چگونه می توانیم برای استحکام خانواده خود شرایط و فضای مناسبی به وجود آوریم ؟

۲ – نقش های شوهر نسبت به زن :
1-۲ : محبت ابتدایی نسبت به همسر – محبت بین زن و مرد در صورتی مطلوب و کامل است که ابتدا توسط شوهر اظهار شود . در مقابل این اظهار محبت ، معمولاً عکس العمل زن ، یک ارتباط متقابل توأم با محبت فراوان و گسترده است . اگر شوهری انتظار داشته باشد که همسرش نسبت به او ابراز محبت و علاقه بکند ، بدون آنکه خود او در این کار پیشقدم شود ، در ایجاد یک زندگی مطلوب و توأم با صمیمیت عاطفی موفق نخواهد بود .
2-۲ : احترام به همسر – مرد بایستی به همسر خود ، بخصوص در حضور دیگران احترام بگذارد . این احترام باید توأم با صمیمیت و مهربانی باشد . زن نیازمند دریافت محبت و احترام از شوهر است ، به ویژه هنگامی که در حضور دوستان و آشنایان قرار داشته باشد . این امر باعث می شود که زن از داشتن شوهر احساس افتخار و سربلندی کند و این احساس ، شوق او را به زندگی زناشویی ، و آمادگی وی را برای گذشت و بردباری در برابر محرومیت ها و سختی های احتمالی بیشتر می کند .
3-۲ : خوشرویی و خوش خلقی – مرد چون از قدرت جسمی و فیزیکی بیشتری نسبت به زن برخوردار است باید مراقبت کند در مواقع ناراحتی و خشم ، تندی ها و سخت گیری های بیجا نداشته باشد . بر عکس ، او باید در ایجاد یک فضای آرام ، صمیمی و اطمینان بخش در محیط خانواده خود بکوشد . بدخلقی شوهر در خانواده باعث دلزدگی همسر و دیگر اعضای خانواده خواهد شد . این امر کاهش نفوذ گفته ها و دستورهای مرد بر روی آنان را به همراه دارد و در روند شکل گیری خصوصیات روانی و تربیتی که از نقش های بسیار مهم خانواده است ، ایجاد اختلال و مشکل می کند .   
4-۲ : ایجاد آسایش و توجه به نیازهای خانواده ـ از وظایف مهم شوهر آن است که نسبت به وسع و توان خود برای اعضای خانواده گشایش ایجاد کند . شوهر بایستی روحیه توجه به نیازهای زن و فرزندان را در محیط خانه داشته باشد و در بین کارهای خود برای رسیدگی به امور مختلف خانه برنامه ریزی کند . توجه به امور خانه از قبیل تهیه مایحتاج و خواسته های احتمالی همسر یا فرزندان از خصوصیاتی است که هم حکایت از توجه شوهر به کانون خانواده دارد و هم در همسر اطمینانی نسبت به شوهر به وجود می آورد که حتی در مواقع تنگدستی و مشکلات مالی او وظیفه خود می داند مراعات حال شوهر را بکند ، چون از این نکته آگاه است که اگر چیزی در دسترس شوهر باشد از خانه و خانواده دریغ نخواهد کرد .
5-۲ : احساس غیرت نسبت به همسر ـ مرد باید همچون حصاری زن را در حمایت و مراقبت قرار دهد . این حالت ، هم باید در مراقبت نسبت به عفاف و پاکدامنی زن باشد و هم در توجه به  نیازهای عاطفی او . توجه مرد به عفاف همسر خویش شرط اولیه حفظ حریم خانواده و حفظ سلامت اخلاقی آن است . حالت غیرت و حمیت مرد اثر دیگری نیز در روحیه و رفتار زن دارد ، به این صورت که در او احساس امنیت و اعتماد در پناه شوهر به وجود می آورد که یک احساس لذت بخش و مطلوب برای اوست و در افزایش عشق و محبت وی به شوهر مؤثر است .
نقش های زن نسبت به شوهر  
 نقش هایی نیز وجود دارد  که از طرف زن بایستی مورد توجه خاص قرار گیرد . در صورتی که زن نسبت به این نقش ها توجه داشته باشد و آنها را انجام دهد ، به ایجاد استحکام در خانواده کمک کرده است . این نقش ها عبارت است از :
1-   ۳ : احترام و تکریم شوهر ـ با توجه به این که در زندگی زناشویی نقش محبت و اظهار عواطف بیشتر مناسب ساختار روانی و جسمی زن است و احساس دلگرمی و اطمینان خاطر را شوهر باید در فضای خانواده ایجاد کند ، زن بایستی دقت داشته باشد که احترام او نسبت به شوهر هم یک نیاز روانی و عامل علاقه و محبت بیشتر شوهر نسبت به اوست .
2-   ۳ : همدلی و همراهی با شوهر ـ زن بایستی در مسائل و مشکلاتی که شوهر در اداره زندگی در پیش روی خود دارد با او همدلی کند و این همدلی را به صورت های مختلف ابراز نماید . احساس همدلی که شوهر در همسر خود مشاهده می کند ، جرئت و شهامت برای مقابله با سختی ها و نیروی روانی او را افزایش می دهد .
