ازدواج برای انسان یک نیاز طبیعی است و فوائد مهمی را در بردارد که اهم آنها عبارت استاز:
۱-نجات از سرگردانی و بیپناهی و تشکیل خانواده.دختر وپسری که ازدواج نکردهاند بمنزلهکبوترانی بیآشیانه هستند،که بوسیلهازدواج خانه و آشیانه و پناهگاه مییابند.شریک درزندگی و مونس ومحرم راز و غمخوار و مدافع و کمک بدست میآورند.
2-ارضای غریزه جنسی،غریزه جنسی در وجود انسان غریزهبسیار نیرومند و ارزندهای است.و بهمین جهت نیاز دارد به وجود همسریکه در یک محیط امن و آرامش،در مواقع احتیاج،ازوجودش بهره بگیردو لذت ببرد.تامین صحیح خواستههای غریزه جنسی یک نیاز طبیعیاستکه باید اجابتشود و الا ممکن است پیآمدهای بد روانی و جسمانی واجتماعی داشتهباشد.کسانیکه از ازدواج امتناع میورزند غالبا بهبیماریهای روانی و جسمانی مبتلا میگردند.
3-تولید و تکثیر نسل،بوسیله ازدواج انسان فرزند پیدا میکند.
وجود فرزند ثمره ازدواج و باعث تحکیم بنیاد خانواده و آرامش و دلگرمیزن و شوهر میباشد.و بهمین جهت در قرآن و احادیث نسبتبه ازدواج تاکیداتفراوانی بعمل آمده است.از بابنمونه:خدا در قرآن میفرماید:و از آیاتخدا اینست که برای شما همسرانی را آفرید تا با آنهاانس بگیرید (۵) رسولخدا صلی الله علیه و آله فرمود:در اسلام بنائی بر پا نشده که بهتر ازتزویجباشد. (۶)
امیر المؤمنین علیه السلام فرمود:تزویج کنید که سنت رسولخداست.پیامبر صلی الله علیهو آله میفرمود:هر کسی میخواهد از سنتمن پیروی کند باید ازدواج نماید.بوسیله ازدواجفرزند بیاورید (و تعدادمسلمانها را زیاده گردانید) که من در قیامتبا کثرت شما به امتهای دیگرمباهات و افتخار میکنم. (۷)
امام رضا علیه السلام فرمود:هیچکس فائدهای بدست نیاورد کهبهتر از همسر شایسته باشد.همسری که وقتی به او نگاه میکند شادمانشمیگرداند و در غیاب او نفس خودش و مال او رانگهداری مینماید. (۸)
مطالب مذکور آثار و منافع دنیوی و حیوانی ازدواج بود،کهحیوانات نیز برخی از آنها را دارنداین قبیل امور را نمیتوان هدف اصلیازدواج انسان باعتبار اینکه انسان است،محسوب داشت.انسان در اینجهان نیامده تا مدتی بخورد و بیاشامد و بخوابد و شهوترانی و لذتجوئیکندآنگاه بمیرد و نابود شود.مقام انسان عالیتر از اینهاست.انسان آمده تا با علم و عمل و اخلاقنیک نفس خویش را پرورش دهد و در راه کمال وصراط مستقیم انسانیتسیر و صعود کند تابه مقام خوب پروردگار جهاننائل گردد.انسان موجودی است عالی که با تهذیب و تزکیه نفسو اجتناباز بدیها و پرورش فضائل و مکارم اخلاق و انجام کارهای نیک،میتواندبه مقامشامخی نائل گردد که فرشتگان بدان مقام راه ندارند.انسانموجودی است جاودانه و در اینجهان آمده تا با راهنمائیهای پیامبران وبکار بستن قوانین و برنامههای دین،سعادت دنیا وآخرت خویش را تامینکند و در جهان آخرت،در جوار حق،در خوشی و آسایش تا ابدزندگیکند.
