مقام والای مادر در قرآن

زن در آینه جلال و جمال، جوادی آملی، عبد الله؛
نوع دستورهایی که اسلام به زن و مرد می‌دهد، در عین حال که یک راه مشترکی برای هر دو قائل است ولی راه مخصوص را هم از نظر دور نمی‌دارد، وقتی احترام به پدر و مادر را بازگو می‌کند، برای گرامی داشت مقام زن، نام مادر را جداگانه و بالاستقلال طرح می‌کند. قرآن کریم می‌فرماید:
اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لا تنهرهما و قل لهما قولا کریما
اگر یکی از آن دو یا هر دو، در کنار تو به سالخوردگی رسیدند به آن‌ها حتی «اوف» مگو و به آن‌ها پرخاش مکن و با آن‌ها سخنی شایسته به گوی.
و در بخشی دیگر می‌فرماید: ما سفارش کردیم به انسان که احسان را نسبت به پدر و مادر فراموش نکند:
و وصینا الانسان بوالدیه احسانا
و انسان را نسبت به پدر و مادرش به احسان سفارش کردیم.
و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا
پروردگار تو مقرر کرد که جز او را مپرستید و به پدر و مادر خود احسان کنید. و در جای دیگر احسان به پدر و مادر را در کنار عبادت حق یاد می‌کند:
ان اشکر لی و لوالدیک
شکر گزار من و پدر و مادرت باش.
اما با همه این تجلیل‌های مشترک، وقتی می‌خواهد از زحمات پدر و مادر یاد کند، از زحمت مادر سخن می‌گوید، نه از زحمت پدر، آنجا که می‌فرماید:
و وصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا
زحمات سی ماهه مادر را می‌شمارد، که: دوران بارداری، زایمان، و دوران شیرخوارگی برای مادر دشوار است. و همه این‌ها را به‌عنوان شرح خدمات مادر ذکر می‌کند. قرآن کریم به هنگام یادآوری زحمات حتی اشاره‌ای هم به این موضوع ندارد که: پدر زحمت کشیده است.
بنابراین، آیات قرآن که در مورد حق شناسی از والدین آمده است بر دو قسم است: یک قسم حق شناسی مشترک پدر و مادر را بیان می‌کند و قسم دیگر، آیاتی است که مخصوص حق شناسی مادر است، قرآن کریم اگر درباره پدر حکم خاصی بیان می‌کند فقط برای بیان وظیفه است، نظیر:
و علی المولود له رزقهن و کسوتهن بالمعروف
خوراک و پوشاک مادران به‌طور شایسته به عهده پدر فرزند است.
ولیکن هنگامی که سخن از تجلیل وبیان زحمات است، اسم مادر را بالخصوص ذکر می‌کند.