پرسش . دليل اينكه برخي فرزندان كه در سنين كودكي به مسائل عبادي علاقه مندند، به مرور زمان از اين مسائل جدا ميشوند، چيست؟
پاسخ: دوره بلوغ دوران بحراني و دقيق است كه بايد عالمانه و با آگاهي و به دقت بر آن نظارت شود. طبيعي است كه عبور از اين دوران، حمايت مربي و برنامهريزي خاص را ميطلبد. در حالي كه اين دوره نقطه عطف رشد فرزند است، اگر به صورت دقيق، حساب شده و منطقي با آن برخورد نشود منشأ مشكلات عمدهاي خواهد شد. خود بلوغ، موجب توجّه بيشتر به مسائل مذهبي ميشود. اما عملكرد مربّي، پدر يا مادر در اين دوره برخي از فرزندان را از امور مذهبي جدا ميكند. در اين ميان، نبايد از نقش محيط تربيتي و دوستان غافل بود؛ با وجود اين غريزه و در صورت دوري از خانواده، نقش دوستان در روحيه، اخلاق و رفتار فرزند جدي ميشود. اگر محيط تربيتي تأثير سابق را ندارد بايد متناسب با وضع سنّي فرزند تغيير كند؛ بايد بررسي شود كه محيط مدرسه چگونه است و تا چه حدّي به مسائل معنوي با روش تربيتي صحيح و آموزش مناسب توجّه ميشود. وسايل ارتباط جمعي و رسانهها نيز تأثير خود را در امر تربيت به ثبوت رسانده است. پس در انتخاب نوع فيلم و زمان پخش آن و سازگاري با روحيه فرزند دقت شود. از سويي ديگر فرزند در اين سن استقلال خواه است.
نكته ديگر توجه به غذايي است كه به فرزند خورانده ميشود. از غذاي حرام بپرهيزيد كه تأثير آن در نطفه، جنين و كودك بروز ميكند. از جمله عوامل ناهنجاري در سن بلوغ وضع نامناسب پوشش مادر در خانه يا رابطه نامناسب پدر و مادر با يكديگر است. از نظر اسلام به فرزندان بايد آموخته شود كه در سه وقت ؛ پيش از نماز صبح، نيم روز و سوم شبانگاه كه هنگام خلوت است و پدر و مادر خود را به پوشاندن مقيد نميكنند، براي ورود به اتاق اجازه بگيرند. ( اشاره به نور 24، آيه 58. )
اگر عوامل مؤثر در تربيت صحيح فرزند يا عوامل هنجارآفرين به شماره درآيد، سياهه بلندبالايي خواهد شد. اگر پدر و مادر در انجام وظايفي كه شرع در مورد فرزند معين كرده، كوتاهي نكنند در نتيجه كار و عاقبت امر فرزند مقصر نيستند. ولي اگر تكاليف تربيتي خود را بهدرستي انجام نداده اند مقصرند و بايد جبران كنند. در هر حال امكان برگشت نوجوان و جوان به سوي امور معنوي همواره فراهم است؛ چرا كه قلب جوان مهياتر از قلب انسان پير است. ( لِأَنَّ قَلْبَ الشّابِّ أَرَقُّ مِنْ قَلْبِ الشَّيْخِ؛ بحارالانوار، ج 12، ص 280.)