بنابراین هدف اصلی ازدواج انسان را در این برنامه باید جستجوکرد.هدف ازدواج یک انساندیندار باید این باشد که با تعاون و همکاریهمسرش بتواند نفس خویش را از گناهان و بدیهاو اخلاق زشت تهذیبنماید و با عمل صالح و اخلاق نیک پرورش دهد تا به مقام شامخانسانیتو تقرب به خدا نائل گردد.و همسر شایسته و خوب و موافق برای رسیدنبه چنینهدف مهمی ضرورت دارد.
دو انسان مؤمن که با ازدواج تشکیل خانواده میدهند،از انس ومحبت و آرامش و کامیابیهایمشروع جنسی برخوردار میشوند،و درنتیجه از انحراف و تمتعات غیر مشروع و راه یافتن بهمراکز فساد واعتیادهای خطرناک و ولگردیها و شب نشینیهای خانمانسوز محفوظ و درامانخواهند بود.و بهمین جهت پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهم السلامنسبتبه ازدواج بسیارتاکید نمودهاند.رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:هر کس که ازدواج کند نصف دینش راحفظ نموده است. (۹)
امام صادق علیه السلام فرمود:دو رکعت نمازی را که افراد متاهلبخوانند،از هفتاد رکعتنمازی که افراد غیر متاهل بخوانند افضلمیباشد. (۱۰)
وجود همسر دیندار و موافق (چه زن چه مرد) در امکان انجاموظیفه و عمل به واجبات ومستحبات و ترک محرمات و مکروهات،وتخلق به اخلاق نیک و اجتناب از اخلاق زشت،نقشبسیار مهمی را ایفامیکند.اگر زن و شوهر هر دو دیندار و در طریق پرورش و تزکیهنفسباشند،در پیمودن این راه دشوار نه تنها مانع نخواهند بود بلکه تعاون وتشویق خواهندداشت.مگر یک نفر مجاهد فی سبیل الله بدون تایید وتوافق همسرش میتواند در میدانجهاد خوب بجنگد و حماسه آفرینی کند؟
مگر انسان،بدون توافق همسرش میتواند در کسب و کار و تحصیل اموالهمه جهات شرعیو اخلاقی را رعایت کند،حقوق واجب مالی را بپردازد،از اسراف و تبذیر اجتناب نماید،و مازادمخارج ضروری خویش را درامور خیریه انفاق کند؟
همسر دیندار و مؤمن همسرش را بخوبی و صلاح دعوت میکند وهمسر لاابالی و بد اخلاقهمسرش را به فساد و بد اخلاقی میکشد و ازهدف مقدس انسانیت دور میگرداند.و بهمینجهتبه مرد و زن سفارششده که بهنگام ازدواج موضوع ایمان و دینداری و اخلاق را شرطاساسیمحسوب بدارند.
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:خداوند عز و جل فرمودهاست وقتی اراده کنم که تمامخوبیهای دنیا و آخرت را برای شخصمسلمانی جمع کنم به او قلبی خاشع و زبانی ذاکر وبدنی که بر بلاها صابرباشد عطا میکنم.و همسر مؤمنی به او میدهم که هر گاه باو نگاهکندخوشنودش سازد و در غیاب،حافظ نفس خویش و مال او باشد. (۱۱)
شخصی خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله عرض کرد:
همسری دارم که بهنگام ورود به خانه باستقبالم میآید و بهنگام خروجبدرقهام میکند.هنگامی که مرا اندوهناک یافت در تسلیت من میگوید:اگردرباره رزق و روزی میاندیشیغصه نخور که خدا ضامن روزی است.واگر در امور آخرت میاندیشی خدا اندیشه و اهتمام ترازیاده گرداند.پسرسول خدا فرمود:خدای را در این جهان عمال و کارگزارانی است و اینزن ازعمال خدا میباشد.چنین همسری نصف اجر یک شهید را خواهدداشت. (۱۲)
امیر المؤمنین علیه السلام نیز چنین هدف بزرگی را در نظر داشتهکه درباره حضرت زهراعلیها السلام فرمود:بهترین کمک است در راهاطاعتخدا.در تاریخ چنین آمده که رسول خداصلی الله علیه و آله روزبعد از عروسی حضرت علی و حضرت زهرا برای تبریک و احوالپرسی،به منزل آنها تشریف فرما شد.از حضرت علی علیه السلام پرسید:همسرترا چگونه یافتی؟گفت:زهرا را بهترین کمک برای اطاعتخدا یافتم.
