زنان، جایگاه و حقوق(۲)

بهتر از هزار مرد ناصالح
11. امام صادق(ع):
الْاِمْرَأَهُ الصّالِحَهُ خَیْرٌ مِنَ اَلْفِ رَجُلٍ غَیْرِ صالحٍ؛(۱)
زن صالح، به از هزار مرد ناصالح است.نشانه ایمان
12. پیامبر اکرم(ص):
کُلَّما ازْدادَ الْعَبْدُ إیماناً اِزْدادَ حُبّاً لِلنِّساءِ؛(۲)
بنده هر چه ایمانش را فزونى دهد، محبتش بر بانوان بیشتر خواهد شد.محبوب انبیا(ع)
13. امام صادق(ع):
مِنْ اَخْلاقِ الْاَنْبِیاءِ حُبُّ النِّساء؛(۳)
محبت به زنان از اخلاق انبیا است.بیشترین خیر
14. امام صادق(ع):
اَکْثَرُ الْخَیْرِ فىِ النِّساءِ؛(۴)
بیشترین خیر و خوبى در زنان است.
در تأکید بر این سخن شریف، مناسب مى‏نماید پاسخ امام صادق(ع) به پرسش فُضَیل را بازگو کنیم. او مى‏گوید: به امام(ع) عرض کردم: مردم سخنى مى‏گویند و آن اینکه بیشتر اهل آتش در روز قیامت، زنان هستند! امام(ع)در ردّ این حرف به پاسخى نقضى استناد جستند و فرمودند: این چه سخن بیجایى است؟! در حالى که یک مرد در آخرت، گاه با هزار نفر از زنان دنیا در کاخى از درّ یک پارچه ازدواج مى‏کند!
قُلْتُ لَهُ: شَى‏ءٌ یَقُولُهُ النّاسُ: اِنَّ اَکْثَرَ اَهْلِ النَّارِ یَوْمَ القیامَهِ النساءُ. قالَ: وَ أنّى‏ ذلکَ؟! وَ قَدْ یَتَزَوَّجُ الرَّجُلُ فی الآخِرهِ ألْفاً مِنْ نِساءِ الدُنیا فی قَصْرٍ مِنْ دُرَّهٍ واحِدهٍ.
(۵)مصونیّت اجتماعى
15. امام صادق(ع):
قال رسول اللَّه(ص): لا حُرْمَهَ لِنِساءِ اَهْلِ الذِّمَّهِ أَنْ یُنْظَرَ اِلى‏ شُعُورِهِنَّ وَ اَیْدِیهِنَّ؛(۶)
به نقل از رسول خدا(ص): نگاه کردن به موها و دستان زنان اهل ذمه مانعى ندارد.
مسأله حرمت نگاه به زنان نامحرم تنها ناشى از این نیست که شخص ناظر دچار مفسده و انحراف مى‏شود بلکه یک دلیل مهم آن احترامى است که زن مسلمان دارد و باید از دیده بیگانه مصونیت داشته باشد؛ حتى اگر نگاه عادى باشد. از این‏رو زنان غیرمسلمان که حتى به عنوان اهل ذمّه در جامعه اسلامى زندگى مى‏کنند چنین حرمتى را دارا نیستند و نگاه به مواضع عادى بدن آنان حرمتى ندارد. البته این احتمال نیز هست که چون زنان غیر مسلمان معمولاً احساس وظیفه‏اى در پوشاندن سر و دست نمى‏کنند، نگاه معمولى به آنان منعى ندارد. ولى به هر حال مصونیتى که زن مسلمان از این جهت دارد حاکى از احترام و حرمتى است که اسلام براى او قایل شده است، تا جایى که حتى چشم دوختن به او، از پشت سر نیز مورد نکوهش قرار مى‏گیرد. به روایت بعدى توجه کنید.حرمت بدار!
16. ابوبصیر به امام صادق(ع):
الْرَّجُلُ تَمُرُّ بِهِ الْمَرْأَهُ فَیَنْظُرُ اِلى‏ خَلْفِها.
قالَ: أَیَسُرُّ اَحَدَکُمْ أَنْ یُنْظَرَ اِلى‏ اَهْلِهِ وَ ذاتِ قِرابَتِهِ؟
قُلْتُ: لا.
قالَ: فَارْضَ لِلنّاسِ ما تَرْضاهُ لِنَفْسِکَ؛(۷)
زن از کنار مرد عبور مى‏کند و مرد به پشت سر او نگاه مى‏دوزد، (چگونه است؟)
امام(ع) فرمود: آیا کسى از شما را خوش مى‏آید که به پشت سر خانواده و نزدیکانش نگاه دوخته شود؟
عرض کردم: نه.
