وجود مبارك او، دنيا باقى و برقرار، و مخلوقات عالَم از روزى برخوردارند. همينطور در سايه وجود اوست كه نظم و انسجام زمين وآسمان پاحفظ مىشود».
با در نظر گرفتن مطالب گذشته و تأمل در مضمون آياتى همانند:
1 – يا أيها الذين آمنوا اتّقوا اللّه وابتغوا إليه الوسيلة 1
ای كسانى كه ايمان آوردهايد! تقوا پيشه كنيد و وسيلهاى براى تقرّب به خداوند انتخابكنيد.
2- ولو أنّهم إذ ظلموا أنفسهم جاؤك فاستغفروا اللّه واستغفر لهم الرسول لوجدوا اللّه توابا رحيما 2
اگر آنها هنگامىكه به خود ستم كردند -گناه مرتكب شدند- و به سراغ تو آمده، و از خداوند طلب عفو و بخشش مىكردند، و تو نيز براى آنها طلب عفو مىنمودى، خداوند را توبه پذير ورحيم مىيافتند».
3- قالوا يا أبانا استغفر لنا ذنوبنا إنّا كنّا خاطئين قال سوف استغفر لكم ربّي انّه هو الغفور الرحيم 3
¬ برادران يوسف گفتند: اى پدر! از خدا آمرزش گناهان ما را بخواه كه ما خطاكار بوديم! يعقوب در پاسخ آنها فرمود: به زودى براى شما از خداوند طلب آمرزش خواهم كرد، همانا او آمرزنده ومهربان است».
و همچنين از دقت در مدلول و مضمون رواياتى نظير:
1- روايت ابوالوفاى شيرازى كه بر طبق آن رسول اكرمصلّى اللّه عليه و آله فرمودند:
«چون درمانده و گرفتار شدى پس به حجّت استغاثه كن كه او تو را در مىيابد، و حجّت براى كسى كه از او استغاثه كند پناه و فرياد رس است». 4
2- مرد نابينايى تقاضاى دعا از پيامبرصلّى اللّه عليه و آله براى شفاى بيمارىاش كرد، پيغمبرصلّى اللّه عليه و آله به او دستور دادند كه چنين دعا كند:
«اللّهم إنّي أسئلك وأتوجه إليك بنبيّك محمّد نبيّ الرحمة، يا محمّد إنّي توجّهت بِك إلى ربّي في حاجتي لتقضي لي اللّهم شفّعه فيّ» 5
¬ خداوندا! من از تو به خاطر پيامبرت كه پيامبر رحمت است تقاضا مىكنم وبه تو روى مىآورم. اى محمّد! به وسيله تو به سوى پروردگارم براى انجام حاجتم توجه پيدا مىكنم، اى خداى من! او را شفيع من قرار بده».
3 – آنگاه كه مادر گرامىحضرت علىعليه السلام رخت از جهان بربست، پيغمبر اكرمعليهم السّلام به او چنين دعا فرمود:
«اغفر لأمّي فاطمة بنت أسد و وسّع عليها مدخلها بحقّ نبيّك والأنبياء الذين من قبلي» 6
«خداوندا! مادرم فاطمه دختر اسد را بيامرز، و قبر را براى او وسيع گردان؛ بحقّ پيغمبرت وپيغمبرانى كه قبل از من بودهاند».
4- از امام رضاعليه السلام نقل شده است كه آن حضرت فرمودند:
هر گاه سختى و گرفتارى به شما روى آورد به وسيله ما از خداى عزّوجلّ كمك بخواهيد و اين است معنى كلام خداوند متعال در قرآن كريم: «و للّه الاسماء الحُسنى فادعوه بها» 7
و دعاهاى زيادى در توسل به خداى متعال بوسيله امامانعليهم السّلام در متون روايى وارد شده است از جمله در زمينه توسل به امام زمانعليه السلام چنين آمده است:
اللّهم انّى اسألك بحقّ وليّك و حجّتك صاحب الزّمان اِلاّ اغتنى به جميع امورى و كفيتنى به موتة كل موذٍ و طاغٍ و باغٍ و اغتنى به فقد بلغ محمودى و كفيتنى كل عددٍ و همٍّ و غم و دين و وُلدى و جميع اهلى و اخوانى و من يعنينى امرُه و خاصّتى آمين يا ربّ العالمين. 8
بار خدايا من از تو مىخواهم به حقّ ولىّ و حجّتت صاحب الزمانعليه السلام كه مرا بر تمام امور ياريم كنى و به او شرّ هر گونه موذى و سركش و ستمگرى را از من دور گردانى و به آن حضرت مرا يارى كنى كه تلاشم به آخر رسيده و هر گونه دشمنى و همّ و غم و اندوه و قرض را از من و فرزندانم و تمام خاندانم و برادرانم و هر كس كه كارش به من مربوط مىشود و بستگان نزديكم، كفايت كنى، اى پروردگار عالميان! همه اين درخواستهاى مرا اجابت فرما.