آنگاه از حضرت زهرا پرسید:شوهرت را چگونه یافتی؟گفت:بهترین شوهر است. (۱۳)
امیر المؤمنین علیه السلام در این جمله کوتاه هم بانوی شایسته ونمونه اسلام را معرفینمود،هم هدف اساسی و اصلی ازدواج را بیان کرد.
بخش اول:وظائف بانوان
شوهرداری
شوهرداری یعنی مواظبت و نگهداری شوهر.شوهرداری کار سهلو آسانی نیست که از هر زنبیلیاقت و نادانی ساخته باشد،بلکه کاردانی وذوق و سلیقه و زیرکی مخصوص لازم دارد،زنیکه بخواهد شوهرداری کندباید دل او را بدست آورد،اسباب رضایتخاطرش را فراهمسازد.مواظباخلاق و رفتارش باشد،به کارهای نیک تشویقش کند،از کارهای بدنگهداریشکند،مواظب بهداشت و حفظ الصحه و تغذیه او باشد.سعی کنداو را به صورت یک شوهرآبرومند و محبوب و مهربان در آورد تا برایخانوادهاش بهترین سرپرست و برای فرزندانشبهترین پدر و مربی باشد.
خداوند حکیم قدرت فوق العادهای به زن عطا فرموده است.
سعادت و خوشبختی خانواده در دست اوست،بدبختی خانواده نیزدر دست اوست.
زن میتواند خانه را به صورت بهشتبرین در آورد،و میتواند بهصورت جهنم سوزانی تبدیلشسازد،میتواند شوهرش را به اوج ترقیبرساند و میتواند به خاک سیاهش بنشاند.زن اگر بهفن شوهرداری آشناباشد و وظائفی را که خدا برایش مقرر فرموده انجام دهد میتواند ازیکمرد عادی بلکه از یک مرد بیعرضه و بیلیاقتیک شوهر لائق و آبرومندبسازد. یکی ازدانشمندان مینویسد:زن قدرت عجیبی دارد،مثل قضا وقدر است،هر چه بخواهد همانست. (۱۴)
اسمایلز میگوید:اگر زن با تقوی و خوش خلق و کدبانویی در خانهمحقر و فقیری باشد آنخانه را محل آسایش و فضیلت و خوشبختیمیسازد.
ناپلئون میگوید:اگر میخواهید اندازه تمدن و پیشرفت ملتی رابدانید به زنان آن ملتبنگرید.
بالزاک میگوید:خانه بیزن عفیف،قبرستان است.
شوهرداری به قدری در نظر اسلام اهمیت داشته که آنرا در ردیفجهاد در راه خدا قرار داده،حضرت علی (ع) میفرماید:جهاد زن بایناست که خوب شوهرداری کند. (۱۵) با توجه باینکهجهاد در راه خدا برایترقی و عظمت اسلام و دفاع از کشورهای اسلامی و اجرایعدالتاجتماعی بزرگترین عبادت است ارزش شوهرداری معلوم میشود.
رسول خدا (ص) فرمود:هر زنیکه بمیرد در حالیکه شوهرشراضی باشد داخل بهشتمیشود. (۱۶)
رسول خدا (ص) فرمود:زن نمیتواند حق خدا را ادا کند مگر اینکهحق شوهرش را ادا کند (۱۷) .
پینوشتها:
5-سوره روم آیه ۲۱.
6-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۳.
7-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۳.
8-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۲۳
9-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۵
10-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۶
11-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۲۳
12-وسائل الشیعه ج ۱۴ ص ۱۷
13-بحار الانوار ج ۴۳ ص ۱۱۷
14-در آغوش خوشبختی ص ۱۴۲.
15-بحار الانوار ج ۱۰۳ ص ۲۵۲.
16-محجه البیضاء ج ۲ ص ۷۰.
17-مستدرک ج ۲ ص ۵۵۲.