فرمود: پس آنچه را براى خودت مى‏پسندى براى مردم بپسند.سفارش شدگان
17. پیامبر اکرم(ص):
اَوْصانی جِبْرَئِیلُ بِالْمَرْأَهِ حَتّى‏ ظَنَنْتُ اَنَّهُ لایَنْبَغی طَلاقُها اِلاّ مِنْ فاحِشَهٍ مُبَیَّنَهٍ؛(۸)
جبرئیل، آن قدر در باره زن، به من سفارش کرد که گمان کردم طلاق زن سزاوار نیست مگر در جایى که آشکارا مرتکب فحشا گردد.
18. پیامبر اکرم(ص):
اِسْتَوْصُوا بِالنِّساءِ خَیْراً فإنّهنّ عِنْدَکُمْ عَوانٌ؛(۹)
سفارش مرا در باره نیکى کردن به زنان بپذیرید چرا که آنان نزد شما اسیرند.
روایات متعددى در زمینه احسان و احترام به زنان وجود دارد که از گنجایش این مجموعه بیرون است.(۱۰)
توجه به نیازهاى مادى و معنوى بانوان و عفو و گذشت و سعه صدر در باره آنان، مسایلى است که در روایات بعدى نیز شاهد تأکید بر آنها خواهیم بود.وقت ویژه
19. ابو سعید خدرى:
جاءَتْ اِمْرَأَهٌ اِلى‏ رَسُولِ‏اللَّهِ(ص) فَقالَتْ: یا رَسُولَ‏اللَّهِ! ذَهَبَ الرِّجالُ بِحَدِیثِکَ فَاجْعَلْ لَنا مِنْ نَفْسِکَ یَوْماً نأتِکَ فِیهِ تُعَلِّمُنا مِمّا عَلَّمَکَ اللَّهُ.
قالَ: اِجْتَمِعْنَ یَوْمَ کَذا فیِ مَوْضِعِ کَذا وَ کَذا. فَاجْتَمَعْنَ فَأَتاهُنَّ النَّبِیُّ(ص) فَعَلَّمَهُنَّ مِمّا عَلَّمَهُ اللَّهُ؛(۱۱)
زنى به حضور رسول خدا(ص) آمد و عرض کرد: اى رسول خدا! مردان همه سخن شما را نصیب خود کرده و بردند، پس براى ما نیز از جانب خود، روزى را قرار ده که در آن روز به حضور شما برسیم تا از آنچه خداوند به شما آموخته است به ما تعلیم دهى.
حضرت(ص) فرمود: فلان روز، در فلان جا اجتماع کنید. آنان نیز در آنجا در وقت مقرّر گرد آمدند و پیامبر اکرم(ص) نزد آنان رفت و از آنچه خداوند به او تعلیم داده بود به آنان آموخت.در میدان جنگ
20. امام باقر(ع) و امام صادق(ع):
اِنَّ رَسُولَ‏اللَّهِ(ص) خَرَجَ بِالنِّساءِ فیِ الْحَرْبِ حَتّى‏ یُداوِینَ الْجَرْحى‏، وَ لَمْ یُقَسِّمْ لَهُنَّ مِنَ الْفی‏ءِ وَ لکِنَّهُ نَفَلَهُنَّ؛(۱۲)
رسول خدا(ص) زنان را در جنگ به همراه برد تا زخمیان را مداوا کنند، و از غنایم جنگ، سهمیه‏اى براى آنان قرار نداد ولى به عنوان بخشش و هِبَه، سهمى به آنان داد.
استفاده از سهمیه غنایم به صورت مقرّر، منوط به حضور مستقیم در صحنه نبرد است و این وظیفه مردان است، اما این مانع از آن نبود که پیامبر اکرم(ص) از زحمات زنان در کمک به سربازان اسلام، قدردانى عملى کند. عنایت ویژه‏اى که اولیاى عظیم‏الشأن اسلام بویژه پیامبر اکرم(ص)، به ارج‏گذارى مقام زن دارند شامل جنبه‏هاى گوناگونى مى‏شود که در این روایات به گوشه‏هایى از آنها اشاره مى‏شود. روایت بعدى نیز مؤید همین امر است.
________________________________________
1- وسائل الشیعه، ج‏۱۴، ص‏۱۲۳.
2- بحارالانوار، ج‏۱۰۳، ص‏۲۲۸.
3- کافى، ج‏۵، ص‏۳۲۰.
4- وسایل الشیعه، ج‏۱۴، ص‏۱۱.
5- من لایحضره الفقیه، ج‏۳، ص‏۴۶۸.
6- همان، ص‏۱۴۹.
7- همان، ص‏۱۴۵. و نیز به همین مضمون: مستدرک الوسایل، ج‏۱۴، ص‏۲۷۳.
8- همان، ص‏۱۲۱.
9- مستدرک الوسایل، ج‏۱۴، ص‏۲۵۱ و نیز ص‏۲۵۳.
10- از جمله: وسایل الشیعه، ج‏۱۴، صص ۱۲۱ – ۱۲۲.
11- میزان الحکمه، ج‏۹، ص‏۹۷.
12- بحارالانوار، ج‏۱۹، ص‏۱۸۴.