اولین سئوالی که در ذهن مطرح میشود این است که آیا بین مردان و زنان تفاوتهای جسمی که در ورزش کردن تأثیر بگذارد وجود دارد یا خیر؟
باید بگویم بله، در بسیاری از موارد تفاوتهایی وجود دارد که برخی از آنها به نفع خانمها بوده و باعث میشود آنها در برخی ورزشها موفقتر از آقایان باشند. به طور مثال: توانایی زنان در سرعت بخشی به دویدن بیشتر از مردان است و از آنجائیکه میزان چربی بدن آنها نیز از آقایان بیشتر است و به عنوان منبع انرژی عمل میکند، خانمها در دوهای با مسافت طولانی از آقایان موفقترند. از طرفی خانمها در دماهای بالا قابلیت عرق ریزی بیشتری دارند و این سبب تحمل بیشتر آنان در ورزش در هوای گرم میشود و بدلیل لایه ضخیمتر چربی تحملشان در هوای سرد نیز بیشتر است. البته قدرت عضلانی خانمها ۳۰٪ کمتر از آقایان است و مردان دارای استخوانهای بلند و متراکمتری هستند. در نتیجه در ضربه زدن مانند ضربات پا نیروی بیشتری وارد میکنند. از طرفی خانمها بدلیل اینکه پاهای کوتاهتری دارند در فعالیتهای تعادلی پایداری بیشتری از خود نشان میدهند. در هر صورت این تفاوتهای جسمی هیچ گاه سبب ممنوعیت ورزش خاص برای خانمها نشده است.
در گذشته تصور میکردند خانمها بدلیل گذراندن مراحلی خاص مانند عادت ماهیانه، حاملگی، یائسگی و … نباید ورزش سنگین انجام دهند در صورتیکه در حال حاضر این عقاید منسوخ شدهاند و حتی در این مراحل نیز ورزش برای بانوان بسیار مفید است که در ذیل به آن میپردازیم.
تمرینات منظم ورزش دارای فواید مشابهی در زنان و مردان است یعنی کاهش فشار خون، پائین آوردن تعداد ضربان قلب و کاهش درصد چربی بدن که تمامی این موارد به پیشگیری از بیماریهای قلبی کمک میکنند. به علاوه، ورزشهای توأم با اعمال وزن روی بدن، سبب تقویت استخوانها و جلوگیری از پوکی استخوان بخصوص در خانمها میگردد.
تأثیرات مثبت ورزش در دوران قاعدگی
هیچ دلیل قاطعی وجود ندارد که قاعدگی بر عملکرد بدنی تأثیر منفی داشته باشد. در میان زنانی که در دانشگاه به ورزش میپردازند، تفاوتی در حداکثر جذب اکسیژن در مراحل مختلف قاعدگی وجود نداشته است. لذا دلیلی وجود ندارد که خانمها تمرینات و مسابقات ورزشی را در زمان قاعدگی تغییر دهند و یا قطع کنند.
در برخی خانمها به علل مختلف مانند علل روانی، ایجاد اختلالات و علائم شدید در زمان قاعدگی مانند درد، ضعف شدید و یا علائم پیش قاعدگی مانند سردرد، علائم گوارشی، ممکن است در عملکرد جسمیشان در زمان قاعدگی اختلال ایجاد شود. برخی از مطالعات نشان میدهند که تمرینات ورزشی میتواند در کاهش درد قاعدگی مؤثر باشد. در یک مطالعه درد قاعدگی در زنان دانشجو وقتی که به مدت یکسال تحت تمرینات جسمانی قرار گرفتند تا ۵۵٪ کاهش یافت. از طرف دیگر انجام تمرینات سبک میتواند در جلوگیری و تسکین درد قاعدگی مفید باشد. انجام منظم این تمرینات باعث بهبود گردش خون در ناحیه شکم، افزایش قوام عضلات شکم و انعطاف پذیری ناحیه کمر و لگن و انبساط عضلانی ناحیه لگن میگردد.
بنابراین ورزش برای خانمها حتی در برخی مراحل مانند قاعدگی، یائسگی، پس از زایمان و … نه تنها ضرری ندارد بلکه بسیار مفید است و حتی خانمهای ورزشکار با قرار گرفتن در این مراحل نیازی به تغییر و یا قطع فعالیتهای ورزشیشان ندارند.
فواید ورزش در دوران حاملگی
ورزش میتواند برای خانم حامله بسیار مفید باشد. همچنین وقتی خانمهای ورزشکار حامله میشوند. در طی دوران حاملگی به ورزش خود ادامه میدهند. لذا باید اثرات مفید و خطرات انجام فعالیتهای ورزشی طی دوران بارداری را دانسته و توصیههای مربوط به سالم ورزش کردن در این دوران را به خاطر بسپاریم.
فواید انجام فعالیت ورزشی در دوران بارداری:
نرمشها و ورزشهای سبک با توصیههای لازم انجام میشوند، هیچ خطری برای مادر و جنین ندارند بلکه به دلایل زیر میتوانند برای مادر بسیار مفید باشند.
ظرفیتهای ریوی و توانائیهای تنفسی مادر در حین بارداری را افزایش میدهند.
احتمال بروز برخی بیماریهای در حین حاملگی مانند بیماری قند حاملگی و فشار خون بالا را کاهش میدهند.
از افزایش وزن بیش از حد مادر جلوگیری میکند
آمادگی و تناسب جسمانی مادر را حفظ میکنند.
کمردرد و وریدهای واریسی که در حاملگی شایع است کاهش میدهند.
شرایط روحی و خودباوری و وضعیت خواب مادر را بهتر میکنند و باعث افزایش اعتماد به نفس در وی میگردند.
زایمان را آسانتر کرده و بهبودی بعد از زایمان را سریعتر میکنند.
به دلیل ارتقاء سطح سلامت جسمی و روحی مادر به زایمان طبیعی وی کمک می کنن
