قرآن کریم درباره قرار داشتن امور بر میزان و معیار می فرماید:
فاما من ثقلت موازینه* فهو فی عیشه راضیه* و اما من خفت موازینه* فامه هاویه* و ما ادراک ماهیه نار حامیه (آیات ۶ تا ۱۱ سوره قارعه)
پس آن کسانی که میزان های عمل آنان سنگین باشد، در آسایش و خوشی خوشگوار و پسندیده خواهند بود، و آن کسانی که میزان های عملشان سبک است، پس اصل مقر و محلشان در هاویه دوزخ است، و ای پیامبر چگونه حقیقت هاویه را خواهی فهمید؟! آتشی است سخت سوزنده و گدازنده و افروخته شده.
در اینکه هر چیز را خداوند از روی معیار و میزان آفریده، و پیامبران را از روی میزان فرستاده است، و بنابراین افراد بشر نیز باید در سنت تشریع بر نظام میزان رفتار کنند، جای شبهه و تردید نیست.
والسماء رفعها و وضع المیزان الا تطغوا فی المیزان و اقیموا الوزن بالقسط ولا تخسروا المیزان (آیات ۹ تا ۷ سوره رحمن)
پروردگار متعال آسمان را بلند پایه برافراشت، و میزان را قرار داد، تا اینکه شما در میزان و سنجش طغیان نکنید! و ظلم و ستم روا مدارید! و سنجش و میزان را بر اساس قسط و عدل بپای دارید و استوار کنید! و در میزان کم و کاهش، و نقصان و کاستی پدید نیاورید!
الله الذی انزل الکتاب بالحق و المیزان و مایدریک لعل الساعه قریب (آیه ۱۷ سوره شوری)
خداست آنکه کتاب را بحق و با میزان فرو فرستاد، و چه می دانی ای پیامبر، امید است که ساعت قیام قیامت نزدیک باشد؟
لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط (آیه ۲۵ سوره حدید)
و به تحقیق که هر آینه ما پیامبران خود را با ادله و بینه قاطعه و معجزات قاهره فرستادیم، و با آنان نیز کتاب و میزان را فرو فرستادیم، تا اینکه مردم در میان خود به عدل و قسط قیام کنند.
از این آیات استفاده میشود که عالم تکوین بر اساس حسابهای دقیق و معیارها و میزانهای دقیق بنا شده است، و ارسال رسل و انزال کتب سماویّه نیز بر اساس میزان بوده است. و عالم بشریّت یله و رها نیستند بلکه دارای میزان میباشند. و عالم تشریع بیحساب نیست، و افراد بشر همگی باید میزان خود را بر محور حقّ و نظام قسط قرار دهند. کسانی که میزانشان سنگین است، در دنیا با اطمینان زیست نموده و در آخرت سرافراز؛ و کسانی که میزانشان سبک است در دنیا به نکبت زندگی نموده و در آخرت نیز سرافکنده و شرمسار در قعر دوزخ خواهند بود.
مراد از میزان نسبت به هر امّتی پیامبر آن امّت و وصی آن پیامبر و کتابی است که باید بدان عمل کنند، و در امّت آخر الزّمان میزان وجود اقدس رسول الله و أمیرالمؤمنین صلوات الله علیهما و قرآن کریم است که:
إِنَّهُ لَکِتَـ’بُّ عَزِیزٌ * لاَّ یَأْتِیهِ الْبَـ’طِلُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لاَ مِنْ خَلْفِهِ تَنزِیلٌ مِّنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ (آیه ۴۲ سوره فصلت)
«این قرآن کتاب عزیزی است که هرگز، چه نسبت به امور آیندۀ جهان و چه نسبت به امور و وقایع گذشتۀ جهان، در آنچه آورده است بطلان و تباهی بدو راه ندارد. و تا قیامت کتاب ابدی است که از طرف خداوند حکیم و پسندیده صفات بدین عالم فرود آمده است.»