3-   ۳ : شاکر بودن و قناعت پیشگی ـ معمولاً تأمین زندگی به عهده مرد است و گاه اتفاق می افتد که کمبودها و نارسایی هایی از این نظر در زندگی به وجود آید . این که زن در ضمن همراهی با شوهر ، برای بهبود وضع زندگی ، روحیه شکر ، قناعت و سپاسگزاری داشته باشد ، در بنای خانواده ای صمیمی و مستحکم بسیار مؤثر خواهد بود .
4-   ۳ : پرهیز از عیب جویی ـ زن و شوهر در عین حال که بایستی عیوب و نارسایی های یکدیگر را شناسایی کرده  به یکدیگر تذکر دهند و برای رفع آنها تلاش مشترک داشته باشند ، بایستی مراقب باشند روحیه عیب جویی نسبت به یکدیگر را پیدا نکنند . این حالت به ویژه برای زن در مقابل شوهر بایستی مد نظر باشد . زیرا  زن ممکن است به واسطه ی محدودیت هایی که در زندگی خانوادگی دارد ، گاه به صورت عیب و ایراد گرفتن از شوهر عکس العمل نشان دهد . چنین روشی باعث ایجاد تنش و کشمکش مستمر در زندگی خانواده و تزلزل در بنیان آن خواهد شد .  
5-   ۳ : عفت و چشم پوشی از غیر ـ یکی از وظایف اساسی زن ، که هم از نظر حساسیت و نیاز روحی شوهر حائز اهمیت است و هم با توجه به موازین شرعی و اجتماعی بایستی آن را رعایت کرد عفت زن ، حفظ خویش در مقابل افراد نامحرم و وفاداری کامل نسبت به شوهر است . در زندگی خانوادگی ، کمال روحی شوهر غیرت ، و کمال روحی زن ، عفت است و این دو صفت در کنار یکدیگر ، خانواده را در درون به سوی وحدت روحی ، صمیمیت و عشق دو جانبه  سوق می دهد و از آلودگی های اخلاقی خانواده و جامعه جلوگیری می کند . وظیفه اساسی خویشتنداری و عفت به عهده زن است و بایستی در زندگی مشترک ، حتی در روابط معمول با آشنایان و افراد فامیل که نامحرم هستند ، مورد توجه باشد .
6-   ۳ : مدیریت و تدبیر امور خانه ـ مدیریت و اداره خانواده بیشتر به عهده زن است . این مدیریت ، هم در جنبه عاطفی و روانی است و هم در اداره امور جاری منزل . هر چند شوهر نیز در هر دو جنبه باید شریک و سهیم باشد ، لیکن ابتکار عمل و تدبیر اساسی را باید زن به عهده گیرد . زن باید  برای ایجاد فضای مناسب عاطفی و روانی و نیز ایجاد محیط زیبا و نشاط بخش در خانه ،  برنامه ریزی کند و حتی در صورت نیاز ، آموزش های لازم را ببیند تا بهتر بتواند در خانه یک ” مدیر”  خوب و موفق باشد .
5- نقش ها و وظایف همسران در به وجود آوردن خانواده ای شاد و سالم  
برای پاسخ به این سؤال باید به توضیح دو نکته اساسی بپردازیم . یکی شناخت نقش و جایگاه هر یک از دو همسر و دیگر الگوهای ارتباطی در میان اعضای خانواده .
منظور از نقش ، وظایف و مسئولیت هایی است که زن و شوهر در زندگی خانوادگی بر عهده دارند . جایگاه عبارت است از مقام و شأنی که هر یک از دو همسر در زندگی مشترک دارند . نقش و جایگاه لازم و ملزوم یکدیگرند و هر یک در ارتباط با دیگری است . ما برای این که بتوانیم از موقعیت متناسب و مورد نیاز خود در خانواده برخوردار باشیم  باید وظایف و مسئولیت هایمان را بشناسیم و به آنها عمل کنیم و در مقابل ، وقتی با وظیفه شناسی زندگی خانوادگی را ادامه می دهیم ، باید آن طور که شایسته ماست مورد احترام و تکریم قرار گیریم .
دو ویژگی که برای برخورداری زن و شوهر از جایگاه مناسب اهمیت دارد :
1-     احساس ارزشمندی و احترام
2-     در نظر داشتن تفاوتها
ارزشمندی و احترام حالتی است که هم زن و شوهر بایستی در خویشتن احساس کنند و هم آن را در وجود دیگری بپذیرند و رعایت نمایند . احساس ارزش و عزت نفس تا حدودی ناشی از نحوه تربیت گذشته و خصوصیات شخصیتی زوج های جوان است و بستگی به این دارد که پدر و مادر و خانواده ی هر یک از آنها با وی چگونه رفتار کرده اند و آیا زمینه های ایجاد چنین احساس را در وجود او فراهم کرده اند یا خیر . این احساس می تواند تا حدی در زندگی زناشویی به دست آید یا تقویت شود . زن و شوهر باید نسبت به یکدیگر احترام ، صمیمیت و اعتماد داشته باشند و در مواردی که اختلاف نظری بین آنان پیش می آید ، حفظ احترام و ارزش همسر سر لوحه رفتارها و برخوردهای آنان باشد.  
