پرسش: چگونه خشنودی امام زمان علیه السلام را به دست آوریم و از کجا بفهمیم که آقا از اعمال ما رضایت دارد یا نه؟
پاسخ: خشنودی امام زمان علیه السلام در رضای خداست: «رضی اللّه رضانا اهل البیت» (پیام قرآن، ج ۹، ص ۴۴۱ ـ ۴۵۰. ) . توضیح آنکه خداوند برای تحقق فلسفه آفرینش و هدفی که انسانها را برای آن آفریده است، پیامبران و کتابهای آسمانی فرستاده است. محصول و عصاره همه فرمانهای الهی در شریعت اسلام موجود است که به دست پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله به بشریت ارائه شده است. با تحقق وصایت و ولایت و معرفی امام بعد از پیامبر اسلام، دین خدا کامل و نعمت خدا تمام شد: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلاَمَ دِیناً» (مائده: ۳) بنابراین خشنودی خداوند از مردم، هنگامی است که آموزههای شریعت خاتم را ـ که با نگهبانی و حفاظت امامان معصوم به اوج کمال خود میرسد ـ اجرا کنند. این آموزهها را در خلال منابع استنباط احکام میتوان یافت؛ یعنی در قرآن، سنت، عقل و اجماع که فتوای فقها مبتنی بر آن است. حال اگر کسی خود مجتهد و کارشناس است، باید خود حکم شرع را بفهمد و اجرا کند، اگر هم مجتهد نیست باید به مجتهد و کارشناس مراجعه و از او تقلید کند، یعنی آنچه را در رساله های عملیه مراجع تقلید آمده و همچنین دستورهای ولی فقیه را اجرا کند. این امر، همراه ایمان به مبدأ و معاد و سفرای الهی، رضایت خداوند را به وجود می آورد:
وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ (توبه: ۱۰۰)
و کسانی که در صدر اسلام در ایمان سبقت گرفتند… و آنان که در اطاعت از خداوند و احسان از آنان پیروی کردند، خداوند از آنان خشنود و آنان نیز از خداوند راضی هستند… .
بنابراین خداوند از بندهای راضی است که دارای ایمان و عمل صالح ـ که محصول ایمان است ـ باشد. عمل صالح، در اطاعت از خدا و پیامبر و امامان و علما تحقق مییابد. هر کس چنین باشد مورد رضا و خشنودی امام زمان علیه السلام است. تشخیص این مطلب امری بس آسان است؛ هرچه التزام عملی فرد به احکام اسلام بیشتر باشد، قرآن را بخواند، بفهمد، و عمل کند، و به مسجد و محافل دینی بیشتر رفت و آمد داشته باشد، با افراد مذهبی و علمای دینی بیشتر محشور باشد، بیشتر مورد عنایت و خشنودی امام زمان علیه السلام است.پرسش: راه افزایش عشق به امام زمان علیه السلام و ارتباط با آن حضرت چیست؟
پاسخ:
۱. کسب معرفت
ساختار فطرت انسان، طوری است که زیبایی و کمال و فضیلت را دوست میدارد و مصادیق این زیبایی و کمال را هر جا بیابد، به آن عشق میورزد. امام زمان علیه السلام ، حجت زنده خداوند در میان انسانها و کاملترین و زیباترین و با فضیلتترین مخلوقات است. او فردی از سلسله جانشینان و اوصیای الهی است که خلیفه پیامبر صلی الله علیه و آله و یازده امام معصوم و «بقیه اللّه» بر زمین است. او عصاره همه کرامتها و ارزشهای انسانی و ترجمان و آینه تمامنمای خلیفه اللّه بر روی زمین است که عالیترین شاخصهای فطرت الهی انسانی و آینه اسما و صفات جمیل مطلق یعنی خدای تعالی است.
انسانی که در تکاپوی یافتن مظهر جمال الهی و عشق ورزیدن به اوست، باید تلاش کند که او را بشناسد؛ و با این معرفت مظهر جمیل مطلق را بیابد. معرفت او، کافی است که انسان را شیدای او کند، و این مقتضای فطرت انسان است. شاید رمز تأکیدهای فراوان اسلام بر لزوم و ضرورت شناخت امام که عدم این معرفت را گمراهی در دین معرفی میکند، همین باشد: « … اللهم عرّفنی حجتک، فانک ان لم تعرفنی حجتک، ضللت عن دینی». (کافی، ج ۱، ص ۳۳۷.)
البته این معرفت هرچه عمیقتر، دقیقتر و همه جانبهتر باشد، آثار بیشتری دارد. در فرهنگ و معارف شیعی، امام تنها یک هدایتگر و راهنما نیست که ارائه طریق کند و به بندگان خدا آدرس مقصد را بدهد، بلکه انسانهای مستعد را به سرمنزل مقصود میرساند. به عبارت دیگر، هدایت امام تنها از نوع «ارائه طریق» نیست، بلکه از نوع «ایصال الی المطلوب» نیز هست. این است مفهوم «هدایت به امر» که در قرآن مطرح شده است:
وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّهً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا وَکَانُوا بِآیَاتِنَا یُوقِنُونَ (سجده: ۲۴)
۲. افزایش ارتباط
دومین گام لازم برای ایجاد محبت و بهره وری بیشتر از خورشید وجود امام، افزایش ارتباط است. این مهم، با دعای مستمر برای سلامت و تعجیل در ظهور او، صدقه دادن از طرف او، در انتظار فرج بودن، توسل به او، پرهیز از گناه و انجام فرایض و برخی مستحبات، اظهار ارادت و محبت و مودت است که قرآن کریم آن را مزد سیاست نبیّ مکرم اسلام قرار داده است: « قُل لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبَی (شوری: ۲۳)؛ بگو من هیچ پاداشی از شما به خاطر رسالتم درخواست نمیکنم، جز دوستی نزدیکانم [اهل بیتم]». در کافی حدیثی از امام باقر علیه السلام نقل شده است که مراد از «قربی» در آیه امامان معصوم علیهم السلام میباشند. (المیزان، علامه سید محمد حسین طباطبائیره، ج ۱۸، ص ۵۱ )
افزون بر آنچه گذشت، خواندن دعاها و زیارتنامه ها و صلوات های مأثور که درباره حضرت وارد شده، همچون زیارت مخصوص عصر جمعه، همچنین خواندن نماز مخصوص امام زمان علیه السلام در مسجد مقدس جمکران و سایر اماکن، از مواردی است که در افزایش رابطه قلبی با آن مصلح جهانی موثر است.پرسش: چرا با شنیدن نام «قائم» از جا برمیخیزیم؟
پاسخ: «حاجی نوری» مینویسد: در خبری نقل شده است که روزی در مجلس امام صادق علیه السلام نام مبارک حضرت مهدی برده شد، امام علیه السلام برای تعظیم و احترام از جای برخاست. (نجم الثاقب، ص ۴۴۴.)
نیز در روایت آمده است که بعد از آنکه دعبل خزاعی، در حضور امام رضا علیه السلام ابیاتی درباره حضرت مهدی علیه السلام قرائت کرد، امام علیه السلام از جای برخاست… (منتخب الأثر، ص ۵۰۵ . )
میرزا نوری میگوید: وقتی نام حضرت حجت علیه السلام در مجلس امام رضا علیه السلام برده شد، حضرت از جا برخاست و دو دست مبارکش را روی سر گذاشت و فرمود: « اللهم عجّل فرجه و سهل مخرجه ( همان.) ».