پرسش . چرا در متون ديني نامها و صفات فراواني براي قيامت بيان شده است؟
پاسخ: گرچه اين بحث طولاني شد ولي در عين حال مواردي از اسماء و صفات قيامت نيز حذف شد. در بررسي اين مبحث به چند نكته بايد توجه كرد:
1. با دقت در اين بحث بسياري از ويژگي هاي عالم آخرت روشن ميشود و راهي براي شناخت آن به جز نقل و راه وحي وجود ندارد. اين راه بهترين و تنها راه مطالعه آخرت است. اين كه آن روز، روز حسابرسي و جز او پاداش است، روز اجتماع همگاني و جدايي نيكان از بدان، روز جاودانگي و بقا، روز تنهايي و حسرت، روز دشواري و بروز عظمت ها است. روز حق و بروز نهانيها و… . هر يك از اينها صفتي از صفات آن روز را به روشني مينماياند.
2. با توجه به آنچه گذشت مقايسه دنيا و آخرت امري سهل بوده و به خوبي ميتوان به تفاوتهاي اين دو نشئه پي برد.
3. آثار تربيتي و سازندگي روحي كه در اين اوصاف و اسامي وجود دارد بر كسي پوشيده نيست. شايد مهمترين هدف قرآن از بيان اين همه اوصاف متفاوت همين جنبه تربيتي آن باشد. چون قرآن كتاب تربيت و انسان سازي است.
توجه به هر يك از اين نامها و صفات باعث سازندگي انسان ميشود؛ تا آنجا كه دقت در اوصاف مذكور آنچنان رعبي را در او ايجاد ميكند كه هرگز حاضر نيست خدا را نافرماني كند.
وقتي ميخوانيم كه آن روز فزع اكبراست؛ فزعي كه به قول اميرالمومنين عليه السلام ملائك هاي را كه هيچ گناهي ندارد ميترساند و از آن هفت طبقه زمين و كوههاي ميخ گونه و زمين ميلرزد و آسمان شكافته ميشود و… آيا ممكن است انسان بعد از دقت در اين مفاهيم نلرزد واعمال خود را اصلاح نكند؟ حضرت در بخشي از كلام خود بيان ميفرمايد: « يا عباد اللّه ان بعد البعث ماهو اشد من القبر… يوم عبوس قمطرير، يوم كان شره مستطيراً… ان فزع ذلك اليوم ليرهب الملائكه الذين لاذنب لهم و… و ينفخ في الصور فيفزع من في السماوات و الارض الا من شاء اللّه، فكيف من عصي باسمع و البصر و اللسان و… ان لم يغفر اللّه له… لانه يصير الي غيره الي نار قعرها يعيد، و حرها شديد، و شرابها صديد…» (بحار ج 7 ص 103. ) اعاذنا اللّه منها و من شرور انفسنا.
