلبی
