قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
مقدر و حتمی بودن روزی انسان
لَو أنَّ ابنَ آدَمَ فَرَّ مِن رِزقِهِ کما یَفِرُّ مِنَ المَوتِ لَأَدرَکَهُ کما یُدرِکُهُ المَوتُ. (۵/۲۰۴۸؛ مکارم الاخلاق: ۲/۳۷۷)
اگر آدمی همچنان که از مرگ میگریزد از روزی میگریخت، باز روزی به او میرسید، همچنان که مرگ به او میرسد.
تأمین هزینه زندگی
مَلعونٌ مَلعونٌ مَن ضَیَّعَ مَن یَعُولُ.(۵/۲۰۶۰؛ بحار: ۱۰۳/۱۳)
ملعون است ملعون، کسی که هزینه خانواده خود را تأمین نکند.
زیاد نشدن روزی حریص
انّ الرِّزقَ لا یَجُرُّهُ حِرصُ حَریصٍ ولا یَصرِفُهُ کَراهِیَهُ کارِهٍ. (۵/۲۰۴۶؛ بحار: ۷۷/۶۷)
نه حرص زدنِ حریص روزی را به طرف او میکشاند و نه ناخوش داشتن کسی از روزی، آن را از او باز میدارد.
مقّدر بودن روزی
لا تَهتَمَّ لِرِزقِ غَدٍ فانّ کُلَّ غَدٍ یَأتِی بِرِزقِهِ.(۵/۲۰۵۲؛ بحار: ۷۷/۶۷)
غم روزی فردا را مخور؛ زیرا هر فردایی روزی خود را میآورد.
عامل افزایش دهنده روزی
الرِّزقُ أسرَعُ الی مَن یُطعِمُ الطَّعامَ، مِن السِّکِّینِ فی السَّنامِ. (۵/۲۰۵۶؛ بحار: ۷۴/۳۶۲)
روزی کسی که اطعام میکند، سریع تر از فرو رفتن کارد در کوهان شتر، به سویش می آید.
راه افزایش روزی
لمّا قیلَ لَهُ(ص): اُحِبُّ أن یُوَسَّعَ عَلَیَّ فی الرِّزقِ؟ [قال] دُمْ علی الطَّهارَهِ یُوَسَّعْ علَیکَ فی الرِّزقِ.(۵/۲۰۵۶؛ کنزالعمال: ۴۴۱۵۴)
به رسول خدا صلی الله علیه وآله عرض شد: دوست دارم روزی ام زیاد شود. فرمود: پیوسته در حال طهارت و پاکیزگی باش، روزیت افزایش مییابد.
صدقه بازکننده و افزایش دهنده روزی
أکثِرُوا مِن الصَّدَقَهِ تُرزَقُوا.(۵/۲۰۵۶؛ بحار: ۷۷/۱۷۶)
صدقه زیاد بدهید، تا خداوند به شما روزی بدهد.
نپرداختن حق مؤمن، از بین برنده برکت روزی
مَن حَبَسَ عن أخیهِ المسلمِ شیئاً مِن حَقٍّ حَرَّمَ اللَّهُ علَیهِ بَرَکهَ الرِّزقِ الّا أن یَتوبَ. (۵/۲۰۵۸؛ امالی صدوق/۳۵۰)
هرکه حقی از حقوق برادر مسلمان خود را به او نپردازد، خداوند، برکت روزی را بر او حرام گرداند، مگر آن که توبه کند.
ارزش طلبِ روزیِ حلال
الکادُّ علی عِیالِهِ کالُمجاهِدِ فی سبیلِ اللَّهِ.(۵/۲۰۵۸؛ بحار: ۱۰۳/۱۳)
کسی که برای (هزینه) خانوده اش زحمت بکشد، مانند مجاهدِ در راه خداست.
کسب محبت خدا با تلاش برای روزی حلال
انَّ اللَّهَ تعالی یُحِبُّ أن یَری عَبدَهُ تَعِباً فی طَلَبِ الحَلالِ.(۵/۲۰۵۸؛ کنزالعمال: ۹۲۰۰)
خداوند دوست دارد که بندهاش را در راه به دست آوردن روزی حلال خسته ببیند.
بهترین روزی
خَیرُ الرِّزقِ ما یَکْفِی.(۵/۲۰۶۴؛ بحار: ۷۷/۱۶۸)
بهترین روزی آن است که به قدر کفایت باشد.
با ارزشی روزی کم و کافی
ما قَلَّ وکَفی خَیرٌ مِمّا کَثُرَ وألهی.(۵/۲۰۶۴؛ امالی صدوق: ۳۹۵)
روزی اندک و بسنده، بهتر است از روزی بسیار و بازدارنده (از یاد خدا).