باز در اين باره حضرت امام حسن عسكرىعليه السلام مىفرمايند:
روزى سلمان فارسى؛ به گروهى از يهوديان برخورد كرد كه در محلى نشسته بودند وقتى چشم آنها به سلمان افتاد از او خواستند كه هر چيزى را كه همان روز از پيامبر اكرمصلّى اللّه عليه و آله شنيده است براى آنها تعريف كند. از آنجا كه سلمان؛ به اسلام آوردن آنها علاقه داشت خواهش آنها را اجابت كرد و نزد آنها رفته، چنين گفت: شنيدم حضرت محمدصلّى اللّه عليه و آله مىفرمودند: خداوند عزّوجلّ مىفرمايد: اى بندگان من! آيا چنين نيست كه هر كس حاجتهاى بزرگى از شما بخواهد آنها را بر آورده نمىسازيد مگر آنكه محبوبترين افراد را نزد شما واسطه بياورد، آنگاه آن حاجت را به احترام آن شفاعت كننده بر ايشان برمىآوريد؟
الا! فاعلموا ان اكرم الخلق علىّ وافضلهم لوىّ محمّد و اخوه علىّ و من بعده من الائمة الذين هم الوسائل الىّ الا فليدعنى من همّته حاجة يريد نفعها او دهمته داهية يريد كف ضررها تستشفعون اليه باعزّ الخلق عليه….
توجه كنيد و بدانيد كه گرامىترين و برترين مخلوق در نزد من محمّدصلّى اللّه عليه و آله و برادر او علىعليه السلام و بعد از او ساير امامانى هستند كه آنها وسيله به سوى من مىباشند. همانا هر كس حاجتى برايش اهميت دارد و نفع آن را خواستار است، يا حادثه بزرگى براى او پيش آمده است كه مىخواهد ضرر آن را دفع كند مرا به وسيله محمّدصلّى اللّه عليه و آله و خاندان او بخواند؛ من حاجت چنين كسى را به بهترين شكل بر طرف خواهم ساخت. همانگونه كه اگر عزيزترين كس را نزد فردى شفيع ببريد او نياز شما را به جهت شفاعت آن عزيزش به نحو احسن بر مىآورد. 9
حكايات زيادى كه در اين زمينه در تاريخ وارد شده است، نظير آنچه كه «ابن حجر» در كتاب «صواعق» از امام شافعى پيشواى معروف اهل تسنّن نقل مىكند كه وى در مواقعى كه به ياد سختىهاى روز قيامت و رسيدگى به نامه اعمال و… مىافتاد به اهلبيت پيامبرعليهم السّلام توسّل مىجست و چنين مىسرود:
آل النبي ذريعتي وهم إليه وسيلتي
ارجو بهم اُعطى غدا بيد اليمينِ صحيفتي
«خاندان پيامبر وسيله من هستند؛ آنها در پيشگاه خداوند وسيله تقرّب من هستند؛ اميدوارم به سبب عنايت آنها در فرداى قيامت نامه عمل من به دست راست من داده شود». 10
1 سوره مائده، آيه 35
2 سوره نساء، آيه 64
3 سوره يوسف، آيه 97و 98
4 نجم الثاقب، ص 787
5 وفاء الوفاء، ج 3ص 1372
6 جامع كبير طبرانى.
7 بحار الانوار، ج 94 ص 22ح 17
8 بحار الانوار، ج 94ص 34ح 22
9 بحار الانوار، ج 22ص 369ح 9
10 التوصل الى حقيقة التوسل، ص 329
