پرسش. نقش مهریه در استحکام خانواده چیست؟ آیا انتخاب مهریه بسیار میتواند موجب انصراف مرد از طلاق دادن میشود؟
پاسخ: اولین حق اختصاصی زنان در زندگی خانوادگی مهریه است. مرد براساس طبیعتش که خواهان همسر است و برای نشان دادن صداقت خود در پیشنهاد خواستگاری و در جهت جلب رضایت زن، متعهد به پرداخت مهریه میشود. با چنین نگاهی مقدار مهریه نه نشانگر ارزش زن است و نه موجب تضمین دوام خانواده. براساس آیه ۴ سوره نساء از نظر اسلام مهریه کارکردهایی دارد؛ از جمله:
1ـ مهریه تنها به زن تعلق میگیرد و به هیچ یک از پدر یا مادر یا بستگانی که سرپرستی او را بر عهده داشتهاند، نمیرسد. (صَدُ قاتِهِنَّ)
2ـ مهریه هدیهای از سوی مرد به زن است. ( وَآتُوا النساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلهً) (در این آیه از مهریه به نحله تعبیر شده است و مراد از نحله، عطیه بدون عوض است.)
3ـ مهریه، مزد زن یا قیمت او نیست؛ زیرا زن با ازدواج به ملکیّت شوهر درنمیآید تا مهریه قیمت او باشد؛ در حالی که اجر در قبال کار است و مطابق با اندازه کاری که صورت گرفته است، معین میشود. ولی زن با اجرای صیغه عقد مالک نصف مهریه میشود و اگر عمل زناشویی انجام گردد، مالک تمام مهریّه میشود. افزون بر اینکه اگر مهریه عوض و بهای بُضْع و زناشویی بود، باید ذکر مقدار مهریه هنگام عقد شرط صحت عقد باشد؛ در حالی که عقد ازدواج بدون تعیین و ذکر مهریه صحیح است.
4ـ قرآن مهریه را «صَدُقه» نامیده است؛ یعنی چیزی که نشاندهنده صداقت مرد در ادعای عشق و محبت به زن است. از سویی دیگر زن مختار و آزاد است که مهر نخواهد یا همه آن یا بخشی از آن را به مرد ببخشد.