تفاوت های فیزیکی و روانی بین زن و شوهر نیز باید در روابط خانوادگی رعایت شود . هر چند این تفاوت ها نباید مساوات و عدالت بین زن و شوهر را تحت الشعاع قرار دهد ، لیکن باید باعث تفاوت هایی در مسئولیت ها و انتظارات هر کدام نسبت به دیگری گردد . ازدواج امری است که برای زن و مرد به عنوان یک نیاز مشابه فطری است . لیکن در زندگی مشترک ، هر کدام از این دو بایستی تفاوت های خود را با دیگری مد نظر داشته باشد . وضع مطلوب یک زندگی مشترک آن است که هم زن و هم شوهر احساس خوشایندی از این زندگی داشته باشند و در عین حال هر یک از آنان خود را در جایگاه کاملاً مساوی با همسرش حس نکند و بر حسب نیازها و احساس های خاص خود ( بر حسب جنسیت ) از طرف همسرش با او رفتار نماید.
برای آنکه در زندگی زناشویی ، هم شأن و احترام زن و شوهر حفظ شود و هم بر حسب تفاوت ها و تشابهات ، روابط معقول و متعادلی بین آنان به وجود آید ، بایستی هر یک از آنها نقش ها و و ظایف خود را بشناسد و به آنها عمل کند . نقش هایی که در اینجا از آنها صحبت می کنیم به سه گروه عمده قابل دسته بندی است :
1-     نقش های مشترک زن و شوهر
2-     نقش هایی که برای شوهر در اولویت است یا خاص اوست .
3-     نقش هایی که برای زن در اولویت است یا خاص اوست .
1-    نقش های مشترک :
این نقش ها یا وظایف ، آنهایی هستند که انسجام عاطفی و معنوی بیشتری در خانواده ایجاد می کنند. عمده ترین این وظایف عبارت است از :
1-    ۱ : مهر ورزی دو همسر نسبت به یکدیگر ـ زن و شوهر باید نسبت به هم مهر و محبت داشته باشند و به ویژه این احساس را به یکدیگر ابراز کنند .
2-    ۱ : احترام و تکریم یکدیگر – همسران بایستی خود را عادت دهند در هر شرایطی ، رفتارشان از چارچوب احترام و حفظ حرمت طرف مقابل خود خارج نشود .  
3-    ۱ : بردباری و شکیبایی در برابر ناملایمات – زندگی خانوادگی ، به ویژه در اوایل آن همراه با مشکلات و مسائل بسیاری است . برای مقابله با این مشکلات ، زوجین بایستی تدابیر لازم را بیندیشند و به کار ببرند . یکی از اقدامات اساسی که در برابر همه مشکلات لازم است ، برخورداری از روحیه بردباری و صبر در مقابل محرومیت ها و سختی هاست . ظرفیت روحی زوجین باید در حدی باشد که حتی به رغم ناتوانی در حل بعضی از آنها ، تعادل روحی و رفتاری خود را از دست ندهند . هر یک از دو همسر باید در مواقعی که احساس می کنند طرف مقابلشان در برابر مسائلی دچار اضطراب و نگرانی است ، او را به صبر و شکیبایی دعوت کند . چنین رویه ای برای جمع کردن قوای روانی و فکری تا زمان یافتن راه حل های مناسب برای مشکلات ، ضروری است .
4-   ۱ : احترام به وابستگان همسر : هر زن و شوهر جوانی قبل از ازدواج ، با آشنایان و نزدیکان زیادی ارتباط و وابستگی فامیلی و عاطفی دارند . این روابط بعد از ازدواج به صورت های مختلف حفظ می شود و ادامه می یابد . بخشی از روابط خانوادگی زوج های جوان در ارتباط با بستگان آنها تنظیم می شود و به صورت سنت ها و آداب و رسوم اجتماعی ، احترامات متقابل ، پذیرایی ها ، دعوت ها و دید و بازدیدها نمود می یابد . از وظایف بسیار مهم همسران آن است که وابستگان همسرخود را احترام کنند و آنها را در نظر داشته باشند . بعضی مواقع دیده می شود که مردی اظهار می کند زن خود را دوست دارد یا زن اظهار علاقه به شوهر می کند ، ولی در مقابلِ بستگان وی واکنش منفی و حاکی از عدم استقبال و محبت نشان می دهد و توجه ندارد که همسرش به خاطر دارا بودن این روابط فامیلی ممکن است در مقابل هر نوع بی توجهی و یا توهین احتمالی نسبت به آنان ، حتی اگر از طرف همسرش باشد ، آزرده دل و ناراحت شود